Αντιφάσεις κορυφής ταλαιπωρούν τον ΣΥΡΙΖΑ

Παγιδευμένος στις ίδιες του τις αντιφάσεις μοιάζει ο ΣΥΡΙΖΑ σε ό,τι αφορά την εναλλακτική πρόταση για την ανάπτυξη και την παραγωγική ανασυγκρότηση. Τις αντιφάσεις αυτές εντοπίζουν ακόμα και τα κορυφαία στελέχη της ίδιας της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όπως ο σκιώδης υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, ενώ η Κουμουνδούρου αναζητά τη λύση σε συγκρότηση επιτροπών και θεματικών εκδηλώσεων.

Στο επίκεντρο της κριτικής του κ. Τσακαλώτου βρίσκεται το σχέδιο για την παραγωγική ανασυγκρότηση που έχει εκπονήσει ο οικονομολόγος Γιάννης Δραγασάκης, ο οποίος έχει επιτελικό ρόλο στη διαμόρφωση των προγραμματικών θέσεων. Σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύτηκε χθες στην εφημερίδα «Αυγή», ο κ. Τσακαλώτος επί της ουσίας αποδομεί τη βασική φιλοσοφία του κ. Δραγασάκη για την ανάπτυξη, υπογραμμίζοντας λίγο – πολύ ότι είναι εκτός του ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου.

Στο νέο μοντέλο ανάπτυξης, κατά τον Γιάννη Δραγασάκη, «πρωταγωνιστής δεν είναι ούτε το κράτος από μόνο του ούτε οι αγορές, αλλά η ίδια η κοινωνία. Στη νέα σύμπραξη κράτους – αγορών – κοινωνίας, η τελευταία θέτει τους κανόνες με βάση τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τις δημοκρατικές επιλογές της, και στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, τις τράπεζες, τις αγορές». Επίσης, το κράτος δεν έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Στηρίζει δημόσιες πολιτικές, συντονίζει επιτελικά και με σχέδιο τις δράσεις των φορέων της κοινωνίας, και μέχρις εκεί. Πρωταγωνιστές είναι οι «συνεργατικές μορφές της οικονομίας» και «αναπτυξιακές συμπράξεις», οι οποίες όμως δεν στηρίζονται ούτε αποσκοπούν στη μεγιστοποίηση του κέρδους αλλά στην «ικανοποίηση αναγκών με όρους οικονομικής βιωσιμότητας, δημοκρατίας, συνεργασίας και συλλογικότητας».

Οι σκέψεις του Γιάννη Δραγασάκη περιλαμβάνονται και στο βιβλίο «Κυβέρνηση της Αριστεράς, Δρόμος για το μέλλον ή παρένθεση;», το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες (Εκδ. Τόπος), ενώ απόσπασμά του δημοσιεύτηκε στην online έκδοση της «Αυγής» πρόσφατα.

Επί της ουσίας η ιδέα είναι πως μια κυβέρνηση της Αριστεράς θα πρέπει να «πειραματιστεί» με νέες μορφές παραγωγικών λύσεων και μοντέλων, όπως είναι οι τράπεζες «ειδικού σκοπού», δίκτυα παραγωγής, αυτοδιαχειριζόμενα και συνεταιριστικά πειράματα.

Κι εκεί έρχεται ο κ. Τσακαλώτος, αφοπλιστικά ειλικρινής: «Είναι αυτά συμβατά με τους κανόνες και τις ρυθμίσεις της ΕΕ;», αναρωτιέται σε άρθρο του χθες, επίσης στην «Αυγή» και ο ίδιος απαντά πως «ουσιαστικά μιλάμε για την επανίδρυση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Ποιο θεσμικό πλαίσιο, σε αντιστοιχία με τη μακροοικονομία μπορούμε να επεξεργαστούμε και να προτείνουμε; Εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν. Δεν έχουμε ασχοληθεί πολύ με το θέμα, με αποτέλεσμα να έχουμε τις λιγότερες ιδέες και θεσμικές προτάσεις. Συγχρόνως σε αυτό τον τομέα είναι πιο δύσκολο να δημιουργήσουμε γέφυρες με άλλα ιδεολογικά και πολιτικά ρεύματα εκτός Αριστεράς».

Ακόμα και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος όμως δεν αποφεύγει την παγίδα των αντιφάσεων, αφού μεταξύ των ιδεών που προτείνει ο ίδιος για να ξεπεράσει το πρόβλημα της εφαρμογής του αναπτυξιακού μοντέλου που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι και να δοθούν «κι άλλες εξαιρέσεις» από την ΕΕ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις (!) σε χώρες οι οποίες θέλουν «να υποστηρίξουν κοινωνικά πειράματα που έχουν σκοπό την παραγωγική ανασυγκρότηση μιας περιοχής ή την αναβάθμιση του ανθρώπινου κεφαλαίου».

Δηλαδή, με λίγα λόγια, οι δύο κορυφαίοι οικονομολόγοι του ΣΥΡΙΖΑ προτείνουν ένα πειραματικό μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο ενώ είναι έξω από το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, για να εφαρμοστεί χρειάζεται κοινοτικές «εξαιρέσεις».

Ο νέος όρος
Αναταράξεις στο εσωτερικό αναμένεται να προκαλέσει και ένας νέος όρος που εισάγει ο Γιάννης Δραγασάκης στη συζήτηση για το μοντέλο παραγωγικής ανασυγκρότησης, τον «μετα-νεοφιλελεύθερο ορίζοντα» (αντί του σκέτου σοσιαλισμού), ο οποίος «χαρακτηρίζεται από διαρκή κίνηση, μετασχηματισμό, κοινωνικό πειραματισμό που ενθαρρύνεται μάλιστα από δημόσιες πολιτικές. Στο προσκήνιο έρχονται η κοινωνία και οι ανάγκες της, τα προβλήματα της ιεράρχησης και εξισορρόπησής τους, τα ζητήματα των συμμαχιών και συναινέσεων, των θεσμών και των νέων δημόσιων πολιτικών».