Γιοβάνκα Μπροζ: «Εφυγε» η τελευταία Γιουγκοσλάβα
Η Γιοβάνκα Μπροζ κάθε χρόνο επισκεπτόταν τον τάφο του Τίτο και άφηνε ένα μπουκέτο λουλούδια
Η Γιοβάνκα Μπροζ, επί τρεις δεκαετίες Πρώτη Κυρία της Γιουγκοσλαβίας ως σύζυγος του Γιόσεπ Μπροζ Τίτο, πέθανε χθες σε ηλικία 88 ετών σε νοσοκομείο του Βελιγραδίου, από ανακοπή. Η Γιοβάνκα Μπουντισάβλεβιτς είχε πάρει μέρος στον αντιναζιστικό αγώνα στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και όπως δήλωσε χθες ο Πρωθυπουργός της Σερβίας Ιβιτσα Ντάσιτς, «με τον θάνατό της, μείναμε χωρίς μια από τις τελευταίες αξιόπιστες μαρτυρίες της ιστορίας της πρώην χώρας μας».
Γεννημένη στην Κροατία, η Μπροζ πολέμησε με τους παρτιζάνους του Τίτο στον πόλεμο, κατόπιν έγινε προσωπική του γραμματέας και τρίτη σύζυγός του το 1952. Παρέμειναν παντρεμένοι έως τον θάνατο του Τίτο το 1980, οπότε και εξέλιπε από τη Γιουγκοσλαβία ο στρατάρχης που αποτελούσε την κύρια δύναμη που κρατούσε ενωμένες δημοκρατίες με βαρύ παρελθόν μεταξύ τους. Εκτοτε και μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας στις αρχές της δεκαετίας του ’90, έπειτα από έναν ιδιαίτερα σκληρό και αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, η Γιοβάνκα παρέμεινε σχεδόν απομονωμένη σε μια κρατική βίλα στο Βελιγράδι χωρίς να έχει ούτε διαβατήριο ούτε δελτίο ταυτότητας. Μετά τον πόλεμο, επτά ανεξάρτητα κράτη προέκυψαν από την πρώην Γιουγκοσλαβία, ενώ τουλάχιστον 100.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και εκατομμύρια έμειναν άστεγοι.
Ο Τίτο ανήλθε στην εξουσία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ουσιαστικά ένωσε 22 εκατ. ανθρώπους σε μια πολυεθνική ομοσπονδία με σιδηρά πυγμή. Ομως διατήρησε καλές σχέσεις με τη Δύση και έδωσε στους Γιουγκοσλάβους προνόμια που δεν απολάμβαναν οι πολίτες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η ελευθερία στα ταξίδια.
Η Σέρβα Γιοβάνκα συνάντησε τον Κροάτη Τίτο στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τότε εκείνη πολεμούσε στην πρώτη γυναικεία ταξιαρχία των σέρβων παρτιζάνων και ταυτόχρονα εκτελούσε και χρέη νοσοκόμας. Η σχέση τους, παρ’ ότι εκείνος ήταν 32 χρόνια μεγαλύτερός της, άρχισε αργότερα, όταν ο πόλεμος τελείωσε. Μετά τον γάμο τους, η Μπροζ συνόδευε τον Τίτο στα περισσότερα από τα διεθνή του ταξίδια και τις συναντήσεις με τους ξένους ηγέτες και ανθρώπους της Τέχνης, μεταξύ των οποίων τη βασιλική οικογένεια της Βρετανίας, τον τότε Πρόεδρο των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον και αστέρες του Χόλιγουντ. Η Γιοβάνκα ήταν η μόνη από τις συζύγους των αρχηγών κρατών της Ανατολικής Ευρώπης που εμφανιζόταν δημόσια και έπαιρνε μέρος σε επίσημες εκδηλώσεις.
