Ο αόρατος «κύριος Μέρκελ»

Είχαν περάσει μόλις 45 λεπτά από τη στιγμή που έκλεισαν οι κάλπες. Αλλά τα έξιτ πολ ήταν τόσο ξεκάθαρα, που δεν υπήρχε λόγος να καθυστερήσει την επινίκια ομιλία της η Ανγκελα Μέρκελ. «Αντζι, Αντζι!», φώναζε εκστασιασμένο το πλήθος στο κομματικό αρχηγείο στο Βερολίνο. Ασυνήθιστα εκδηλωτική, η Μέρκελ ευχαρίστησε μέσα στα χαμόγελα την ομάδα των συνεργατών της και έπειτα στράφηκε και κοίταξε έναν συγκεκριμένο άνδρα, κάπου ανάμεσα στον κόσμο: «Και φυσικά, να ευχαριστήσω τον σύζυγό μου, στέκεται εκεί στην άκρη, που έχει χρειαστεί να ανεχθεί πολλά». Η κάμερα ζούμαρε στο πρόσωπο του 64χρονου καθηγητή Κβαντικής Χημείας Γιόαχιμ Ζάουερ. Εκείνος χάρισε στη Μέρκελ ένα ντροπαλό χαμόγελο. Και η κάμερα επέστρεψε στη γερμανίδα Καγκελάριο. Ούτως ή άλλως κανείς δεν περίμενε από τον Ζάουερ να κάνει έστω ένα βήμα προς τη σκηνή.

Βασικά, κανείς δεν θα αιφνιδιαζόταν αν ο Ζάουερ δεν έδινε καν το «παρών» στον εκλογικό θρίαμβο της συζύγου του. Οταν η Μέρκελ ορκιζόταν για πρώτη φορά Καγκελάριος, το 2005, εκείνος παρακολουθούσε από την τηλεόραση στο Πανεπιστήμιο Χούμπολτ του Βερολίνου, όπου διδάσκει. Μπορεί να τη συνοδεύει κάθε χρόνο στο Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ – άλλωστε μοιράζονται την αγάπη για την όπερα, όπως και για την πεζοπορία -, σε επίσημες μετακινήσεις και ταξίδια της όμως δεν τη συνοδεύει παρά μόνον όταν είναι απολύτως αναγκαίο. «Σας ευχαριστώ για το ενδιαφέρον», απαντά κατά κανόνα στα αιτήματα για συνεντεύξεις. Μια γερμανική εφημερίδα τον είχε χαρακτηρίσει κάποτε «αόρατο σαν μόριο». Μεταξύ τους, οι δημοσιογράφοι τον φωνάζουν «Το φάντασμα της όπερας». Με την πεισματική επιμονή του, πάντως, να αποφεύγει φακούς και μικρόφωνα έχει κερδίσει τον σεβασμό πολλών Γερμανών. Δεν είναι άλλωστε παράλογο ένας διακεκριμένος επιστήμονας, που χαρακτηρίζεται «από τους 30 σπουδαιότερους θεωρητικούς χημικούς στον κόσμο», να περιφρουρεί τόσο φανατικά την αυτονομία του. «Ο καθένας μας ασχολείται με τη δουλειά του. Εγώ δεν είμαι νοικοκυρά και εκείνος δεν είναι νοικοκύρης», είχε σχολιάσει κάποτε η Μέρκελ.    

Ο Γιόαχιμ Ζάουερ γεννήθηκε στις 19 Απριλίου 1948 στη Χόσενα, μια μικρή πόλη μεταλλωρύχων στο κράτος που μόλις λίγους μήνες αργότερα ονομάστηκε Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία. Με την Ανγκελα Μέρκελ γνωρίστηκαν το 1981. Εκείνη ήταν 27 ετών, μεταπτυχιακή φοιτήτρια φυσικής. Εκείνος ήταν 32, καθηγητής στην Ακαδημία Επιστημών του Ανατολικού Βερολίνου. Ηταν αμφότεροι παντρεμένοι. Τα συχνά μεσημεριανά γεύματα που μοιράζονταν δεν διέφυγαν από την προσοχή της Στάζι. Ο γάμος της Μέρκελ με τον, επίσης φυσικό, Ούλρικ Μέρκελ έληξε το 1985. Την ίδια χρονιά, ο Ζάουερ πήρε διαζύγιο από την επί 16 χρόνια σύζυγό του – χημικός και εκείνη – με την οποία είχε αποκτήσει δύο γιους. Εναν χρόνο αργότερα, η Μέρκελ ευχαριστούσε στο προοίμιο του διδακτορικού της τον υπεύθυνο καθηγητή της, τον Ζάουερ, για την «πολύτιμη βοήθειά» του. Μετά την πτώση του Τείχους, το 1989, εκείνη μπήκε δυναμικά στην πολιτική και εκείνος εργάστηκε για έναν χρόνο σε ένα βιοχημικό ινστιτούτο στο Σαν Ντιέγκο. Επέστρεψε στο Χούμπολτ το 1992 και ειδικεύεται στους ζεόλιθους, ένα πορώδες ορυκτό μεγάλης ιοντοανταλλακτικής ικανότητας.

Η Ανγκελα Μέρκελ και ο Γιόαχιμ Ζάουερ ζούσαν μαζί περισσότερα από 10 χρόνια πριν αποφασίσουν τελικά να παντρευτούν, το 1998, υπό την πίεση της Εκκλησίας και κάποιων συντρόφων της Μέρκελ στο CDU. Μένουν σε ένα σεμνό διαμέρισμα στο κέντρο του Βερολίνου, τα Σαββατοκύριακα ενίοτε δραπετεύουν στο εξοχικό τους βόρεια της πόλης – η Καγκελάριος έχει πει ότι παρά το βαρύ πρόγραμμά της πάντα φτιάχνει το πρωινό τους. Σε τρυφερά ενσταντανέ ο φακός δεν τους έχει συλλάβει ποτέ, απαντώντας πάντως προεκλογικά σε μια ερώτηση τύπου «ποιον πολιτικό θα παίρνατε σε ένα απομονωμένο νησί», εκείνη απάντησε: «Κανέναν. Θα έπαιρνα τον σύζυγό μου». Οσοι γνωρίζουν καλύτερα τον Ζάουερ επιμένουν ότι δεν είναι αυτό που υποδηλώνει το επώνυμό του («ξινός»), αλλά ένας άνθρωπος προσγειωμένος μεν, όμως ιδιαίτερα ευφυής και πνευματώδης.

Πολύτιμες συμβουλές
Η Ανγκελα Μέρκελ έχει δηλώσει ότι εκτιμά ιδιαίτερα τις συμβουλές του συζύγου της και έχει χαρακτηρίσει τις συζητήσεις τους «πολύτιμες». Τις πολιτικές απόψεις του, πάντως, τις γνωρίζουν μόνον οι δυο τους.