Νέλσον Μαντέλα: Ενας ήρωας για τον Ομπάμα

Ο Μπαράκ Ομπάμα ήταν γερουσιαστής μόλις μερικές εβδομάδες, αρχές του 2005, όταν η διάσημη παρουσιάστρια Οπρα Γουίνφρι προσφέρθηκε να μεταφέρει ένα μήνυμά του στον νοτιοαφρικανό ηγέτη Νέλσον Μαντέλα. Χθες, ο αμερικανός Πρόεδρος πάτησε για πρώτη φορά το πόδι του στη Νότια Αφρική χωρίς να ξέρει εάν θα μπορέσει να συναντήσει το ίνδαλμα των νεανικών του χρόνων.

Τότε, πριν από 8 χρόνια, ο Ομπάμα είχε κλειστεί σε ένα δωμάτιο του στούντιο όπου βρισκόταν αλλά του πήρε τόση ώρα να γράψει το σημείωμα ώστε τον αναζήτησαν οι συνεργάτες του. «Πρέπει να μου δώσετε λίγο χρόνο», τους είπε εκείνος. «Δεν μπορώ απλά να ξεπετάξω ένα μήνυμα προς τον Νέλσον Μαντέλα». Οταν οργανώθηκε η περιοδεία του αμερικανού Προέδρου σε Σενεγάλη, Νότια Αφρική και Τανζανία, αρκετούς μήνες πριν, ο Ομπάμα ήλπιζε ότι θα μπορούσε να συναντηθεί με τον 94χρονο ηγέτη του αγώνα κατά του απαρτχάιντ, ο οποίος ήταν όπως δήλωσε «ο προσωπικός ήρωάς» του. Μέχρι χθες το βράδυ η κατάσταση της υγείας του Μαντέλα παρέμενε κρίσιμη και ο Λευκός Οίκος μετέθεσε οποιαδήποτε απόφαση για συνάντηση στην οικογένεια του νοτιοαφρικανού ηγέτη.

Μαντέλα και Ομπάμα: Δύο άνδρες διαφορετικών γενεών και διαφορετικών ηπείρων που έγραψαν ιστορία ως οι πρώτοι μαύροι πρόεδροι κρατών με βαθιές φυλετικές διαφορές. Και οι δύο υιοθέτησαν έναν ψύχραιμο πραγματισμό στην προσπάθειά τους να γεφυρώσουν αυτές τις φυλετικές διαφορές και οι δύο ενέπνευσαν αλλά και απογοήτευσαν πολλούς από τους υποστηρικτές τους.

Ο Μαντέλα αποτελούσε πάντοτε σύμβολο για τον Ομπάμα, ο οποίος επανέλαβε χθες, λίγο πριν αναχωρήσει από το Ντακάρ της Σενεγάλης το πώς η μαχητικότητα του Νοτιοαφρικανού στην άλλη άκρη του κόσμου ενέπνευσε τον μετέπειτα πρόεδρο στις δικές του ακτιβιστικές δράσεις. «Την πρώτη μου πράξη πολιτικού ακτιβισμού την έκανα όταν φοιτούσα στο κολέγιο», δήλωσε στο Ντακάρ ο Ομπάμα, αναφερόμενος σε μια ομιλία που έκανε στο Λος Αντζελες το 1980. «Συμμετείχα στο κίνημα εναντίον του απαρτχάιντ, επειδή με είχαν συνεπάρει όσα συνέβαιναν στη Νότια Αφρική».

Στενοί συνεργάτες του αμερικανού Προέδρου ανέφεραν στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» ότι ο κόσμος δεν γνωρίζει το πόσο εμψύχωσε η ζωή του Μαντέλα τον Ομπάμα σε κάποιες από τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του. Η Βάλερι Τζάρετ, σύμβουλος και στενή φίλη του Προέδρου των ΗΠΑ, δήλωσε ότι «ο Μαντέλα τού έχει δώσει τη δύναμη να επιμένει». Αυτό φαίνεται και στον πρόλογο του βιβλίου του Ομπάμα «Συνομιλίες με τον εαυτό μου» που κυκλοφόρησε το 2010: «Η θυσία του ήταν τόσο μεγάλη ώστε κάλεσε ανθρώπους από παντού να κάνουν ό,τι μπορούσαν για την πρόοδο της ανθρωπότητας», έγραψε. «Με τον πιο ταπεινό τρόπο, ήμουν ένας από εκείνους που εισάκουσαν το κάλεσμά του».

Οι δύο άντρες συναντήθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο μόνο μια φορά, το 2005, όταν ο Μαντέλα είχε επισκεφθεί την Ουάσιγκτον. Η φωτογραφία που έβγαλαν κοσμεί και το γραφείο του Μαντέλα και το γραφείο του Ομπάμα στο Οβάλ Γραφείο. «Ηταν σκεπτικός και βαθιά ευγνώμων που συνάντησε κάποιον όπως ο Νέλσον Μαντέλα», περιγράφει ο βοηθός του εκείνη την εποχή Ντέιβιντ Κατζ, που τράβηξε τη φωτογραφία του νεαρού γερουσιαστή με τον γηραιό ηγέτη. «Επεξεργαζόταν τη συνάντηση και όλη την προϊστορία της».

Επαναστάτες χωρίς βία
«Οι ήρωές μου από τη διεθνή σκηνή είναι ο Νέλσον Μαντέλα και ο Μαχάτμα Γκάντι», έχει δηλώσει ο Ομπάμα. «Με ενδιαφέρουν οι ηγέτες που μεταμορφώνουν χωρίς βία, προτιμώντας να αλλάζουν τις καρδιές και τα μυαλά των ανθρώπων»