Το «σχέδιο Τσίπρα» και ο αντίλογος

Eπαναφορά του κατώτατου μισθού στα προμνημονιακά επίπεδα, διαγραφή μέρους του δημόσιου χρέους, σεισάχθεια για τους δανειολήπτες: είναι η λίστα με τα όνειρα όλων, λίγο-πολύ, των Ελλήνων σήμερα. Διόλου τυχαία αποτέλεσαν και τον κορμό των εξαγγελιών που έκανε πριν από μία εβδομάδα στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας.

Τότε γιατί σηκώθηκαν πολλά φρύδια οικονομολόγων όταν άκουσαν τις εξαγγελίες Τσίπρα; «Πρόκειται για ιδεολογήματα, χωρίς συγκεκριμένο περιεχόμενο», υποστηρίζει ακαδημαϊκός, προσθέτοντας ότι πάσχουν από έλλειψη επεξεργασίας και εξειδίκευσης και ενίοτε από άγνοια των πραγματικών συνθηκών. «Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει στελέχη που γνωρίζουν τα πραγματικά δεδομένα της οικονομίας», σημειώνει.

Μία προς μία, με τον αντίλογό τους, σύμφωνα με σχολιαστές από τον οικονομικό χώρο, οι βασικές προτάσεις που ανέπτυξε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Θεσσαλονίκη είναι οι εξής:

Φοροδιαφυγή. «Το πρωτογενές πλεόνασμα είναι πολιτική επιλογή αλλά όχι δέσμευση προς τρίτους. Δεν είναι στόχος για τον οποίο θα διαλύσουμε την οικονομία», είπε ο κ. Τσίπρας. Και εξήγησε ότι το κόμμα του θα το πετύχει καταπολεμώντας τη φοροδιαφυγή από το λαθρεμπόριο καυσίμων, από τον επαναπροσανατολισμό του ελεγκτικού έργου του ΣΔΟΕ στο πεδίο των ενδοομιλικών συναλλαγών, από τις λίστες καταθετών του εξωτερικού και από την εφαρμογή του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου.

Είναι γεγονός ότι η φοροδιαφυγή είναι το μεγάλο αγκάθι. Παρότι όλα όσα ανέφερε ο κ. Τσίπρας είναι και στην ατζέντα της κυβέρνησης (π.χ. περιουσιολόγιο), δεν έχουν φέρει αποτελέσματα, κάτι που επισημαίνει ακόμη και η τρόικα. Ομως, όπως σημειώνουν στελέχη με γνώση της φορολογικής πραγματικότητας της χώρας, ούτε ο κ. Τσίπρας μάς λέει πώς θα πιάσει, π.χ., το λαθρεμπόριο. «Με τους παλιούς μηχανισμούς; Απαιτείται αλλαγή, που παίρνει χρόνο», συμπληρώνουν.

Εκτός αν δεχθούμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα τα καταφέρει καλύτερα επειδή «εμείς δεν έχουμε φίλους μεγαλολαθρέμπορους», όπως είπε ο κ. Τσίπρας.

Εθνικοποίηση των τραπεζών για ενίσχυση της ρευστότητας.

Στην πραγματικότητα οι τράπεζες είναι ήδη επί της ουσίας κρατικές, λένε οι οικονομολόγοι. Ομως, με βάση τους ευρωπαϊκούς κανόνες για την κεφαλαιακή επάρκεια, πρέπει να διαθέτουν ένα ποσό κεφαλαίων στα συρτάρια τους για να είναι σε θέση να εξυπηρετούν, π.χ., τους καταθέτες που θα θελήσουν να κάνουν ανάληψη. Διαφορετικά κινδυνεύουν να καταρρεύσουν. «Ακόμη και σαν φήμη να κυκλοφορήσει ότι δεν υπάρχει κεφαλαιακή επάρκεια τι θα μείνει εδώ;» διερωτάται οικονομολόγος από τον τραπεζικό χώρο.

Προϋπόθεση για την ενίσχυση της ρευστότητας είναι να αυξηθούν οι καταθέσεις και να αποκατασταθεί ο διατραπεζικός δανεισμός, κάτι που με τη σειρά του απαιτεί αποκατάσταση της σταθερότητας στη χώρα.

Δημόσιο χρέος. «Ολιστική και ευρωπαϊκή προσέγγιση στο πρόβλημα του χρέους της ευρωζώνης» προτείνει ο κ. Τσίπρας. Και το εξειδικεύει σε διαγραφή σημαντικού μέρους της ονομαστικής του αξίας και ρήτρα ανάπτυξης για την αποπληρωμή του υπολοίπου.
Προτείνει μάλιστα και Ευρωπαϊκή Διάσκεψη για το Χρέος ώστε να ρυθμιστεί το πρόβλημα και θυμίζει το κατοχικό δάνειο που μας χρωστά η Γερμανία.

