[Διαστάσεις] Οταν ο Κέρι πήγε για σοκολατάκια

Μερικές σκόρπιες σκέψεις, με αφορμή την ανακοίνωση μιας ιστορικής συμφωνίας

1) Ο Μπαράκ Ομπάμα τιμήθηκε με το Νομπέλ Ειρήνης τέσσερα χρόνια νωρίτερα από ό,τι το άξιζε: το 2009, λίγους μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας, αντί για το 2013, τη χρονιά που απέτρεψε δύο πολέμους. Ο βομβαρδισμός της Συρίας αποφεύχθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, όταν ο αμερικανός πρόεδρος έκρινε ότι πρέπει να ζητήσει την άδεια του Κογκρέσου και ο δυνάστης της Συρίας έκρινε ότι είχε έρθει η ώρα να κάνει πίσω. Η ένταση με το Ιράν, που θα οδηγούσε χωρίς αμφιβολία σε κάποιο είδος πολιτικής αντιπαράθεσης, υποχώρησε χάρη στις μυστικές συνομιλίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη που ξεκίνησαν πριν ακόμη από την εκλογή του προέδρου Ροχανί. Η «ήπια ισχύς» (soft power) του Ομπάμα, την οποία πολλοί κατήγγειλαν ή ειρωνεύτηκαν, αποδίδει καρπούς.

2) Καταλυτικό ρόλο στην επίτευξη της συμφωνίας, που οδηγεί στον επανασχεδιασμό του στρατηγικού χάρτη της Μέσης Ανατολής και θεωρείται από πολλούς εξίσου σημαντική με μια συμφωνία ανάμεσα στο Ισραήλ και τους Παλαιστινίους, έπαιξαν δύο άνθρωποι που «δεν σου γεμίζουν το μάτι»: ο Τζον Κέρι και η Κάθριν Αστον. Δεν είναι η πρώτη φορά. Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ήταν ουσιαστικά ο άνθρωπος που έδωσε – άθελά του; – τη λύση στη συριακή κρίση, προτείνοντας την καταστροφή του χημικού οπλοστασίου της Δαμασκού. Τις δικές του κινήσεις παρακολουθούσαν προσεκτικά οι ξένοι δημοσιογράφοι στη Γενεύη. Και όταν τον είδαν να επισκέπτεται το απόγευμα του Σαββάτου το κατάστημα Auer, στο κέντρο της Γενεύης, για να αγοράσει σοκολατάκια, ήξεραν ότι κάτι καλό είχε συμβεί. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, πάλι, μπορεί να έχει κατηγορηθεί για τα μύρια όσα, αλλά εφέτος ανακοίνωσε δύο μεγάλες συμφωνίες: ανάμεσα στη Σερβία και στο Κόσοβο, τον περασμένο Απρίλιο, και ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις και στο Ιράν, αυτό το Σαββατοκύριακο.

3) Οι ιρανοί ηγέτες μπορεί να είναι λιγότερο ή περισσότερο φανατικοί, αποδεικνύουν όμως ότι διακρίνονται από έναν ζηλευτό πραγματισμό. Δεν έχουν ψευδαισθήσεις, ξέρουν καλά ότι ο πληθυσμός υποφέρει από τις κυρώσεις, όπως ξέρουν εξίσου καλά ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να τους επιτρέψει να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Την κρίσιμη στιγμή λοιπόν επιτρέπουν σε έναν μετριοπαθή μουλά να σφίξει το χέρι του Μεγάλου Σατανά.

4) Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο πιο δεξιός πρωθυπουργός που είχε το Ισραήλ στην πρόσφατη Ιστορία του, κατάφερε να απομονώσει τη χώρα του και να την αφήσει χωρίς κανέναν από τους παραδοσιακούς της συμμάχους. Ακόμη και ο Σιμόν Πέρες πήρε τις αποστάσεις του από τις κραυγές περί «ιστορικού λάθους», βεβαιώνοντας ότι η χώρα του και ολόκληρη η διεθνής κοινότητα προτιμά τη διπλωματική λύση. Είναι καιρός λοιπόν οι Ισραηλινοί να αποκτήσουν έναν ηγέτη που να συμβαδίζει με την εποχή του.