Ο κατάσκοπος που με κρυφάκουγε

Τον Ιούλιο του περασμένου έτους η Microsoft άρχισε να δοκιμάζει την υπηρεσία Outlook.com, με την οποία σχεδίαζε να αντικαταστήσει μελλοντικά την υπηρεσία Hotmail.com. Ωστόσο η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας των ΗΠΑ, η NSA, είχε ανησυχίες. Οχι για την ηλεκτρονική αλληλογραφία – η Microsoft της είχε ήδη από καιρό παράσχει πρόσβαση προ κρυπτογράφησης στα δεδομένα της ανταλλαγής e-mail στο Hotmail, στο Live και στο Outlook. Τι θα γινόταν όμως με τις κρυπτογραφημένες «ζωντανές» συνομιλίες στο νέο, δοκιμαζόμενο Outlook.com; Μέσα σε πέντε μήνες η Microsoft και το FBI, ο «ενδιάμεσος» ανάμεσα στις εταιρείες της Σίλικον Βάλεϊ και στις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, είχαν βρει τη λύση: η NSA μπορούσε πλέον να παρακάμπτει τον κώδικα κρυπτογράφησης στα online chats. Η δυνατότητα αυτή δοκιμάστηκε επιτυχώς και ενεργοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2012. Δύο μήνες αργότερα, τον περασμένο Φεβρουάριο, η Microsoft λανσάρισε και επισήμως το νέο Outlook.com.

Εχει περάσει ένας και πλέον μήνας από τότε που η «Γκάρντιαν» αποκάλυψε, χάρη στον Εντουαρντ Σνόουντεν, την «άμεση πρόσβαση» που έχει η NSA, σε κάποιες περιπτώσεις εδώ και έξι ολόκληρα χρόνια, στα συστήματα πολλών κολοσσών του Ιντερνετ, όπως η Microsoft, το Skype, η Google, το facebook και η Yahoo!. Τέλη Μαΐου το Prism, το μυστικό πρόγραμμα παρακολούθησης που επιτρέπει αυτή την πρόσβαση, ήταν γνωστό μόνο σε λίγους μυημένους, αλλά πλέον έχει γίνει περιβόητο. Οι «θιγόμενες» εταιρείες υποστήριζαν εξαρχής πως δεν γνώριζαν για αυτό, επέμεναν και ακόμη επιμένουν ότι δεν έχουν καμία «πίσω πόρτα» μονίμως ανοιχτή στην NSA, ότι το μόνο που κάνουν είναι να παρέχουν στοιχεία ή πληροφορίες για συγκεκριμένους χρήστες-πελάτες τους όταν «δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς», αφού το επιβάλλει ο νόμος. Αλλά η «Γκάρντιαν» συνεχίζει τις αποκαλύψεις. Αυτή την εβδομάδα, και ενώ το «βαθύ λαρύγγι» της NSA παραμένει εγκλωβισμένο στη ζώνη τράνζιτ του αεροδρομίου Σερεμέτιεβο της Μόσχας, έφερε στο φως νέα απόρρητα έγγραφα «στοχευμένα» στη Microsoft, τα οποία δείχνουν ότι τα τελευταία τρία χρόνια, τουλάχιστον, μπορεί κανείς να είναι βέβαιος πως κάθε e-mail που στέλνει ή δέχεται, κάθε online συνομιλία που κάνει, κάθε βιντεοκλήση ή και απλή κλήση μέσω Ιντερνετ, κάθε αρχείο που αποθηκεύει ή μοιράζεται σε υπηρεσίες όπως η SkyDrive μπορεί και να παρακολουθείται.  

«ΟΜΑΔΙΚΟ ΣΠΟΡ». Το Skype, για παράδειγμα, μια ιδιαίτερα δημοφιλής υπηρεσία με 663 εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως, εντάχθηκε στο πρόγραμμα Prism τον Φεβρουάριο του 2011 – αν και η «δουλειά» για την ομαλή του ενσωμάτωση είχε ξεκινήσει από τον Νοέμβριο του 2010. Τον Μάιο του 2011 το Skype αγοράστηκε από τη Microsoft – δεσμευόμενο πάντα «να προστατεύει την ιδιωτικότητά μας». Σε ένα από τα έγγραφα που έχει στη διάθεσή της η «Γκάρντιαν», το οποίο προέρχεται από το τμήμα Επιχειρήσεων Ειδικών Πηγών (SSO), το κατά Σνόουντεν «διαμάντι του στέμματος» της NSA, οι συντάκτες καυχώνται ότι η παρακολούθηση της παραγωγής βίντεο στο Skype τριπλασιάστηκε από τότε που η υπηρεσία προσέθεσε μια νέα δυνατότητα, στις 14 Ιουλίου 2012. Το ίδιο πακέτο απόρρητων εγγράφων αποδεικνύει ότι η NSA μοιράζεται σταθερά (έως και «αυτόματα») τα δεδομένα που συλλέγει μέσω Prism με το FBI και τη CIA -όπως χαριτολογεί άλλωστε κάποιος συντάκτης, «το Prism είναι ομαδικό σπορ»!

Επειδή δέχονται πιέσεις, η Microsoft, η Google και το facebook υιοθετούν ρόλο θύματος και πιέζουν δημοσίως με τη σειρά τους τις αμερικανικές Αρχές να τους επιτρέψουν να αποκαλύψουν τον ακριβή αριθμό και το εύρος των εντολών παρακολούθησης που δέχονται. Οι αμερικανικές Αρχές, από την πλευρά τους, επιμένουν ότι όλα γίνονται νομότυπα, υπό την εποπτεία «των δικαστηρίων, του Κογκρέσου και του διευθυντή Εθνικής Ασφάλειας», και ότι τηρούνται οι μέγιστες δυνατές ισορροπίες ανάμεσα στο δικαίωμα της ιδιωτικότητας και στην ανάγκη για ασφάλεια. Στο μεταξύ, πάντως, εκατομμύρια χρήστες του Ιντερνετ συμμετέχουν σε αυτό το «ομαδικό σπορ» της παρακολούθησης, ίσως όχι πια εν αγνοία τους αλλά, πάντως, χωρίς τη θέλησή τους.

Tο Prism
Από τότε που αποκαλύφθηκε η ύπαρξη του προγράμματος παρακολούθησης Prism, η Microsoft, η Google, το facebook και οι λοιπές εταιρείες που αναφέρονται στα έγγραφα της NSA επιμένουν πως δεν το γνώριζαν.