Το πόσο εύκολα θα βρει την αλληλεγγύη που ονειρεύεται ο κ. Τσίπρας στα σχέδιά του αυτά μπορεί κανείς να το συμπεράνει από τη στάση του ίδιου του βασικού εταίρου του στη Γερμανία, του κόμματος Ντι Λίνκε, που αρνείται πλέον την εξόφληση του κατοχικού δανείου.

Αν εννοεί μονομερή διαγραφή του χρέους, η αλυσίδα των συνεπειών είναι γνωστή και καταλήγει στην έξοδο από το ευρώ και στην καραμπινάτη πλέον χρεοκοπία της χώρας, σημειώνουν οι αναλυτές.

Επαναφορά του κατώτατου μισθού από 586 σε 751 ευρώ.

Πράγματι, το μέτρο δεν έχει άμεσο κόστος στον προϋπολογισμό, εκτός από το επίδομα ανεργίας που συμπαρασύρει. Ομως ποιες επιχειρήσεις θα πληρώσουν τους αυξημένους μισθούς που ονειρεύεται ο ΣΥΡΙΖΑ; διερωτώνται οι οικονομολόγοι. Εδώ ανθεί το φαινόμενο της μαύρης εργασίας στον ιδιωτικό τομέα. Ο κίνδυνος είναι να αυξήσει ένα τέτοιο μέτρο τη μαύρη εργασία και την ανεργία.

Ιδιωτικοποιήσεις. Θα τις επανεξετάσουμε μία προς μία, είπε ο κ. Τσίπρας, και όσες διαπιστωθεί ότι βλάπτουν το δημόσιο συμφέρον θα τις ακυρώσουμε.
Σε ό,τι αφορά το νερό (ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ), θύμισε ότι στη Βολιβία η ιδιωτικοποίησή του προκάλέσε μεγάλη κοινωνική σύγκρουση και δήλωσε ρητά ότι «οι ιδιωτικοποιήσεις αυτές ακυρώνονται κατά προτεραιότητα».

Ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι κατά πόσο είναι εφαρμόσιμο ή όχι να ακυρωθούν συμβάσεις του ελληνικού Δημοσίου σαν να μην είχαν καμία ισχύ. Και τι συνέπειες θα έχει κάτι τέτοιο για τη θέση της χώρας στην ευρωζώνη. Επιπλέον, σημειώνουν οι αναλυτές, πού θα βρεθούν τα λεφτά που θα χαθούν από τις ιδιωτικοποιήσεις; Το χρηματοδοτικό κενό θα αυξηθεί κι άλλο. Ενα ακόμη ερώτημα είναι πώς θα συντηρηθούν στο εξής δημόσιες επιχειρήσεις που δεν έχουν κέρδη.

«Σεισάχθεια». Κούρεμα των στεγαστικών δανείων για υπερχρεωμένα νοικοκυριά, με μηνιαία δόση που δεν θα ξεπερνά το 30% του διαθέσιμου εισοδήματος του δανειολήπτη, αλλά και νομοθετική προστασία της πρώτης κατοικίας υποσχέθηκε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Επίσης είπε ότι η νέα σεισάχθεια θα περιλαμβάνει και τους αγρότες, με διαγραφή μέρους του χρέους τους.

Να σημειωθεί ότι ρυθμίσεις για υπερχρεωμένα νοικοκυριά ήδη προβλέπονται και γίνονται. Για να γίνουν σε μεγαλύτερη έκταση, όπως προφανώς εννοεί ο κ. Τσίπρας, θα υπάρξει φυσικά ένα κόστος. Ποιος θα το πληρώσει αυτό; Ή ο φορολογούμενος ή ο καταθέτης, σημειώνουν με νόημα οικονομολόγοι από τον τραπεζικό χώρο.

Επίσης, για όσα νοικοκυριά έχουν εισόδημα έως 12.000 ευρώ, υποσχέθηκε ακόμη πιο ευνοϊκές ρυθμίσεις, στις οικογένειες με δύο ανέργους δωρεάν ρεύμα και νερό έως μία ποσότητα, διασφάλιση ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για όλους, δωρεάν εισιτήρια για ανέργους και χαμηλοσυνταξιούχους και πλήθος άλλων παροχών. Επιθυμητές αλλαγές, αλλά δεν είπε πόσο θα κοστίσουν και πώς θα καλυφθεί το κόστος.