Ο συγγραφέας που ήξερε πολλά

^«Είμαι μια μηχανή του γραψίματος. Ευτυχώς, το διασκεδάζω», είχε παραδεχθεί σε συνέντευξή του ο γάλλος συγγραφέας μυθιστορημάτων κατασκοπείας Ζεράρ ντε Βιλιέ σε κάποια από τις συνεντεύξεις του. Και πώς να το αρνηθεί; Ο δημιουργός του πράκτορα SAS, του αυστριακού πρίγκιπα Μάλκο φον Λίγκε, ο οποίος έφυγε από τη ζωή έναν μήνα πριν κλείσει τα 84 χρόνια του, συνήθιζε να γράφει κάπου τέσσερα μυθιστορήματα τον χρόνο! Και αυτό επί 50 χρόνια! Δεν ξενίζει λοιπόν το στρογγυλό νούμερο των 200 μυθιστορημάτων με ήρωα τον SAS που πρόλαβε να γράψει πριν πεθάνει. Το 200ό δημοσιεύθηκε, άλλωστε, μόλις τον προηγούμενο μήνα, με τίτλο «Η εκδίκηση του Κρεμλίνου».

Οι γαλλική κριτική τον σνομπάριζε αρκετά. Τα βιβλία του τα θεωρούσε «roman de gare», βιβλία τσέπης, δηλαδή, από αυτά που βρίσκει κανείς με το κιλό στους σταθμούς των τρένων. Ο ίδιος έλεγε ότι σε αυτή τη χώρα αν δεν ήσουν αριστερός δεν έβρισκες προκοπή – ή τουλάχιστον δημοσιογραφική προβολή. Η άλλη πλευρά επέμενε, πάντως, κατηγορώντας τον για ρατσιστικές ατάκες, για αντισημιτισμό και αρκετά άλλα, αιτιάσεις τις οποίες εκείνος απέρριπτε κατηγορηματικά, αν και όχι πάντα με πειστικά επιχειρήματα.

Κάποτε που κατηγορήθηκε για σεξισμό από φεμινιστικές ενώσεις και για ρατσισμό από οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων απάντησε ως εξής: «Μερικές γυναίκες είναι σεξουαλικά αντικείμενα στα βιβλία μου αλλά άλλες είναι γυναίκες ωραίες, έξυπνες και θαρραλέες. Με υποδέχονται πάντα καλά στην Αφρική, όπου έχω πολυάριθμους αναγνώστες».

Αυτό το τελευταίο, πάντως, είναι γεγονός. Εχει πολυάριθμους αναγνώστες, όχι βέβαια μόνο στην Αφρική αλλά σε όλο τον κόσμο – και στην Ελλάδα. Πολλοί επώνυμοι πολιτικοί στη Γαλλία, κυρίως δεξιοί, τον διαβάζουν φανατικά, λίγοι όμως από αυτούς – όπως ο Ιμπέρ Βεντρίν αλλά και παλαιότερα ο Ζακ Σιράκ – το παραδέχονται δημόσια. Είναι σίγουρο πως έχουν πουληθεί πάνω από 100 εκατομμύρια αντίτυπα των βιβλίων του σε όλο τον κόσμο, μέχρι και ο ίδιος είχε χάσει το μέτρημα και έλεγε ότι πρέπει να έχουν πουληθεί κάπου 120 με 150 εκατομμύρια αντίτυπα. Εχει πει δε ότι τα ετήσια προσωπικά του έσοδα από τα βιβλία του άγγιζαν το 1 εκατομμύριο ευρώ.

Ποιο είναι το μυστικό του; Το ένα, το προφανές, είναι η συστηματική χρήση των στοιχείων του εξωτισμού, της βίας και του σεξ: τόσο τις εκρήξεις βομβών σε μυστικά κέντρα κατασκοπείας, πρεσβείες και κυβερνητικά κτίρια μακρινών χωρών όσο και τις ωμές – με δυνατές περιγραφές – σεξουαλικές σκηνές του θα τις ζήλευε οπωσδήποτε ο Τζέιμς Μποντ. Για σπουδαίο λογοτεχνικό ύφος δεν μπορούμε, βέβαια, να μιλάμε, ενώ πολλές περιγραφές του βρίθουν στερεοτύπων: οι Τούρκοι μυρίζουν λουκούμι, οι Κινέζοι είναι άσοι στα βασανιστήρια, οι Ελληνες είναι πονηροί. Οσο για τους εχθρούς του πράκτορα της CIA Μάλκο φον Λίγκε, αυτοί είναι οπωσδήποτε οι κομμουνιστές, οι φανατικοί ισλαμιστές και μερικές φορές και οι νεοναζί – όλοι αυτοί περιγράφονται πάντα με τα μελανότερα χρώματα.

Το δεύτερο σημείο γύρω από το οποίο καλλιεργήθηκε ο μύθος του είναι η – πραγματική ή υποθετική – γνώση των γεωπολιτικών ισορροπιών με πληροφόρηση μέσα από τις Μυστικές Υπηρεσίες. Σε σημείο που και οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», σε αφιέρωμά τους στον παριζιάνο συγγραφέα τον Ιανουάριο που μας πέρασε, έβαλαν τίτλο «Ο συγγραφέας μυθιστορημάτων κατασκοπείας που ξέρει πολλά».