[Ενστάσεις] Το τέλος της ανανέωσης

Τον Φεβρουάριο του 1968, μες στη δικτατορία, από τη διάσπαση του ενιαίου ΚΚΕ προέκυψε το ΚΚΕ εσωτερικού. Ενα κόμμα που αυτοπροσδιορίστηκε «της κομμουνιστικής ανανέωσης» και, σε γενικές γραμμές, αντιπαρατασσόμενο στα ανελεύθερα καθεστώτα του σοβιετικού μπλοκ, διεκδίκησε τον «σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο» και αργότερα, μαζί με την «Ευρώπη των λαών» ή την υπέρβαση του έθνους-κράτους, κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα και μια συστηματικά εξωστρεφή δημοκρατική κουλτούρα.

Το διάστημα της μακράς Μεταπολίτευσης οι θέσεις του ΚΚΕ εσωτερικού ήταν μειοψηφικές. Η Δεξιά ήταν εθνικόφρων και αυταρχική, ο εθνολαϊκισμός του ΠΑΣΟΚ δεν επέτρεπε συγκλίσεις, το ΚΚΕ παρέμενε δογματικά προσηλωμένο στους μηχανισμούς… Παρ’ όλα αυτά, οι ανανεωτικές ιδέες είχαν καθαρή έκφραση ακόμα και μετά τις νέες περιπέτειες που οδήγησαν στη δημιουργία του Συνασπισμού. Στο μεταξύ, η ένταξη της χώρας στην ΕΕ συνέβαλε ώστε να κυριαρχήσουν οι ιδέες του εκσυγχρονισμού στο ΠΑΣΟΚ, οι πιο κοντινές στην «ανανέωση».

Το δυστύχημα ωστόσο ήταν ότι τα χρόνια του ευρώ και της κοινωνικής ανόδου, ενώ ο «εκσυγχρονισμός» δεν κατόρθωσε να εδραιώσει την ιδεολογική ηγεμονία του, συνέβαλε στη φυλλορροή της ανανεωτικής ταυτότητας του Συνασπισμού. Το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ προσανατολίστηκε προς έναν παγκοσμιοποιημένο αριστερό ριζοσπαστισμό, ενώ το ΠΑΣΟΚ κατέρρευσε πληρώνοντας την ευθύνη του στη διαχείριση της κρίσης.

Η «ανανέωση» της Αριστεράς, ως διακριτό ιδεολογικό στίγμα, είχε κατά συνέπεια τελειώσει πολύ πριν από τη χθεσινή ημέρα, κατά την οποία ο Αλέξης Τσίπρας σήμανε το τέλος της ιδεολογικοπολιτικής περιπέτειας του Συνασπισμού, ο οποίος αυτοδιαλύθηκε για να απορροφηθεί εξ ολοκλήρου στον ΣΥΡΙΖΑ (το ρεπορτάζ στη σελ. 14). Δυστυχώς, μαζί της έχουν εξαχνωθεί και οι δυνάμεις της λογικής, οι δυνάμεις που έχουν προτάσεις και πολιτική βούληση για να πολεμήσουν υπέρ μιας δύσκολης αλλά αναγκαίας θεσμικής ανασυγκρότησης, που προϋποθέτει την ιδεολογικοπολιτική ανατροπή του χρεοκοπημένου παρελθόντος. Στο όνομα της πολυσυλλεκτικότητας, ίσως και λόγω της στρατηγικής που απορρέει από τη νομή της κρατικής εξουσίας, η (πολυσυλλεκτική) ΔΗΜΑΡ έχει πάψει να δίνει έμφαση στις ιδέες του φιλελεύθερου σοσιαλισμού, που είναι η σημερινή κληρονομιά της ανανέωσης – αρκείται στον μικροαστικό συντηρητισμό. Το ΠΑΣΟΚ επίσης, και ιδίως ο πρόεδρός του, κάνει ό,τι μπορεί για να πείσει ότι η πάση θυσία επιβίωση θα γίνει ερήμην μιας σαφούς ιδεολογικής ταυτότητας – και ο σώζων εαυτόν σωθήτω.

Στο μεταξύ, η χώρα πορεύεται έτσι, χωρίς πρόγραμμα, ελπίζοντας ότι θα έλθουν κάποια ακόμα ευρωπαϊκά χρήματα (μετά τις γερμανικές εκλογές;) και ότι κουτσά – στραβά θα βγούμε από την ύφεση(πώς;), για να μπορέσει να συντηρηθεί το κομματικό σύστημα, που επιμένει να θεωρεί ότι έχει μέλλον και μετά τη χρεοκοπία του. Δυσοίωνα τα πράγματα.