[Ιστορίες] Τουλάχιστον ωριμάζεις

Οταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν ολοκλήρωσε την ομιλία του, ανέβηκε στο βήμα ο Τολστόι. Ευχαρίστησε με τη σειρά τούς Ντοστογέφσκι, Λέρμοντοφ, Σόλοχοφ και Πάστερνακ. Δυστυχώς, είπε, ο Πούσκιν αρρώστησε και δεν ήταν σε θέση να κάνει το αεροπορικό ταξίδι από το Βέλγιο όπου μένει. «Ο Πούσκιν βρίσκεται στην αίθουσα», ωσεί παρών, διαβεβαίωσε ο Τολστόι.

Οταν η ρωσοαμερικανίδα δημοσιογράφος και ακτιβίστρια Μάσα Γκέσεν είδε τις υπογραφές των μεγαλύτερων λογοτεχνικών ονομάτων της Ρωσίας στην πρόσκληση για την Πανρωσική Λογοτεχνική Συνάντηση που πραγματοποιήθηκε προ ημερών στο Πανεπιστήμιο της Φιλίας των Λαών στη Μόσχα, νόμιζε ότι επρόκειτο για αστείο. Η πρόσκληση δεν απευθυνόταν φυσικά στην ίδια, ο ρώσος πρόεδρος δεν έχει τόσο χιούμορ ώστε να καλέσει μια (ομοφυλόφιλη, επιπλέον) διαφωνούσα που έχει υπογράψει μια βιτριολική βιογραφία του. Ούτε όμως για αστείο επρόκειτο – μάλλον για μια ακόμα προσπάθεια του Πούτιν να αναβιώσει τις εποχές της ΕΣΣΔ, τότε που ο ηγέτης ήλεγχε τα πάντα κι επενέβαινε παντού. Κι όταν λέμε παντού, εννοούμε και τη λογοτεχνία. Και όταν ακούει ο Πούτιν λογοτεχνία, εννοεί μεγάλα ονόματα.

Το «παρών» στη Λογοτεχνική Συνάντηση έδωσαν ο Βλαντίμιρ Ιλιτς Τολστόι, τρισέγγονος του σπουδαίου ρώσου συγγραφέα, η Νατάλια Σολζενίτσινα, η χήρα του Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, και πολλοί ακόμα απόγονοι συγγραφέων πεθαμένων από χρόνια. Η Συνάντηση εκτυλισσόταν σύμφωνα με τη σοβιετική παράδοση: οι παρευρισκόμενοι έθεταν στον πρόεδρο προβλήματα, εκείνος υποσχόταν να τα λύσει. Κάποια στιγμή όμως ένας νεαρός συγγραφέας ονόματι Σεργκέι Σαργκούνοφ έθιξε το ζήτημα των πολιτικών κρατουμένων. Ο Πούτιν απάντησε κάτι του στυλ «κανείς δεν συλλαμβάνεται στη Ρωσία εφόσον δεν παραβιάζει τον νόμο». Σαν να μην πολυέπειθε όμως και έσπευσε για βοήθεια ο Ντοστογέφσκι. Μιλώντας ως «απόγονος καταδίκου», είπε πως τα 10 χρόνια που πέρασε σε μια φυλακή της Σιβηρίας ο Ντοστογέφσκι ο πρεσβύτερος του έκαναν καλό, τον βοήθησαν να ωριμάσει ως συγγραφέας. Κάπου εκεί παρενέβη η Σολζενίτσινα. Τα σοβιετικά γκουλάγκ, είπε, ήταν χειρότερα από τις φυλακές του τσάρου· και οι σημερινές φυλακές της Ρωσίας είναι εξίσου άθλιες με τα γκουλάγκ. Οχι εξίσου, της αντέτεινε ο Ντοστογέφσκι, θυμίζοντας πως στην εποχή του λαμπρού προγόνου του οι κρατούμενοι αλυσοδένονταν. Τουλάχιστον είχαν αρκετό φαγητό, τον αποστόμωσε η Σολζενίτσινα. Κάπου εκεί παρενέβη ο Πούτιν· ήταν ώρα να «γυρίσουνε σελίδα».