Εξω φως, μέσα ομίχλη για την κυβέρνηση

Ο Πρωθυπουργός και οι δύο αρχηγοί των κομμάτων που είναι στην κυβέρνηση, δηλαδή του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ, μιλάνε αρκετά συχνά στα κινητά τους – ενίοτε αφού νυχτώσει. Από την άποψη αυτή, δεν πρέπει να εκπλήσσει η πληροφορία που δίνει καλά ενημερωμένη πηγή ότι την εβδομάδα που πέρασε είχαμε επικοινωνίες στον άξονα Ιπποκράτους – Μαξίμου, σε λογική «τι γίνεται, ρε παιδιά;».

Αναμενόμενη είναι και η μέριμνα όλων να ελεγχθεί κάπως η διαταραχή της κυβερνητικής λειτουργίας που ξεκίνησε με τη διαφωνία για το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο. Και αυτό γιατί τα συμπτώματα πολλαπλασιάζονται, καθώς οι εταίροι της ΝΔ στην κυβέρνηση συνεχίζουν να αισθάνονται νεροκουβαλητές, τους οποίους ουδείς νιώθει την υποχρέωση να ενημερώσει για κυβερνητικές ή υπουργικές πρωτοβουλίες που τους φέρνουν σε δύσκολη θέση. Δύο τυχαία παραδείγματα:

ΤΑ «ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ». Παράδειγμα πρώτον, η τοποθέτηση στη Βουλή του υφυπουργού Σκορδά για το θέμα των πλειστηριασμών ακινήτων – που τελικά μαζεύτηκε σε κεντρικό κυβερνητικό επίπεδο.

Παράδειγμα δεύτερον, η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου την Τετάρτη το βράδυ, με την οποία ορίστηκε ρητά ότι τα ασφαλιστικά ταμεία δεν μπορούν να συμμετάσχουν στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών όπως οι ιδιώτες, αφού εντάσσονται στη γενική κυβέρνηση.

Αν το πρώτο παράδειγμα έχει πολιτική σημασία, το δεύτερο πάει πιο βαθιά. Το «γιατί δεν μας ενημέρωσε κανείς;», που λένε στην Ιπποκράτους, δεν είναι άσχετο με το γεγονός ότι στο PSI του Φεβρουαρίου του 2012, όταν υπουργός Οικονομικών ήταν ο Βαγγέλης Βενιζέλος, τα ασφαλιστικά ταμεία λογίστηκαν ως ιδιώτες – άρα υπέστησαν το κούρεμα. Ο διαφορετικός τωρινός χειρισμός – που αφορά ουσιαστικά την αύξηση κεφαλαίου της Εθνικής Τράπεζας – δημιουργεί ζητήματα.

Κυβερνητικές πηγές παραδέχονται ότι η επιλογή να αντιμετωπιστεί το θέμα με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου δεν είναι τυχαία: «Ο Βενιζέλος δεν θα δεχόταν ποτέ να περάσει νόμος γι’ αυτό!». Η κυβέρνηση, πάντως, προχώρησε γιατί υπήρχε πίεση προς το υπουργείο Οικονομικών από τα Ταμεία και, πιο συγκεκριμένα, από τον διοικητή μεγάλου ασφαλιστικού ταμείου. Αυτός πέρασε το μήνυμα στην οδό Νίκης ότι χωρίς νομική κάλυψη δεν θα μπορούσε να σταματήσει το Διοικητικό του Συμβούλιο από το να βγάλει απόφαση υπέρ της συμμετοχής του εν λόγω Ταμείου στις αυξήσεις κεφαλαίου των τραπεζών. Κάτι που το υπουργείο Οικονομικών θεωρούσε προβληματικό, στη λογική ότι «τα Ταμεία ενισχύονται από τον προϋπολογισμό για να πληρώνουν συντάξεις, όχι για να αγοράζουν μετοχές τραπεζών».

