[Γνώμη] Ασ’ τους να φάνε ποδόσφαιρο

Από τις αρχές Ιουνίου οι διαμαρτυρίες στις οποίες εξελίχθηκε η οργή για τις αυξήσεις των ναύλων στα μέσα μεταφοράς έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη Βραζιλία. Η βίαιη απόπειρα τις Αστυνομίας να καταστείλει τις συγκεντρώσεις στις 13 Ιουνίου πολλαπλασίασε τις διαμαρτυρίες. Υστερα από επτά ημέρες ταραχών, η κυβέρνηση της Προέδρου Ντίλμα Ρουσέφ έδωσε εντολή να ακυρωθούν οι αυξήσεις.

Ο δήμαρχος του Ρίο ντε Ζανέιρο δήλωσε με υπερηφάνεια ότι στη διάρκεια της θητείας του δεν έδωσε ούτε δεκάρα ως επιδότηση στα μέσα μεταφοράς. Ωστόσο, ο ίδιος κατάφερε να βρει περί τα 180 εκατ. ευρώ δημόσιο χρήμα για την ανακαίνιση του Σταδίου Μαρακανά.

Σε μια εποχή που το 36% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Βραζιλίας επιστρέφει στο κράτος ως φόροι χωρίς την ανταποδοτικότητα που θα ήταν εύλογο να αναμένει κανείς, τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ σπαταλιούνται σε 12 γήπεδα ποδοσφαίρου για να φιλοξενηθεί το Παγκόσμιο Κύπελλο στη χώρα. Ολα αυτά, όμως, συν ο χλιδάτος τρόπος ζωής των υψηλόβαθμων δημοσίων υπαλλήλων συσπειρώνουν τους διαδηλωτές.

Το 2005, η κυβέρνηση Λούλα ντα Σίλβα, του τότε προέδρου, βρέθηκε μπλεγμένη σε ένα τεράστιο σκάνδαλο εξαγοράς ψήφων. Η υπόθεση mensalao (=μηνιαίο επίδομα), όπως αποκλήθηκε, επειδή οι πληρωμές των δωροδοκούμενων γίνονταν κάθε μήνα, γκρέμισε τις προσδοκίες. Η κυβέρνηση Λούλα ήταν αίφνης αναξιόπιστη για να οδηγήσει έναν αγώνα κατά της διαφθοράς.

Σχεδόν οκτώ χρόνια αργότερα, το Ανώτατο Δικαστήριο της Βραζιλίας καταδίκασε 25 από τους κατηγορουμένους εκείνου του σκανδάλου με ποινές από 2 έως 40 χρόνια κάθειρξη. Αλλά κανένας τους δεν βρίσκεται πίσω από τα κάγκελα.

Για να καταλάβετε τις αναλογίες, σκεφτείτε τι οργή θα εκδήλωναν οι Αμερικανοί αν, μετά το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, δεν αναγκαζόταν ο Νίξον να παραιτηθεί στη μέση της δεύτερης θητείας του, αλλά αντίθετα βοηθούσε να εκλεγεί ο εκλεκτός του ως διάδοχος του κόμματος και, στη συνέχεια, παρακολουθούσαν από κοινού την  εξέλιξη της δικαστικής διαδικασίας που τους αφορούσε.

Με δεδομένο, πάντως, ότι οι διαδηλώσεις είναι μεγάλες και συχνές, καταγράφηκαν και περιπτώσεις λεηλασίας και βανδαλισμών. Ομως, η μεγάλη πλειονότητα των διαδηλωτών δεν είναι ταραξίες, ούτε πρέπει οι ταραξίες να συγχέονται με τους διαδηλωτές. Θα ήταν, συνεπώς, ασφαλές να υποθέσουμε ότι το ποσοστό των βίαιων ταραχοποιών ανάμεσα στους διαδηλωτές είναι μικρότερο από τον αριθμό των κλεφτών που συγκαταλέγονται στους διαπραγματευτές των συμβάσεων της κυβέρνησης.

Ο Ελιο Γκάσπαρι είναι ιστορικός