[Εναλλακτικά] Η αρπαγή της Μαρίας

ΕΝΤΑΞΕΙ – ίσως η ματιά να είναι εντελώς λοξή. Αλλά η μικρή Μαρία – ξανθιά εικονογράφηση όλων των φόβων και όλων των εθνοτικών διλημμάτων της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας – δεν φαινόταν δυστυχισμένη στον καταυλισμό των Φαρσάλων. Ολες οι μαρτυρίες και ενδείξεις, καθώς και τα βίντεο δείχνουν ένα παιδί που ζούσε μέσα σε περιβάλλον ζεστασιάς ή, τέλος πάντων, που δεν αντιμετωπιζόταν με λιγότερη ζεστασιά από τα άλλα παιδιά του καταυλισμού. Εντάξει – μπορεί να ήταν ένας μικρός πολλαπλασιαστής επιδομάτων και μια μελλοντική πηγή προίκας. Παρ’ όλα αυτά, η ανθρώπινη διάσταση λέει ότι το παιδί αυτό αφαιρέθηκε βίαια από ένα περιβάλλον όπου είχε προσαρμοστεί καλά. Ακόμη περισσότερο: οι συνθήκες κάτω από τις οποίες η μικρή Μαρία βρέθηκε να μεγαλώνει στα Φάρσαλα δεν έχουν χαρακτήρα βίαιης απαγωγής. Περισσότερο έχουν να κάνουν με την ακαταστασία της οικογενειακής ζωής στο πολυπολιτισμικό περιθώριο της σύγχρονης φτώχειας.

Εισαγγελείς, αστυνόμοι, παιδοψυχολόγοι και ανθρωπολόγοι πήραν το παιδί από τον καταυλισμό και προφυλάκισαν τους «γονείς» Ρομά σύμφωνα με τη μόδα της εποχής. Ετσι αποκαταστάθηκε η τάξη. Το παιδί είναι πολύ μικρό – και μιλάει μόνο τη διάλεκτο των Ρομά – για να έχει άποψη για την «αρπαγή» του από τις Αρχές. Και ως ανήλικο δεν του αναγνωρίζεται το δικαίωμα επιλογής ή άποψης. Με τα μάτια αυτών που βλέπουν απ’ έξω τον καταυλισμό των Ρομά αντιμετωπίζεται, τηρουμένων των αναλογιών, σαν τον Μόγλη που μεγαλώνει στη ζούγκλα, σύμφωνα με το γνωστό αγαπημένο μυθιστόρημα του Ράντγιαρντ Κίπλινγκ.

Ολα καλά λοιπόν; Εντάξει το παιδί; Πίσω στον πολιτισμό; Δεν θα έχει κανένα τραύμα από όλη αυτήν την περιπέτεια; Και καμία σχέση με τους «γονείς» και τους άλλους, παιδιά και μεγάλους, στον καταυλισμό; Σίγουρα, δεν είναι ερωτήματα που μπορεί να τα απαντήσει ένας δημοσιογράφος αυτά. Είναι όμως υπαρκτά. Η εφαρμογή του νόμου και η παρέμβαση της οργανωμένης πολιτείας στα χαρτιά τουλάχιστον ομαλοποιεί καταστάσεις. Με τι συνέπειες όμως; Η Λεονάρντα, το κοριτσάκι Ρομά που το έβγαλαν από το σχολικό λεωφορείο για να το απελάσουν στο Κόσσοβο, προκάλεσε συγκίνηση σε όλη τη Γαλλία. Ο νόμος εφαρμόστηκε και εκεί – η μαθήτρια απελάθηκε μαζί με όλη της την οικογένεια αφού ήταν παράνομοι μετανάστες – αλλά η ανθρώπινη διάσταση θρυμματίζει τη βιτρίνα της έννομης τάξης. Εδώ η εικόνα είναι ανεστραμμένη. Αλλά οι σκηνές από τα Φάρσαλα δεν κολλάνε με τα στερεότυπα των παιδιών που χάθηκαν γιατί κάποιοι τα άρπαξαν. Σε μια – έστω και αλλόκοτα ετερογενή – οικογενειακή καθημερινότητα παραπέμπουν. Που θρυμματίστηκε. Η γονεϊκή παρόρμηση του ζεύγους Ρομά – έστω και με την ιδιοτέλεια των επιδομάτων – τους έστειλε στη φυλακή. Δεν θα είναι αυτό κάτι που θα φέρει αργότερα, όταν μεγαλώσει και συνειδητοποιηθεί, ως βάρος το παιδί;

Κατά τα λοιπά, το πέρασμα από τη δολοφονία Φύσσα στην εύρεση της Μαρίας είναι από τις πιο ιδιαίτερες σειραϊκές θεματικές στα χρονικά της δημοσιογραφικής επικαιρότητας…