[Διαστάσεις] Αναζητώντας τη «μαχόμενη δημοκρατία»

Θα ήθελα πολύ να είναι έτσι. Θα ήθελα πολύ να έχει δίκιο ο καθηγητής Παναγής Παναγιωτόπουλος που έγραψε χθες στα «ΝΕΑ» ότι οι έλληνες πολίτες «ειρηνικά κατά βάση, αλλά επίμονα και ουσιαστικά, υποχρέωσαν τις πολιτικές και θεσμικές ηγεσίες στην ύστατη μα και αυτονόητη άμυνα του πολιτεύματος». Να ήταν η κοινωνία των πολιτών, με άλλα λόγια, που οδήγησε στην εξάρθρωση των τρομοκρατών της Χρυσής Αυγής, η ίδια ακριβώς κοινωνία των πολιτών που είχε οδηγήσει έντεκα χρόνια νωρίτερα στην εξάρθρωση των τρομοκρατών της 17 Νοέμβρη.

Αλλά φοβάμαι ότι δεν είναι έτσι. Φοβάμαι ότι η «μαχόμενη δημοκρατία», την οποία ο αρθρογράφος θεωρεί ότι επέβαλε το μαχόμενο έθνος, είναι ένας μύθος. Τη δεκαετία που διανύουμε δεν έγινε καμιά μαζική διαδήλωση κατά των τραμπούκων της Χρυσής Αυγής (οι 500.000 άνθρωποι που φαντασίωνε ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ να διαδηλώνουν πίσω από ένα και μοναδικό πανό που θα έγραφε ΟΧΙ), όπως τις προηγούμενες δεκαετίες δεν έγινε ούτε μία μαζική διαδήλωση κατά των κουμπουροφόρων της 17 Νοέμβρη. Είτε μας αρέσει είτε όχι, και στις δύο περιπτώσεις τη λύση την έδωσε ένα λάθος. Τότε ήταν η βόμβα που έσκασε στα χέρια του Σάββα Ξηρού. Τώρα ήταν η δολοφονία ενός Ελληνα, «un meurtre de trop» που λένε οι Γάλλοι, το έγκλημα με το οποίο ξεχείλισε το ποτήρι. Και πάλι, όμως, δεν ήταν το ποτήρι της λαϊκής οργής. Αν δεν δινόταν από την κορυφή η εντολή «ώς εδώ!», προϊόν σε ένα βαθμό και της βαθιάς δυσαρέσκειας της Ευρώπης για την απάθεια των ελληνικών Αρχών, σήμερα θα εξακολουθούσαμε να ψάχνουμε με αγωνία τις δημοσκοπήσεις για να δούμε αν οι νεοναζί είχαν πέσει έναν ή δύο πόντους.

Στον ιστότοπο in.gr δημοσιεύτηκαν χθες τα αποτελέσματα μιας μίνι δημοσκόπησης με την ερώτηση: «Συμφωνείτε με τη σύλληψη της ηγετικής ομάδας της Χρυσής Αυγής;». ΝΑΙ απάντησε το 65% και ΟΧΙ το 30%. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι ένας στους τρεις έλληνες πολίτες υποστηρίζει τη Χρυσή Αυγή, όπως το 15% που έπαιρνε το κόμμα αυτό στις δημοσκοπήσεις δεν σήμαινε ότι 15 στους 100 πολίτες είναι χρυσαυγίτες. Σημαίνει όμως ότι στην ελληνική κοινωνία υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα. Για τις ρίζες του μπορεί να γίνει μεγάλη συζήτηση: πολλοί ιστορικοί το συνδέουν με τον κυρίαρχο εθνικισμό, ο ΣΥΡΙΖΑ το αποδίδει στο Μνημόνιο, το ΚΚΕ στον Κον-Μπεντίτ (ναι, άκουσα με τα αυτιά μου έναν βουλευτή του να το λέει στην τηλεόραση!), ενώ ο συντηρητικός βρετανός ευρωβουλευτής Ντάνιελ Χάναν το απέδωσε χθες στο ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, το πρόβλημα είναι φλέγον. Κι επειδή η κοινωνία των πολιτών είναι απούσα, ο μόνος που μπορεί να σβήσει τη φωτιά είναι η νόμιμη κυβέρνηση.

Ο στόχος τώρα είναι να μην την αφήσουμε να ξαναφουντώσει. Να βρούμε τον τρόπο δηλαδή να δημιουργήσουμε επιτέλους μια «μαχόμενη δημοκρατία».