Υπάρχει πιθανότητα να «σοβαρευτεί» η Χρυσή Αυγή – ή, έστω, ένα οργανωμένο κομμάτι της; Μπορεί ο εθνικισμός, όχι ο εθνικισμός του 19ου αιώνα που ιδεολογικά συνέβαλε στη δόμηση του νέου ελληνικού κράτους αλλά ο σημερινός ελληνικός εθνικισμός, με τις σημερινές εκφράσεις του, να μην είναι ντροπή;
Τα ερωτήματα τέθηκαν τις τελευταίες ημέρες στη δημόσια συζήτηση και απαντήθηκαν αφοριστικά. Εάν κάποια στιγμή, στο μέλλον, το νεοναζιστικό μόρφωμα μπορεί να συρρικνωθεί με την ενσωμάτωση στις δομές του κοινοβουλευτικού συστήματος τμήματος του προσωπικού του, είναι προφανώς ανοιχτό ερώτημα. Κατά τη γνώμη μου, δεν είναι δυνατόν να ενσωματωθούν οι πρωτεργάτες του. Οι παλαιοί και οι καινούργιοι. Αυτοί που κράτησαν οργανωτικά και ιδεολογικά τους μηχανισμούς της οργάνωσης έως την πρόσφατη διεύρυνση της απήχησής της και εκείνοι που επιμένουν να υλοποιούν, ιδεολογικά, οργανωτικά και πολιτικά τη ρατσιστική βαναυσότητα, το μίσος για τον Αλλο, τη στρατοκρατική δομή και τη βία, τα ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά που ορίζουν τη δράση της Χρυσής Αυγής.
Σε περίπτωση διεύρυνσης της πολιτικής επιρροής της Χρυσής Αυγής, τα πρόσωπα αυτά θα είναι ο Φύρερ και οι στενοί συνεργάτες του σε μια εξέλιξη αποτρόπαιη – που δεν μπορεί να οδηγήσει πουθενά αλλού, παρά σε μια κοινωνική καταστροφή.
Επειδή είναι ανάγκη να αποφύγουμε οποιαδήποτε καταστροφή, υπάρχει μόνο μία επιλογή: τα πρόσωπα αυτά να ξαναπεριθωριοποιηθούν. Να ηττηθούν οι ιδέες τους. Και μάλιστα, να ηττηθούν με τους κανόνες τη δημοκρατίας: με τον νόμο, με την εμπέδωση της συνύπαρξης με τον διαφορετικό, με τη δημοκρατική παιδεία, με την κατίσχυση των προτύπων του πολιτισμού μας.
Ο εθνικισμός, πάντως, δεν είναι η βάση της ιδεολογικής βαναυσότητας της Χρυσής Αυγής. Η βαναυσότητα αυτή εδράζεται στον ρατσισμό και στον αποκλεισμό της διαφορετικότητας. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι ο εθνικισμός δεν είναι καθοριστική ιδεολογική παράμετρος των νεοναζί. Δυστυχώς, είναι κυρίαρχο συστατικό και της εθνικής ιδεολογίας. Εν υπνώσει, ως νατιβισμός ή ως ασύνειδη αίσθηση ανωτερότητας, κυριαρχεί πάντως στον τρόπο με τον οποίο το σύνολο «Ελληνισμός» αφηγείται τον εαυτό του. Συχνά, εκφράζεται ως κιτς (στα συλλαλητήρια για το Μακεδονικό, π.χ., ή στην υπογραφή συνθήκης ειρήνης μεταξύ Αθήνας – Σπάρτης, που έβαλε υποτίθεται τέλος στον Πελοποννησιακό Πόλεμο). Είναι όμως μόνο γελοιότητα; Οχι φυσικά. Ο εθνικισμός παραχαράσσει την πραγματικότητα των κοινωνιών, υψώνει τείχη, ευνοεί διακρίσεις και υπαγορεύει επιθετικότητα και μίσος που εντοπίζονται, κατ’ αρχάς, στο πεδίο του συμβολισμού.
Αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι και τόσο αστεία η έκφρασή του: τα Ιμια, το Μακεδονικό, η υπόθεση Οτζαλάν είναι μόνο τρεις εθνικιστικές παρεκτροπές της μεταπολίτευσης με οδυνηρές συνέπειες.
Πράγματι, ο εθνικισμός δεν είναι ντροπή. Αλλά η κυριαρχία του είναι καταστροφική.