[Ενστάσεις] Ταξίδι με το τρένο

Το τρένο είναι ωραίο μέσον. Στις κανονικές χώρες, εκεί όπου η ανάπτυξη έγινε με σύστημα, ήταν η πρώτη επιλογή για τις συγκοινωνίες και τις μεταφορές. Στην Ελλάδα, αντίθετα, ο ΟΣΕ είναι για πολλές δεκαετίες μια ανορθογραφία. Ανεπαρκές δίκτυο, δυσκίνητοι συρμοί, καθυστερήσεις, κακής ποιότητας υπηρεσίες και βρωμιά περιθωριοποίησαν τους σιδηροδρόμους. Ώς τα μέσα της δεκαετίας του 1990 ήταν τουλάχιστον ντεκόρ στις αργές ελληνικές ταινίες με ποιητική διάθεση. Τις τελευταίες δεκαετίες η ταχύτητα αντικατέστησε τη βραδύτητα και ως ποιητικό μοτίβο, οπότε τα τρένα μάς απασχόλησαν ξανά όταν διαπιστώθηκε η συμβολή τους στο δημόσιο έλλειμμα.

Εν πάση περιπτώσει, υπάρχει τουλάχιστον ένα δρομολόγιο του ΟΣΕ που μπορεί να είναι ανταγωνιστικό στα ΚΤΕΛ – θα μπορούσε να είναι και στα αεροπλάνα, αλλά μάλλον αυτό το στοίχημα χάθηκε: είναι το Αθήνα – Θεσσαλονίκη με Ιντερσίτι. Με ένα τέτοιο τρένο είχε κλείσει εισιτήριο και ανέβηκε την προηγούμενη εβδομάδα φίλη, για προγραμματισμένη δουλειά. Καθόταν στο τελευταίο βαγόνι, στο οποίο ανέβηκε μια ομάδα μεσήλικων, κυρίως ανδρών (ήσαν και καναδυό γυναίκες), που μετέφεραν πανό μαζί με τα κοντάρια τους. Εκπρόσωποι του συνδικαλιστικού κινήματος, πήγαιναν στη Θεσσαλονίκη να διαδηλώσουν – κι ήταν σαν να πηγαίνουν εκδρομή. Τιτίβιζαν (λίγο μπάσα, αλλά τιτίβιζαν) σ’ όλη τη διαδρομή. Κι όταν δεν τιτίβιζαν, έπιναν ουίσκια και μπίρες και κάπνιζαν. Ξεθάρρεψαν, μάλιστα, και κάτι κορίτσια (που, ευγενικά, τα ψιλοφλέρταραν) άρχισαν να καπνίζουν κι αυτά. Επειδή απαγορεύεται το κάπνισμα, η φίλη τούς ζήτησε ευγενικά να σεβαστούν τον κανονισμό – στην πραγματικότητα, να σεβαστούν την ίδια που δεν κάπνιζε. Μπα, οι μειοψηφίες δεν έχουν ελπίδα ούτε στον συνδικαλισμό. Σηκώνονταν, λοιπόν, και έβγαιναν έξω από το κουπέ, κάπνιζαν στον διάδρομο. Το τρένο αργούσε – κι όσο αργούσε τόσο ήταν πνιγμένο στο ντουμάνι.

Η φίλη επέστρεψε με ανάλογο τρένο και για κακή της τύχη τη συνόδευσαν ξανά οι ίδιοι συνδικαλιστές. Φορτωμένοι με όλα τα καλούδια της Θεσσαλονίκης – τσουρέκια, γλυκά… Αυτή τη φορά ήταν ακόμα πιο ομιλητικοί. Ωτακούστρια εξ ανάγκης, έμαθε ότι έμειναν σε μεγάλο ξενοδοχείο, με έξοδα της Συνομοσπονδίας. Και επειδή τη φλόμωσαν ακόμα μια φορά στο τσιγάρο, διαμαρτυρήθηκε στον ελεγκτή.

Ο άνθρωπος κόμπλαρε. Κάνει κι ένα επάγγελμα που συνυφάνθηκε με τον απόλυτο αυταρχισμό, οπότε πήρε το γλυκό του και είπε: «Η κοπέλα ενοχλείται, μήπως μπορείτε να μην καπνίζετε;». Δεν τους είπε ότι το απαγορεύει ο κανονισμός σε όλο το συρμό, αλλά ότι ενοχλείται μια επιβάτις – που προφανώς θα ήταν μνημονιακή. Τη σεβάστηκαν πάντως ακόμα μια φορά και ξαναέβγαιναν στον διάδρομο.

Ηταν ένα ταξίδι γνωριμίας με την ευρύτερη συνδικαλιστική κουλτούρα. Συμπέρασμα; Δεν υπάρχει σωτηρία.