[Ιστορίες] Ο Τελευταίος Ποδηλάτης

Οι τρόφιμοι ενός φρενοκομείου δραπετεύουν και καταλαμβάνουν τον έξω κόσμο. Αποφασίζουν και διακηρύττουν πως όλοι οι ποδηλάτες είναι εχθροί και θα πεθάνουν ή θα εξοριστούν. Αλλά το πογκρόμ δεν περιορίζεται στους σημερινούς ιδιοκτήτες ποδηλάτων. Εξίσου κινδυνεύει και όποιος είχε πρόγονο ιδιοκτήτη ποδηλάτου.

Σε αυτόν τον κόσμο που η ζωή δεν έχει πια καμία αξία, κάποιοι επιμένουν να πωλούν ασφάλειες ζωής. «Οι τρελοί έχουν όλη τη δύναμη αυτές τις ημέρες και αν θέλω να πετύχω οτιδήποτε πρέπει να δείχνω εξίσου τρελός», εξηγεί ένας καιροσκόπος. Και κάπως έτσι, όλοι όσοι έχουν ή είχαν παλαιότερα ή συγγενεύουν με κάποιον που έχει ή είχε ποδήλατο, βγαίνουν σιγά σιγά από τη μέση. Και μένει ένας τελευταίος ποδηλάτης. Είναι ένας άνθρωπος αγαθός, τόσο καιρό αρνιόταν να πιστέψει όσα εκτυλίσσονταν γύρω του· ο ίδιος είχε αγοράσει ένα ποδήλατο για να εντυπωσιάσει την αγαπημένη του. Οι τρελοί πρέπει να πάρουν μια απόφαση – τι θα τον κάνουν;  

«Ο τελευταίος ποδηλάτης». Είναι μια πικρή σάτιρα που γράφτηκε το 1944 μέσα στη φρίκη του ναζιστικού στρατοπέδου Τερεζίν, κοντά στην Πράγα, από έναν νεαρό τσέχο δραματουργό ονόματι Κάρελ Σβενκ. Οι Ναζί επέτρεπαν καμιά φορά στους κρατουμένους του Τερεζίν να ανεβάζουν παραστάσεις. Τελευταία στιγμή εντούτοις, αφού είχαν γίνει οι πρόβες, το Εβραϊκό Συμβούλιο των Πρεσβυτέρων του στρατοπέδου φοβήθηκε πως η αλληγορία ήταν προκλητική και τα αντίποινα θα ήταν βαριά. Λίγους μήνες αργότερα, ο Κάρελ Σβενκ στάλθηκε στο Αουσβιτς όπου και πέθανε το 1945· το πρωτότυπο έργο χάθηκε. Το 1961, η Ιάνα Σεντοβά, ίσως η μοναδική από τους αρχικούς «ηθοποιούς» που επέζησε, το ανασυνέθεσε από μνήμης και το ανέβασε στο θέατρο Ροκοκό της Πράγας. Προ ημερών, αναπλασμένο μέσα από τη φαντασία της Ναόμι Πατς, το έργο ανέβηκε στο West End Theater της Νέας Υόρκης.

Ο παραλογισμός είναι πανταχού παρών. Επειτα από μια σειρά γελοίων αναποδιών, ο Τελευταίος Ποδηλάτης νικάει τους τρελούς ξαποστέλλοντάς τους από λάθος στο φεγγάρι, με το διαστημόπλοιο που οι ίδιοι είχαν κατασκευάσει για να τον ξεφορτωθούν. «Πηγαίνετε σπίτια σας! Είστε ελεύθεροι!», φωνάζει στους θεατές. Αλλά η σύντροφός του διαφωνεί: «Μόνο στη σκηνή υπάρχει χάπι εντ. Εκεί έξω, εκεί που είστε, τα βάσανά μας συνεχίζονται».