[Γνώμη] Η Ινδία των ανισοτήτων

Η σύγχρονη Ινδία θεωρείται πετυχημένη από πολλές πλευρές. Οι ισχυρισμοί της ότι είναι η μεγαλύτερη δημοκρατία στον κόσμο έχουν βάση. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι ζωντανά και ελεύθερα. Οι Ινδοί αγοράζουν σε καθημερινή βάση περισσότερες εφημερίδες από τους κατοίκους κάθε άλλης χώρας. Από την ανεξαρτησία της το 1947 το προσδόκιμο ζωής έχει υπερδιπλασιαστεί, φθάνοντας τα 66 χρόνια από τα 32, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα έχει αυξηθεί πέντε φορές. Τις τελευταίες δεκαετίες οι μεταρρυθμίσεις οδήγησαν την ετήσια ανάπτυξη της χώρας σε 8%, αν και τα τελευταία δύο χρόνια το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί. Επί χρόνια η Ινδία έρχεται δεύτερη, μετά την Κίνα, σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη.

Μάλιστα δεν ελπίζουν ότι η χώρα θα ξεπεράσει την Κίνα σύντομα. Ομως δεν είναι αυτή η σύγκριση που ανησυχεί περισσότερο τους Ινδούς. Το πολύ μεγαλύτερο κενό ανάμεσα στην Ινδία και στην Κίνα εντοπίζεται στην έλλειψη των απαραίτητων κοινωνικών υπηρεσιών – αποτυχία που μειώνει τις συνθήκες διαβίωσης και αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη.

Οι ανισότητες είναι μεγάλες και στις δύο χώρες, όμως η Κίνα έχει κάνει πολύ περισσότερα από την Ινδία σε ό,τι αφορά το προσδόκιμο ζωής, την επέκταση της γενικής εκπαίδευσης και τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας για τους πολίτες της. Στην Ινδία ένας στους πέντε άνδρες και μία στις τρεις γυναίκες είναι αγράμματοι. Το σύστημα υγείας της χώρας είναι ένα άναρχο χάος. Οι φτωχοί πρέπει να βασίζονται σε ιδιωτικές υπηρεσίες δημόσιας υγείας επειδή δεν υπάρχει ανάλογο ικανοποιητικό δημόσιο σύστημα. Η Κίνα διοχετεύει το 2,7% του ΑΕΠ για υγειονομική περίθαλψη, ενώ η Ινδία μόλις το 1,2%.

Η καταπολέμηση των μεγάλων ανισοτήτων στην Ινδία δεν είναι μόνο θέμα κοινωνικής δικαιοσύνης. Σε αντίθεση με την Ινδία, η Κίνα έμαθε το μεγάλο μάθημα από την οικονομική ανάπτυξη της Ασίας, για τα οικονομικά οφέλη που δημιουργούνται από τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, ιδιαίτερα όσων βρίσκονται στη βάση της κοινωνικοπολιτικής πυραμίδας. Η ανάπτυξη της Ινδίας και τα κέρδη από τις εξαγωγές στηρίζονται σε μερικούς μόνο κλάδους, όπως είναι η υψηλή τεχνολογία, οι φαρμακευτικές εταιρείες και τα εξειδικευμένα εξαρτήματα αυτοκινήτων, που εξαρτώνται από το υψηλά εκπαιδευμένο προσωπικό το οποίο ανήκει στις καλά μορφωμένες τάξεις. Για να ανταγωνιστεί η Ινδία την Κίνα στην παραγωγή – τη δυνατότητά της να παράγει γκάτζετ σχεδόν κάθε είδους με αυξανόμενη χρήση της τεχνολογίας και καλύτερο ποιοτικό έλεγχο – χρειάζεται καλύτερα μορφωμένη και υγιέστερη εργατική δύναμη σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα. Εκείνο που χρειάζεται περισσότερο η χώρα είναι η περισσότερη γνώση και η δημόσια διαβούλευση για τη φύση και τη μεγάλη έκταση της ανισότητας και των επιβλαβών συνεπειών που αυτή δημιουργεί, ακόμη και στον τομέα της οικονομικής ανάπτυξης.

Ο νομπελίστας Amartya Sen είναι καθηγητής Οικονομικών και Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Εχει γράψει μαζί με τον Jean Dreze το βιβλίο «An Uncertain GloryQ India and its Contradictions».