Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΗΝ ΚΑΙ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΙΚΑ ΤΑΜΠΟΥ

Το έλεγε ο στρατηγός Μακάρθουρ: «Οι παλιοί στρατιώτες δεν πεθαίνουν, λίγο μόνο ξεθωριάζουν». Η παρατήρηση ξανάγινε επίκαιρη χθες όταν ο Βαγγέλης Βενιζέλος άφησε για λίγο το πολιτικό γήπεδο στους πρώην του ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτούς που τους έζησαν ως αρχηγούς και πρωθυπουργούς, Κώστας Σημίτης και Γιώργος Παπανδρέου έχουν χάσει αρκετά από τη λάμψη τους. Περισσότερο, άλλωστε, από την ίδια την εξουσία φθείρει η έλλειψή της.

Η επιλογή Βενιζέλου να ανοίξει το Συμπόσιο του ΙΣΤΑΜΕ στους προκατόχους του στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ ήταν σωστή και ενδεχομένως να άργησε κιόλας. Πρώτα πρώτα, ανταποκρίνεται σε μια πάγια παραδοχή. Ο/οι πρώην είναι πάντα παρών/παρόντες. Οι ευφυείς αναλυτές διέκριναν, ας πούμε, το φάσμα του Τόνι Μπλερ πάνω από τον Ντέιβιντ Κάμερον όταν αυτός μιλούσε στη Βουλή των Κοινοτήτων για την ανάγκη να τιμωρηθεί η Συρία για τη χρήση χημικών. Μάλιστα, ουκ ολίγοι βουλευτές καταψήφισαν την πρόταση Κάμερον προκειμένου να τιμωρήσουν τα ψεύδη του Μπλερ για το Ιράκ.

Στην πολιτική αγνοείς τον προκάτοχό σου με κίνδυνο για τον εαυτό σου. Ο Παπανδρέου το έπαθε αγνοώντας τον Σημίτη. Κάτι για το οποίο φταίει και ο Σημίτης που από το 2005 και μετά ασκούσε διαρκώς κριτική στον Παπανδρέου αν και είχαν συνεργαστεί μια χαρά από το 1999 και μετά, ιδίως δε το 2003, στα κρυφά ραντεβού της διαδοχής. Η πολιτικά ανεξήγητη αυτή κόντρα συνεχίστηκε και χθες με έναν συγκεκαλυμμένα αλλά παγερά επικριτικό Σημίτη κι έναν σκανδιναβικά ευγενή και παθητικά επιθετικό Παπανδρέου. Πρόκειται για μια αντιπαράθεση που δεν έχει ωφελήσει το ΠΑΣΟΚ – για να το πει κανείς κομψά – και ενσαρκώθηκε χωρίς αρχηγική αυτοσυγκράτηση από τους Φίλιππο Σαχινίδη και Νίκο Χριστοδουλάκη σ’ έναν καβγά για το ποιος φταίει για τα οικονομικά, όπου ο πρώτος ξέχασε ότι ήταν σύμβουλος του Σημίτη για τα οικονομικά ώς το 2004 και ο δεύτερος λησμόνησε την κυβερνητική ατολμία επί των ημερών του ως υπουργού Οικονομικών να προωθηθούν οι διαρθρωτικές αλλαγές που θα υλοποιούσαν την περίφημη «πραγματική σύγκλιση» με την Ευρώπη – κόντρα στην επικίνδυνη ονομαστική σύγκλιση του κοινού νομίσματος.

Η σκιώδης αυτή διαμάχη έχει αρκετά διδάγματα για τον ίδιο τον Βενιζέλο. Σε πρώτη φάση, ο νυν αρχηγός του ΠΑΣΟΚ πολιτεύθηκε ως εάν οι προκάτοχοί του να μην υπήρχαν. Ο οικονομικός έλεγχος των πεπραγμένων του ΠΑΣΟΚ παραλίγο να προκαλέσει ρήξη με τον Παπανδρέου – την ώρα που το παπανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ παραμένει στοιχείο του εναπομείναντος κορμού ενός συρρικνωμένου κόμματος. Ολα αυτά ενώ η πολιτική συγκατοίκηση Παπανδρέου – Βενιζέλου από το 2011 και μετά δεν ήταν η χειρότερη και η παράδοση της ηγεσίας – διότι περί αυτού επρόκειτο – βελούδινη. Το πρόβλημα, βέβαια, είναι ότι ο Παπανδρέου μετά το Μνημόνιο «περνάει» πολύ άσχημα στην ευρύτερη κοινωνία. Ο Σημίτης πάλι είναι αποτραβηγμένος – και όσοι τον βλέπουν από κοντά λένε ότι είναι απογοητευμένος – από τα πολιτικά πράγματα. Στήριξε τον Βενιζέλο το άτυχο 2007 και η σχέση δεν είναι κακή – έστω και αν ο νυν πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ προτιμά να συζητά με τον στενό του κύκλο ή, απλώς, να συμβουλεύεται τον εαυτό του.

Το συμπέρασμα είναι ότι οι παράλληλοι – με διασταυρούμενες μπηχτές – μονόλογοι των πρώην του ΠΑΣΟΚ στο Συμπόσιο του ΙΣΤΑΜΕ ήταν μια καλή πολιτική άσκηση αλλά και ένας τρόπος να σπάσουν κάποια εσωκομματικά ταμπού. Ωστόσο, δεν διαφάνηκε τι θέλει – αν θέλει – ο Βενιζέλος από αυτούς. Αν και είναι ομολογουμένως ένα ερώτημα τι θα μπορούσε να πάρει.