[Ιστορίες] Ο ποιητής καιο ρατσιστής

Ο Τίμοθι Μακνέαρ είναι αφροαμερικανός, 25 χρονών και φοιτά στο Πανεπιστήμιο Northwestern, στο Σικάγο του Ιλινόι. Σπουδάζει μουσική, βρίσκεται δυο βήματα από το πτυχίο. Κλήθηκε, στο πλαίσιο των σπουδών του, να ερμηνεύσει τρία τραγούδια σε συναυλία που διοργανώνει η σχολή του στις 8 Ιουνίου. Το ένα από αυτά είναι βασισμένο σε ποίημα του Γουόλτ Γουίτμαν, ενός από τους μεγαλύτερους ποιητές του 19ου αιώνα, του θεωρούμενου και πατέρα του ελεύθερου στίχου. Ο Μακνέαρ αρνήθηκε να το ερμηνεύσει. Δεν είχε τίποτα με το συγκεκριμένο ποίημα, θεωρεί όμως τον Γουίτμαν ρατσιστή. «Ξέρουμε πως ήταν ρατσιστής», δήλωσε. «Είχε αποκαλέσει τους Αφροαμερικανούς “μπαμπουίνους” και ήταν εναντίον της αναγνώρισης του δικαιώματος ψήφου σε αυτούς». Ο 25χρονος αντάλλαξε πολλά e-mails με τον καθηγητή του, τον δόκτορα Νάλι. Του είπε πως είναι πρόθυμος να αναλάβει έξτρα εργασίες προκειμένου να αναπληρώσει. Ο Νάλι του αντέτεινε πως πρέπει να ερμηνεύσει όλα τα επιλεγμένα τραγούδια ειδάλλως θα τον κόψει στο μάθημα. Αν πράγματι κοπεί, ο Μακνέαρ κινδυνεύει να χάσει την υποτροφία του.

Τρεις παράλληλες συζητήσεις ξέσπασαν στις ΗΠΑ με αφορμή αυτήν την ιστορία. Η πρώτη αφορά το κατά πόσο πρέπει ή όχι να κοπεί ο Τίμοθι Μακνέαρ επειδή αρνείται μια εργασία για λόγους αρχής. Η δεύτερη, το κατά πόσο ήταν ή όχι ρατσιστής ο Γουόλτ Γουίτμαν, ο άνθρωπος που αποτύπωσε στο χαρτί όλη τη δύναμη του ελεύθερου πνεύματος· ο αφροαμερικανός φοιτητής του 2013 έχει λόγους να τον θεωρεί ρατσιστή, αλλά ο Γουίτμαν σίγουρα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μανιχαϊστικούς όρους. Η τρίτη συζήτηση αφορά το κατά πόσο έχει νόημα να απορρίπτουμε έναν δημιουργό επειδή είχε ως άνθρωπος προσβλητικές, ρατσιστικές ή ό,τι άλλο απόψεις. Κάποιοι υποστηρίζουν πως αν το πράξουμε αυτό, δεν θα μας μείνει τίποτα. Είναι επίκαιρη η συζήτηση και στην Ελλάδα, ίσως να την κάνουν ακόμη πιο δυναμικά οι επόμενες γενιές αναφερόμενες στους δημιουργούς τού σήμερα. «Η Ιστορία είναι γεμάτη όμορφα πράγματα φτιαγμένα από ανθρώπους με άσχημες ιδέες», σχολίασε κάποιος. Ωραίος «στίχος»· θα μπορούσε ακόμη και να προστεθεί πάνω στον τάφο του Γουίτμαν, κάτω από τους ήδη αναγραμμένους στίχους του «… Το μόνο που θέλω ρε, είναι να ζήσω κάθε μου στιγμή και να μην καταλήξω δυο ημερομηνίες με μια παύλα ανάμεσα… Ζητώ πολλά;».