[Αγιογραφίες] Ξεσαλώματα

ΤΙΠΟΤΕ δεν είναι τυχαίο. Ας πούμε η επανεμφάνιση Σημίτη στο προσκήνιο και, ακόμη περισσότερο, το άκουσμα ενός ορθού πολιτικού λόγου ξαναθυμίζουν μια εποχή όπου μια αποφασισμένη μειοψηφία προσπάθησε να τραβήξει, έστω και καθυστερημένα, τη χώρα στην κατεύθυνση του Διαφωτισμού. Τότε που δίνονταν μάχες για τη μη αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες, για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, για τη θέσπιση ανεξάρτητων Αρχών που θα αντιστρατεύονται τις πελατειακές ορμές του κράτους της Μεταπολίτευσης και άλλες ρομαντικές ιστορίες.

ΚΑΝΕΝΑΣ πανεπιστημιακός δεν είναι ρομαντικός. Λογικά, η ιστορικός Μαρία Ρεπούση δεν αποτελεί εξαίρεση. Υπάρχει όμως ένα στοιχείο πολιτικού ρομαντισμού στην εμμονή της ως βουλευτού της ΔΗΜΑΡ να σπρώξει ατζέντες που πάνε κόντρα σε ένα μείγμα λαϊκισμού και σκοταδισμού που πάει να καλύψει τη χώρα στη φάση του Μνημονίου. Τελευταίο κρούσμα η θέση της να γίνει προαιρετικό το μάθημα των Θρησκευτικών στη Μέση Εκπαίδευση. Κάτι που – κακά τα ψέματα – ισχύει ήδη στα ιδιωτικά σχολεία. Η Ρεπούση έχει δίκιο όταν λέει ότι η θρησκευτική κατήχηση είναι πλέον ξένη προς την εκπαίδευση και ότι η Θρησκειολογία θα έπρεπε να αντικαταστήσει τα Θρησκευτικά.

ΑΝΑΜΕΝΟΝΤΑΙ οι συνήθεις αντιδράσεις από τις συνήθεις μεριές. Ωστόσο, μια αναδρομή σε αντίστοιχους «πολέμους» του παρελθόντος  – όπως για τις ταυτότητες – αναδεικνύει μια κρίσιμη διαφορά. Το προ δεκαπενταετίας αντιδραστικό μπλοκ έχει πλέον διασπαστεί. Αυτό είχε συγκροτηθεί από την Εκκλησία, τη ΝΔ και – κακά τα ψέματα – ένα τμήμα του ΠΑΣΟΚ. Είχε, βεβαίως, σημασία το γεγονός ότι ο μακαριστός Χριστόδουλος έδινε τον τόνο ως Αρχιεπίσκοπος. Και ότι ο Κώστας Καραμανλής – παρά τη βαθύτερη και καλά κρυμμένη δυσπιστία του για τους παπάδες – είχε αντιληφθεί την ανάγκη για τη συγκρότηση μιας ευρείας συντηρητικής πλειοψηφίας. Τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος έχει βγάλει την Εκκλησία από το πεδίο της πολιτικής. Αυτό δεν συγκρατεί τη γλώσσα διαφόρων αντιδραστικά σκεπτόμενων ιεραρχών – έχει όμως αλλάξει τη συνολική ατμόσφαιρα. Οσο για τη ΝΔ, αυτή έχει αποκτήσει ανταγωνισμό εκ δεξιών. Το κόμμα Καμμένου πάει να το παίξει χριστιανόπληκτο, ωστόσο η ταυτότητά του είναι ενός έξαλλου ακραίου δεξιού κόμματος που καταγγέλλει διαρκώς σκάνδαλα και συνωμοσίες. Η δε Χρυσή Αυγή – που είναι γνήσιος εκφραστής του δεξιού αντιδραστισμού – αυτή, κρίνοντας από τα τατουάζ, προτιμά τον ναζιστικό παγανισμό και το αρχαιοελληνικό δωδεκάθεο. Εν προκειμένω, έχει παίξει ρόλο και η αναδίπλωση της Εκκλησίας σε μια πιο προοδευτική ή, εν πάση περιπτώσει, πιο ουδέτερη θέση.

ΚΑΠΩΣ έτσι η Ρεπούση μπορεί να φέρει σε δύσκολη θέση μόνο το κόμμα της. Αν υποθέσουμε ότι οι χριστιανόπληκτοι είναι κοινό της ΔΗΜΑΡ – που δεν είναι. Αν ο Κουβέλης δεν είχε βγει από την κυβέρνηση μπορεί να είχαν βγάλει τα υπογλώσσια στη ΝΔ, αλλά τέτοιο ζήτημα δεν υφίσταται πλέον. Πανεπιστημιακός – άρα κουλ σε θέματα ανεξιθρησκίας – είναι και ο υπουργός Παιδείας Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος. Οχι ότι θα γίνει αναγκαστικά αυτό που ζητάει η Ρεπούση. Αλλά η εγχώρια εκδοχή τού «epater les bourgeois» ως ξεσάλωμα των χριστιανόπληκτων νοικοκυραίων έχει ατονήσει σημαντικά.