Αντίστοιχα, εθεωρείτο ότι τα Ταμεία δεν θα μπορούσαν να πάρουν τα περίφημα – και μελλοντικώς κερδοφόρα – warrants που συναρτώνται με την αύξηση κεφαλαίου και, αν το έκαναν, θα αντιμετώπιζαν κυκεώνα αγωγών από τους ιδιώτες επενδυτές. Αυτονοήτως, αντίθετη στη συμμετοχή των Ταμείων ήταν και η τρόικα.

Αν το θέμα των Ταμείων έχει κάποια διδακτική αξία είναι γιατί δείχνει ότι το κέντρο της κυβέρνησης λειτουργεί χωρίς αναγκαστική προσυνεννόηση με το ΠΑΣΟΚ και τη ΔΗΜΑΡ σε πολλά σημαντικά θέματα. Η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου έχει, ως γνωστόν, και την υπογραφή του Πρωθυπουργού. Ολα αυτά δεν είναι καθόλου άσχετα με το επίμονο αίτημα της Ιπποκράτους για αλλαγή τρόπου της κυβερνητικής λειτουργίας, για νέα προγραμματική συμφωνία και, κυρίως, για θεσμοθέτηση τακτικών συναντήσεων των τριών – Σαμαρά, Βενιζέλου και Κουβέλη – που να συζητούν εκ των προτέρων όλα τα κρίσιμα ζητήματα της κυβέρνησης. «Διαφορετικά», εξηγείται, «καλούμαστε διαρκώς να παίρνουμε κόστος κάθε φορά που τα πράγματα είναι δύσκολα, αλλά ουδείς μας υπολογίζει όταν λαμβάνονται αποφάσεις που μας αφορούν».

Η κακή αυτή ατμόσφαιρα – ασχέτως τηλεφωνημάτων στα κινητά όταν βραδιάσει – μολύνει προκαταβολικά και τις μελλοντικές εξελίξεις. «Τι θα γίνει με τον Μανιτάκη;», ρωτάνε στο ΠΑΣΟΚ. «Ετσι όπως έχουν μπλέξει τα πράγματα με τα είπα-ξείπα και τις εγκυκλίους, θα περιμένουν πάλι από εμάς να βοηθήσουμε – αλλά γιατί να το κάνουμε;».

Από την πλευρά του Μαξίμου η κριτική – ας μην πούμε η γκρίνια – από το ΠΑΣΟΚ και τη ΔΗΜΑΡ αντιμετωπίζεται με πολιτική θυμοσοφία και σήκωμα των ώμων. Αλλά και με ψυχολογικές αναλύσεις για «τον διαρκή ανταγωνισμό μεταξύ Βενιζέλου και Κουβέλη» – κάτι που θεωρείται ότι ξεκινάει, κυρίως, από τον δεύτερο.

ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΤΟΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ. Το πρωθυπουργικό επιτελείο δηλώνει περίπου την απελπισία του για το θέμα του αντιρατσιστικού νομοσχεδίου Ρουπακιώτη, ο οποίος κινήθηκε αυτόνομα, αλλά και για τους λαθεμένους, κατά την άποψη των ανθρώπων του Σαμαρά, χειρισμούς ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ απέναντι στη Χρυσή Αυγή. Εξίσου αρνητική είναι και η προσέγγιση του Μαξίμου στο θέμα του ανασχηματισμού – ακόμη ένα αγκάθι στη σχέση της ΝΔ με το ΠΑΣΟΚ. Υπουργός που είναι πολύ κοντά στον Πρωθυπουργό εξηγούσε ήρεμα ότι «το νωρίτερο που μπορεί να γίνει ανασχηματισμός είναι τον Σεπτέμβριο, και αν…», επεξηγώντας ότι οι αλλαγές στην κυβέρνηση δεν μπορεί να γίνονται για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες πολιτικών τακτοποιήσεων στα κόμματα. Φυσικά οι ανασχηματισμοί δεν προαναγγέλλονται. Παρ’ όλα αυτά, η πρωθυπουργική απροθυμία για συνολικές αλλαγές στην κυβέρνηση είναι δεδομένη. Και υποκρύπτει ουσιαστικά επιφύλαξη για τις συνέπειες μιας εισόδου του ίδιου του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ στο κυβερνητικό σχήμα.