[Ιστορίες] Στη ζωή και στον θάνατο

^«Λατρεύω την ανεμελιά με την οποία χρησιμοποιεί ο Σταντάλ τη λέξη μεγαλοφυΐα. Εντοπίζει λάμψεις μεγαλοφυΐας σε μια γυναίκα που μπαίνει στο αυτοκίνητο, μια γυναίκα που ξέρει να χαμογελά, έναν χαρτοπαίκτη που αφήνει τον αντίπαλό του να κερδίσει. Δεν αφήνει τη λέξη απροσπέλαστη. Επιτρέψτε μου να υιοθετήσω το στυλ του για να σας πω ότι στην Εντίτ Πιαφ υπάρχει μεγαλοφυΐα. Ποτέ δεν υπήρξε ούτε θα υπάρξει άλλη σαν αυτήν. Είναι ένα άστρο που καίγεται μέσα στη νυχτερινή μοναξιά του γαλλικού ουρανού. Είναι αυτή την οποία κοιτούν τα αγκαλιασμένα ζευγάρια που ξέρουν ακόμα να αγαπούν, να πονούν και να πεθαίνουν. Κοιτάξτε αυτό το μικροκαμωμένο πλάσμα με τα χέρια σαν της σαύρας στα χαλάσματα, με τα μάτια του τυφλού που μόλις ξαναβρήκε το φως. Πώς θα βγάλει από το στενό της στέρνο τα μεγάλα παράπονα της νύχτας; Και να που τραγουδάει ή, μάλλον, που το επιχειρεί σαν το αηδόνι του Απρίλη. Το έχετε ακούσει; Πασχίζει. Διστάζει. Καθαρίζει τον λαιμό του. Πνίγεται. Εφορμά και ξαναπέφτει. Και ξαφνικά το βρίσκει. Και να που μια φωνή βγαλμένη από τα σπλάγχνα ξετυλίγει ένα ψηλό κύμα μαύρου βελούδου. Το ζεστό αυτό κύμα μας κατακλύζει, μας διαπερνάει. Σαν ένα αόρατο χελιδόνι, η Εντίτ Πιαφ θα γίνει και αυτή αόρατη. Δεν θα απομείνει παρά το βλέμμα της, τα χλωμά της χέρια, αυτό το κέρινο πρόσωπο που αιχμαλωτίζει το φως και αυτή η φωνή που φουσκώνει, που ανεβαίνει και θα αντικαταστήσει θριαμβευτικά, μεγαλώνοντας σαν τη σκιά στον τοίχο, αυτό το ντροπαλό κορίτσι. Εφεξής, η μεγαλοφυΐα της Εντίτ Πιαφ γίνεται ορατή, και ο καθένας το διαπιστώνει. Ξεπερνά τον εαυτό της. Μας ξεπερνά. Η ψυχή του δρόμου διεισδύει σε όλα τα δωμάτια της πόλης. Δεν είναι πια η Εντίτ Πιαφ που τραγουδάει: είναι η βροχή που πέφτει, ο αέρας που φυσάει, το σεληνόφως που στρώνει το τραπεζομάντιλό του…».   

Η Εντίτ Πιαφ έσβησε στις 10 Οκτωβρίου 1963. Ο θάνατός της όμως ανακοινώθηκε την επομένη, σαν σήμερα, ακριβώς πριν από 50 χρόνια. Συντετριμμένος ο Ζαν Κοκτό, αυτός ο σπουδαίος καλλιτέχνης, συνέταξε τη νεκρολογία της, τη διάβασε στο ραδιόφωνο κι έπειτα έσβησε με τη σειρά του – την ίδια ημέρα. Ανάμεσα στα πολλά σπάνια ή ξεχασμένα ντοκουμέντα που θυμίζει ο Μπερνάρ Λονζόν στο βιβλίο του «Πιαφ – Κοκτό: το κορίτσι και ο ποιητής», είναι και αυτός ο πρόλογος του Κοκτό στην αυτοβιογραφία της ακριβής του φίλης.