Στροφή στο μεθάνιο των ωκεανών

Τον περασμένο Μάρτιο, η αποστολή του μεγαλύτερου ερευνητικού πλοίου που έχει κατασκευασθεί ποτέ στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία, καθώς οι ιάπωνες ειδικοί άντλησαν για πρώτη φορά στον κόσμο φυσικό αέριο από υδρίτες μεθανίου που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας. Τα αποθέματα των υδριτών μεθανίου (παγωμένο μεθάνιο) απ’ όπου αντλήθηκε το φυσικό αέριο βρίσκονται στη θαλάσσια περιοχή 50 χιλιόμετρα νοτίως των ακτών της νήσου Χονσού της Ιαπωνίας.

Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες στιγμές στην προσπάθεια των ανθρώπων να εκμεταλλευθούν τους φυσικούς πόρους, καθώς οι ειδικοί υπολογίζουν πως τα παγκόσμια αποθέματα των υδριτών μεθανίου είναι το λιγότερο εκατονταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας των ΗΠΑ. Κάποιοι, μάλιστα, εκτιμούν πως τα αποθέματα είναι τρία εκατομμύρια φορές μεγαλύτερα από αυτόν τον αριθμό. Συνολικά υπολογίζεται πως η ποσότητα των υδριτών μεθανίου στον πλανήτη είναι διπλάσια απ’ ό,τι όλα τα ορυκτά καύσιμα της Γης μαζί.

Το 1% των αποθεμάτων βρίσκεται στον Αρκτικό Κύκλο, θαμμένο κάτω από τους πάγους, κυρίως σε Αλάσκα, Καναδά και Σιβηρία, ενώ το υπόλοιπο 99% βρίσκεται στα βάθη των ωκεανών.

Παλιότερες έρευνες που είχαν γίνει σε υδρίτες που βρίσκονταν κάτω από πάγους στην ξηρά απέδειξαν ότι είναι εφικτή η άντληση αερίου από τέτοια αποθέματα. Ωστόσο, η εκμετάλλευση υδριτών μεθανίου σε μεγάλα βάθη είναι μια δύσκολη διαδικασία εξαιτίας της ασταθούς φύσης τους.
Οι Ιάπωνες λένε ότι σκοπεύουν μέσα στην επόμενη πενταετία να εγκαταστήσουν στην περιοχή πλατφόρμες για τη συστηματική άντληση αερίου.

Αν τα σχέδια των Ιαπώνων πραγματοποιηθούν και η εκμετάλλευση του μεθανίου είναι συμφέρουσα οικονομικά και δυνατή τεχνολογικά, τότε η Ιαπωνία θα σταματήσει να είναι από τους τρεις μεγαλύτερους εισαγωγείς πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα στον κόσμο.

Εκτός από την Ιαπωνία, μεγάλα κοιτάσματα παγωμένου μεθανίου βρίσκονται επίσης στις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Κίνα, την Ινδία, την Κορέα, την Ταϊβάν και τη Νορβηγία, που σκοπεύουν να εκμεταλλευτούν τις νέες τεχνολογίες για την εκμετάλλευσή του. Οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν ερευνητικά προγράμματα για το μεθάνιο από το 1982.
Οι υδρίτες μεθανίου δημιουργούνται βαθιά σε θαλάσσια ιζήματα, εκεί όπου το αέριο παράγεται από χημικές αντιδράσεις ή από μικρόβια που αποδομούν την οργανική ύλη. Το αέριο στη συνέχεια ακολουθεί ανοδική πορεία μέχρι που πλησιάζει τον πυθμένα. Τα ιζήματα εκεί έχουν πολύ χαμηλότερη θερμοκρασία.
Εξαιτίας της μεταβολής της θερμοκρασίας, τα μόρια του μεθανίου σχηματίζουν ασθενείς χημικούς δεσμούς με τα μόρια του νερού δημιουργώντας συμπαγείς υδρίτες.
Ομως, για να ισχυροποιηθούν αυτοί οι χημικοί δεσμοί, απαιτούνται υψηλές πιέσεις, γι’ αυτό και οι υδρίτες σχηματίζονται σε βάθη μεγαλύτερα από 600-700 μέτρα.

Πηγή ενέργειας
Το παγωμένο μεθάνιο μπορεί υπό προϋποθέσεις να χρησιμεύσει ως σημαντική πηγή ενέργειας, όπως ακριβώς συμβαίνει με το φυσικό αέριο που έχει πολύ μεγάλη περιεκτικότητα σε μεθάνιο.