[Επιφυλλίδα] «Δεν φταίει το έξω/ το προς τα έξω μας φταίει»

Ισως να είναι αυτοί οι δύο θαυμάσιοι στίχοι του σπουδαίου Ν.Δ. Καρούζου που μας έκαναν να αναρωτηθούμε πώς γίνεται τόσο πολλοί άνθρωποι να θεωρούν ως αλήθεια αδιαμφισβήτητη όσα ακούγονται στην τηλεόραση. Και επιπλέον να τα επαναλαμβάνουν ως αποδεικτικά της αντικειμενικότητας των δικών τους λόγων καθώς συζητούν με τους φίλους τους. Τι είναι αυτό που κάνει το ψέμα, κυρίως, όταν συμβαίνει να το έχουν χάψει αδιαμαρτύρητα πάρα πολλοί, να μεταβάλλεται σε αλήθεια γι’ αυτούς που δεν το έχουν ακούσει; Πώς γίνεται όταν ανέρχεται σε χιλιάδες ή σε εκατομμύρια ο αριθμός των αυτιών που έχουν υιοθετήσει έναν λεκτικό πομφόλυγα να θεωρείται ότι κρύβει μια ουσία επειδή δεν ξεσηκώνεται έστω και ένας για να διαμαρτυρηθεί;

Το να γνωρίζει ο καθένας που έχει επίσημα εξαπατηθεί την αλήθεια αλλά να μην αισθάνεται να τον πνίγει και να την κρατά ζηλότυπα για τον εαυτό του φαίνεται μάλλον απίθανο να συμβαίνει. Εστω και αν δεν γίνεται να αγνοηθεί και η παράμετρος αυτή. Δεν μπορεί ωστόσο να αγνοήσει κανείς ότι σε εποχές που τα μέσα επικοινωνίας ήταν πενιχρά και οραματίζονταν οι άνθρωποι την κυριαρχία τους θα θεωρούσαν μάλλον βέβαιο ότι η αλήθεια που τρεμοσάλευε μέσα τους θα μεταβαλλόταν, αφού θα είχε την ελευθερία να εκφραστεί και να συνδυαστεί με την ελευθερία των άλλων, σε ένα ποτάμι ορμητικό που θα παράσερνε και το ψέμα, και την αδικία, και τη βαρβαρότητα.

Και δεν θα γινόταν η διάχυση των μέσων επικοινωνίας προϋπόθεση ενός ακόμη πιο βαθέος ύπνου, όπως αυτού που κοιμόμαστε σήμερα και δεχόμαστε ό,τι μας ξεφουρνίζει αυτό το ευτελέστατο μέσον που λέγεται τηλεόραση. Φτάνει να παρατηρήσεις ένα περιστατικό που σε εκατοντάδες πιστά αντίγραφα κυκλοφορεί στους δρόμους της Αθήνας – στην επαρχία ενδέχεται να είναι ακόμη πιο πυκνό – ώστε να είναι απορίας άξιον πώς η κατάσταση που περιγράψαμε δεν παρουσιάζεται ακόμη πιο επιδεινωμένη.

ΔΕΚΑΔΕΣ ΑΝΘΡΩΠΟΙ με το κινητό τους σε υποχρεώνουν στους δρόμους, στο μετρό, στα λεωφορεία – στις υπεραστικές συγκοινωνίες να δείτε τι γίνεται -, σε εισόδους θεάτρων, σε καφετέριες, να ακούς αυτά που λένε, χωρίς να έχεις καμία διάθεση να το κάνεις. Και μόνο το γεγονός ότι χωρίς να σε ξέρουν σε υποτιμούν τόσο πολύ ώστε να σε λογαριάζουν ενδιαφερόμενο για τα προσωπικά τους θέματα σε κάνει να αισθάνεσαι αποστροφή ακόμη και για τη μεγαλύτερη σοφία που θα μπορούσες να τους ακούσεις να λένε. Ολοι τους περιζήτητοι, όλοι τους επιθυμητοί, όλοι τους πολυάσχολοι, όλοι τους κάτι άλλο έκαναν αλλά χρειάστηκε να θυσιαστούν γιατί ένας πολύ σπουδαίος συνεργάτης τους, που είναι πολύ γνωστό όνομα αλλά δεν το αναφέρουν για ευνόητους λόγους, ζήτησε τη βοήθειά τους. Κανείς τους δεν έχει ποτέ ζητήσει ή δεν έχει παρακαλέσει για κάτι. Κανείς τους δεν ταπεινώθηκε, αντίθετα είχε τη δύναμη να ποδοπατήσει τον άλλον και δεν το έκανε.

Και αναρωτιέσαι: Με τόσα ταλέντα γύρω μας, με τόση ευμάρεια σε προσφορά, ώστε να μην προλαβαίνει κανείς να ανταποκριθεί, ποια είναι επιτέλους η κρίση που μας ταλανίζει; Το να μεταβαλλόμαστε σε θύματα ενός μέσου όπως η τηλεόραση, υπάρχουν πολλοί ή έστω ένας λόγος που να το εξηγούν. Αλλά το να μπορεί να μας τρομοκρατεί ο άλλος ως προς τη σπουδαιότητά του απλώς γιατί κρατάει ένα κινητό, ποιος Θεός θα μας το συγχωρέσει;