[Ενστάσεις] «Καλά να πάθουν»

Δώδεκα χρόνια πριν, οι Ελληνες παρακολουθήσαμε «σε ζωντανή μετάδοση» στις τηλεοράσεις μας το τρομοκρατικό χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους, στο κέντρο της Νέας Υόρκης. Οσο εξελισσόταν το δράμα και συνειδητοποιούσαμε μπροστά στα μάτια μας ότι επρόκειτο για επίθεση εναντίον της Αμερικής, μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης και, δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος αυτών που τη διαμορφώνουν, κυριεύθηκαν από μια άγρια χαρά. «Καλά να πάθουν», αυτή η χαιρέκακη φράση ήταν η επωδός που, υποτίθεται, συμπύκνωνε ένα συλλογικό απωθημένο εναντίον των ΗΠΑ, οι οποίες, για να ευημερήσουν, είχαν αδικήσει ολόκληρο τον υπόλοιπο κόσμο. Και πολλοί από εμάς, οι ψυχοπονιάρηδες του υπόλοιπου κόσμου, άρχισαν να κορυβαντιούν χαρούμενοι που η ισλαμοφασιστική τρομοκρατία σκότωσε με τη μία τρεις χιλιάδες ανυποψίαστους αγνώστους στο κέντρο του κόσμου της ευημερίας.

Μόνο σε μια χώρα, κυρίαρχη κουλτούρα της οποίας τείνουν να είναι τα απωθημένα και ο συναισθηματικός τρόπος προσέγγισης της ζωής, μπορείς να πανηγυρίζεις για έναν μαζικό θάνατο. Διαφορετικά, θα σκεφτόμασταν λογικά. Θα παραδεχόμασταν ότι η επίθεση εναντίον της Αμερικής, όποια πρόφαση κι αν χρησιμοποιεί, ουσιαστικά, είναι επίθεση εναντίον του δικού μας τρόπου ζωής: εναντίον της ελευθερίας, εναντίον του αισθήματος της ασφάλειας στην καθημερινότητα και στις μετακινήσεις μας, εναντίον των δικαιωμάτων. Οι τρομοκράτες ήθελαν έναν πιο ταραγμένο κόσμο, πιο ανασφαλή, πιο άδικο. Μια όσο το δυνατόν πιο απορρυθμισμένη παγκοσμιοποίηση – στην απορρύθμιση, μάλιστα, το διάστημα εκείνο, ήταν έτοιμα να βοηθήσουν τα ακροδεξιά γεράκια που κυβερνούσαν την Αμερική του Τζορτζ Μπους του νεότερου.

Ολα αυτά όμως ήταν ψιλά γράμματα για την πλειονότητα των διαμορφωτών της κοινής γνώμης. Γι’ αυτούς προείχε η εκδήλωση της άγριας χαράς τους, η φαντασίωση ότι το χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους ήταν η απαρχή της κατάρρευσης της Αμερικής ως υπερδύναμης. «Η χώρα μου με τρομάζει», θυμάμαι, σημείωνα σε άρθρο που είχε δημοσιευθεί στις 13/9/2001 στο «Βήμα», «διότι πολύ μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης, χειραγωγημένη από μια φοβική, αναχρονιστική πολιτικολογία, φτάνει στο σημείο να αποδέχεται τον όλεθρο χωρίς καν να επηρεάζεται από τις στοιχειώδεις αξίες του ανθρωπισμού» και «διότι συμπεριφέρεται ωσάν να μην υπολογίζει τις επιπτώσεις από το χτύπημα – ούτε καν τις οικονομικές, ένας λαός που η μόνη αξία την οποία δείχνει πραγματικά να αναγνωρίζει είναι ο καταναλωτισμός».

Μάταιος κόπος. Το μεγάλο έγκλημα πανηγυρίστηκε στη χώρα μας ως λύτρωση. Το μίσος και ο ανορθολογισμός είχαν θρονιαστεί για τα καλά «σε τούτα εδώ τα μάρμαρα». Συνεχίζουν να δεσπόζουν και σήμερα, μετά και τη δική μας κατάρρευση. Η χώρα μου με τρομάζει ακόμα περισσότερο.