Η κρίση και η χρεοκοπία μάς έδειξαν αυτό που επί πολλά χρόνια συγκαλύπταμε, την ανυπαρξία ενός αποτελεσματικού και ευέλικτου κράτους. Το πρόβλημα αυτό το κρύβαμε και δεν το αντιμετωπίζαμε είτε γιατί δεν θέλαμε να θίξουμε τα κακώς κείμενα είτε γιατί θέλαμε μια δημόσια διοίκηση εξαρτώμενη από τα κόμματα και τις συνδικαλιστικές ηγεσίες. Μια διοίκηση που λειτουργεί ως ιμάντας κομματικών, προσωπικών και συνδικαλιστικών επιδιώξεων. Τώρα που φτάσαμε στο χείλος του γκρεμού οφείλουμε να αποδεχτούμε την αλήθεια.
Μας εξυπηρετούσε ένα κράτος πελατειακό, κομματικοποιημένο. Μέσω αυτού τα κόμματα εξουσίας προσπαθούσαν να διατηρήσουν την πολιτική τους υπεροχή, ενώ από την άλλη τα κόμματα της Αριστεράς συναλλάσσονταν επιδιώκοντας τη διεύρυνση της επιρροής τους. Μέσω αυτού οι συνδικαλιστικές ηγεσίες επιδίωκαν τη συνδιοίκηση. Ολοι μαζί δημιούργησαν έναν υπερτροφικό δημόσιο τομέα, πολλαπλασιάζοντας το κόστος του και αδιαφορώντας πλήρως για τις υπηρεσίες που αυτός παρείχε.
Η κατάρρευση των δημόσιων οικονομικών μάς κατέδειξε περίτρανα ότι δεν μπορούσαμε να ζήσουμε άλλο με τα ελλείμματα να αυξάνονται συνεχώς και το δημόσιο χρέος να σκαρφαλώνει στην κορυφή. Η επίπλαστη ανάπτυξη και ευημερία που ζήσαμε στηρίζονταν στον δανεισμό. Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός  έδειξε ότι δεν μπορούμε άλλο να αντλούμε χρήματα από τον κρατικό κορβανά.
Σήμερα οφείλουμε να συμφιλιωθούμε όλοι με την αδήριτη ανάγκη ότι καμία εξυγίανση δεν μπορεί να έχει αποτέλεσμα αν δεν προχωρήσουμε στην επαναθεμελίωση του κράτους, της δημόσιας διοίκησης, των περιφερειακών και αυτοδιοικητικών δομών. Η ανάγκη αυτή είναι εκ των ων ουκ άνευ, αν θέλουμε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ανάταξης της χώρας και ανάκαμψης της οικονομίας.
Τώρα πλέον έχουμε όλοι συνειδητοποιήσει ότι κάθε δίμηνο είμαστε υποχρεωμένοι να τρέξουμε, να αγχωθούμε, προκειμένου να διασφαλίσουμε την καταβολή των δόσεων. Τώρα έχουμε συνειδητοποιήσει ότι είμαστε εξαρτώμενοι. Την πραγματικότητα αυτή μόνο αφελείς και καιροσκόποι μπορούν να την αμφισβητήσουν.
Τις συνέπειες του καταγγελτικού λόγου, των ανέξοδων υποσχέσεων, των γενικόλογων διακηρύξεων τις έχουμε γνωρίσει επί πολλές δεκαετίες. Αν πράγματι δεν θέλουμε η χώρα και η οικονομία να υποστούν έμφραγμα, οφείλουμε να επιταχύνουμε τις αποφάσεις μας για το σύνολο των πολιτικών που πρέπει να ακολουθήσουμε. Η αναμόρφωση της δημόσιας διοίκησης, της Περιφερειακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ζωτική ανάγκη. Θα έπρεπε να ήταν μείζονα εθνική προτεραιότητα. Ακόμη κι αν δεν μας την επέβαλλαν τα Μνημόνια, θα έπρεπε από μόνοι μας να την κάνουμε πράξη.
Ετοιμες συνταγές δεν υπάρχουν. Οι πολιτικές της διαθεσιμότητας, της κινητικότητας, της εφεδρείας, αντικειμενικά είναι μεσοπρόθεσμες επιλογές. Δεν αποτελούν λύση στο μείζον πρόβλημα. Μόνο μία εκ βάθρων αναδόμηση των κρατικών και αυτοδιοικητικών υπηρεσιών οδηγεί σε ορθολογικές πολιτικές.
Ομως τώρα οφείλουμε να επιδείξουμε την απαιτούμενη συναίνεση και συνεννόηση στις πολιτικές που δεν θα μας οδηγούν σε παλινδρομήσεις και δεν θα θέτουν σε κίνδυνο τις προσπάθειες που έχουμε κάνει. Οι θυσίες των ελλήνων πολιτών δεν πρέπει να πάνε χαμένες. Οι οριζόντιες περικοπές έχουν οδηγήσει σε πρωτοφανή συρρίκνωση τα εισοδήματα της πλειονότητας των εργαζομένων και των συνταξιούχων. Ο αριθμός των ανέργων είναι πρωτοφανής.
Ως εκ τούτου  δεν έχουμε την πολυτέλεια να μεταθέτουμε στο απώτερο μέλλον τις αποφάσεις μας ούτε να ακυρώνουμε τις αλλαγές που πρέπει να κάνουμε. Πράγματι οι προωθούμενες αλλαγές δεν γίνονται ύστερα από μια ουσιαστική αξιολόγηση των υπηρεσιών και των δομών που καταργούνται. Ούτε βέβαια έχει προηγηθεί κάποια ουσιαστική αξιολόγηση.
Ομως το γεγονός αυτό δεν πρέπει να μας οδηγεί σε αναστολή των αποφάσεών μας ούτε να γίνεται αντικείμενο πολιτικών αντιπαραθέσεων και μικροκομματικών επιδιώξεων. Γνωρίζουμε τις οικονομικές και κοινωνικές παρενέργειες που προκαλούν πολλές από τις αποφάσεις μας. Δεν πρέπει όμως σε καμία περίπτωση αυτές να μας οδηγούν σε αναβλητικότητα, ακινησία και αδράνεια. Το κόστος αυτής της τακτικής το γνωρίζουμε και το πληρώσαμε ακριβά μέχρι τώρα.
Προτιμάμε σ' αυτή την εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για τη χώρα μας να είμαστε χρήσιμοι και όχι αρεστοί. Γι' αυτό και προτάσσουμε το κοινωνικό όφελος, αδιαφορώντας για το πολιτικό κόστος, με γρήγορες και αποτελεσματικές διαδικασίες.
Ο Λ. Γρηγοράκος (βουλευτής Λακωνίας του ΠΑΣΟΚ)
είναι αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών