[Διαστάσεις] Συμπαθής, αλλά δεν το ’χει

Μπορούμε επιτέλους να κοιμόμαστε ήσυχοι. Οπως διαβάζω στην «Καθημερινή», ο Πολ Κρούγκμαν εξακολουθεί να πιστεύει ότι η Ελλάδα έπρεπε να έχει βγει από την ευρωζώνη στην αρχή της κρίσης, δεν θεωρεί όμως πλέον ότι η απόφαση να παραμείνουμε στο ευρώ είναι παράλογη (!). Αναγνωρίζει ότι υποτίμησε την πολιτική βούληση κάποιων χωρών της ευρωζώνης να παραμείνουν στο ευρώ. Κι όταν ερωτάται αν πρέπει να γίνει αναδιάρθρωση του χρέους μας, δηλώνει πως οι βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις θα είναι πιθανώς θετικές, αλλά για τις μακροπρόθεσμες δεν είναι σίγουρος. Ετσι όμως δεν γίνεται, πρέπει να αποφασίσει γρήγορα, να ξέρουμε κι εμείς πώς θα πορευτούμε.

Ο αμερικανός Νομπελίστας είναι συμπαθής άνθρωπος. Τα άρθρα του στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» είναι πολλές φορές συναρπαστικά. Σε ό,τι αφορά όμως την κρίση της ευρωζώνης, «δεν το ‘χει». Εχει υπολογιστεί πως από τον Απρίλιο του 2010 ώς τον Ιούλιο του 2012 προέβλεψε την «επικείμενη» κατάρρευση του ευρώ τουλάχιστον έντεκα φορές. Ισως κατά βάθος να το ευχόταν και να μπέρδεψε την επιθυμία του με την πραγματικότητα. Το γεγονός είναι πάντως ότι παρά τη φουρτούνα που τη βρήκε, η ευρωζώνη ζει και βασιλεύει. Και μάλιστα, δεν την αμφισβητεί πλέον ούτε ο υποψήφιος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς για την προεδρία τής Κομισιόν (ο Αλέξης, ντε!). Οι μόνοι που εξακολουθούν να φαντασιώνονται την επιστροφή στα εθνικά νομίσματα είναι ο Λαφαζάνης, κάτι περιθωριακοί φιλελεύθεροι της Δεξιάς και η ακροδεξιά παρέα της Μαρίν Λεπέν.

Τον Δεκέμβριο του 2008, ο Κρούγκμαν έγραψε ένα βαρύγδουπο άρθρο στο μπλογκ του με τίτλο «Η Λετονία είναι η νέα Αργεντινή». Η συμβουλή του προς την κυβέρνηση της Ρίγα ήταν να εγκαταλείψει τη σύνδεση του νομίσματός της με το ευρώ και να προχωρήσει σε υποτίμηση, ώστε να πετύχει την ανάπτυξη του γίγαντα της Λατινικής Αμερικής. Η λετονική κυβέρνηση αγνόησε τη συμβουλή του. Και σήμερα, η μεν Λετονία είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία της Ευρώπης, η δε Αργεντινή ετοιμάζεται να ζήσει τη δεύτερη χρεοκοπία της.

Γιατί ο Νομπελίστας έπεσε τόσο πολύ έξω; Υπάρχουν οικονομικοί λόγοι: βάσισε την ανάλυσή του σε μερικούς δείκτες και αγνόησε άλλους, ενώ είναι φανερό ότι αγνοεί τις ιδιαιτερότητες των ευρωπαϊκών χωρών και συγχέει την αμερικανική με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Υπάρχουν λόγοι πολιτικοί: όσο κι αν δεν αρέσει στους ευρωσκεπτικιστές, η ευρωζώνη δεν είναι μόνο ένα κλαμπ χωρών με κοινό νόμισμα, αλλά κι ένα οικοδόμημα που προσφέρει (ή θα έπρεπε εν πάση περιπτώσει να προσφέρει) πολιτική σταθερότητα. Υπάρχουν και λόγοι προσωπικοί: ο Κρούγκμαν είχε πάντα μια αλαζονεία, που μετά το Νομπέλ διογκώθηκε επικίνδυνα. Αν κάνει αύριο δηλώσεις για το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στο ελληνικό Κοινοβούλιο, μην τον πάρετε πολύ στα σοβαρά.