Το ζευγάρι άρχισε να έχει προβλήματα και να απομακρύνεται στη διάρκεια της δεκαετίας του ’70. Τότε η κομματική ηγεσία υποπτευόταν ότι η Γιοβάνκα είχε μεγάλη επιρροή στον γηραιό Πρόεδρο και προσπαθούσε να την απομακρύνει. Μετά τον θάνατο του Τίτο, οι διάδοχοί του την κατηγόρησαν ότι είχε φιλοδοξίες να αναλάβει τα ηνία της χώρας και την έθεσαν σε κατ’ οίκον περιορισμό.
Η Μπροζ κατήγγειλε ότι την έβγαλαν βιαίως από το σπίτι της, το οποίο κατέστρεψαν και κατέσχεσαν όλα τα προσωπικά της αντικείμενα. Αργότερα, καθώς η προσωπολατρεία του στρατάρχη Τίτο διαλύθηκε και ο κάποτε στολισμένος με δάφνες ρόλος του στην ιστορία της Γιουγκοσλαβίας τέθηκε υπό αμφισβήτηση, η Μπροζ παρέμεινε απομονωμένη. Ζούσε σε σχετική φτώχεια έως το 2006 όταν έγινε γνωστό ότι στο σπίτι που διέμενε στο Ντενίνγιε (προάστιο του Βελιγραδίου) κατέρρεε και έγιναν προσπάθειες να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσής της.
Σε μια σπάνια συνέντευξή της το 2001, είχε δηλώσει στην εφημερίδα «Μπλιτς» ότι ζούσε σε ένα σπίτι χωρίς θέρμανση και συχνά χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, χωρίς κανένα εισόδημα. «Μου έχουν στερήσει όλα μου τα δικαιώματα», είπε. Τις άσχημες συνθήκες υπό τις οποίες ζούσε επιβεβαίωσε πρόσφατα και ο υπουργός Εμπορίου της Σερβίας Ρασίμ Λιάτζιτς, ο οποίος την επισκέφθηκε τον χειμώνα του 2005. «Θυμάται ότι η θερμοκρασία ήταν -11 βαθμούς Κελσίου έξω και εκείνη δεν είχε καμία θέρμανση μέσα στο σπίτι. Ηταν αφόρητο. Η Γιοβάνκα φορούσε όλα τα χειμωνιάτικα ρούχα της για να ζεσταθεί».
Το 2009, η νέα κυβέρνηση της παραχώρησε σερβικό διαβατήρια και παρ’ ότι σπανίως μιλούσε δημόσια, επισκεπτόταν μια φορά τον χρόνο το μαυσωλείο του Τίτο στις 4 Μαΐου, ημέρα επετείου του θανάτου του. Στην τελευταία της συνέντευξη η Μπροζ δήλωσε ότι συγχώρησε τον Τίτο για τη διάστασή τους προς το τέλος της ζωής του. «Ο Τίτο με αγαπούσε μέχρι τον θάνατό του», είπε. Χθες ο Πρωθυπουργός στο μήνυμά του ανέφερε ότι «δυστυχώς η ιστορική αδικία άρχισε να αποκαθίσταται μόλις στο τέλος της ζωής της». Εκείνη είχε ζητήσει να ταφεί δίπλα στον Τίτο και όπως είπε ο Ντάσιτς η κυβέρνηση εξετάζει θετικά αυτήν την πιθανότητα.
Η ρήξη με τον Στάλιν
Το 1948 ο Τίτο ήρθε σε ρήξη με τον Στάλιν και ακολούθησε ανεξάρτητη πορεία. Μαζί με τον Νάσερ και τον Παντίτ Νεχρού προώθησε το Κίνημα των Αδεσμεύτων. Το 1971 επισκέφθηκε στην Ουάσιγκτον τον τότε Πρόεδρο των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον, ενώ ακολούθησαν και άλλες επισκέψεις του στον Λευκό Οίκο
Κατηγορίες
Πριν από τον θάνατο του Τίτο, οι σύμβουλοί του την απομάκρυναν επειδή πίστευαν ότι ασκούσε μεγάλη επιρροή στον γηραιό ηγέτη και κατόπιν την κατηγόρησαν ότι επιθυμούσε να πάρει την εξουσία
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά 
Google news
