[Διαστάσεις] Εξορία, πολιτική ή επανάσταση;

Εκείνοι που ξέρουν αποδίδουν την καθυστέρηση σε δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι η γαλλική Κεντροαριστερά δεν έχει ακόμη συνέλθει τελείως από τον βαθύ διχασμό που της προκάλεσε πριν από οκτώ χρόνια η αντιπαράθεση για την ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη. Ο δεύτερος είναι ότι ο Πρόεδρος θεωρούσε όλον αυτόν τον καιρό ότι η συγκυρία δεν ήταν κατάλληλη. Η Ευρώπη κινείτο στους ρυθμούς της λιτότητας και οποιαδήποτε πρωτοβουλία κεϊνσιανού τύπου θα πνιγόταν στον ποταμό των αντιρρήσεων της Γερμανίας.

Κάπως έτσι άφησε ο Φρανσουά Ολάντ να περάσει ένας ολόκληρος χρόνος. Και όταν η δημοτικότητά του άρχισε να φλερτάρει επικίνδυνα με μονοψήφια νούμερα και οι πολιτικοί αναλυτές άρχισαν να φαντάζονται σενάρια επιστροφής του Νικολά Σαρκοζί, αποφάσισε να πιάσει τον ταύρο από τα κέρατα. Αφησε λίγο στην άκρη τη χώρα του, που είναι παγιδευμένη σε μια στείρα διαμάχη ανάμεσα στους υπέρμαχους και στους πολέμιους των γάμων μεταξύ ομοφύλων, και αφοσιώθηκε στο μέλλον της Ευρώπης. Πρώτα παρουσίασε την πρότασή του για μια ευρωπαϊκή οικονομική κυβέρνηση και έναν ευρωπαίο πρόεδρο που θα εκλέγεται από τους πολίτες. Αλλά οι δημοσιογράφοι δεν εντυπωσιάστηκαν. «Καλά όλα αυτά», τον ρώτησαν, «αλλά ανασχηματισμό θα κάνετε;». Χθες λοιπόν ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους. «Αν δεν καταπολεμήσουμε την ανεργία των νέων», είπε στη σύνοδο του Ινστιτούτου Μπεργκρούεν στο Παρίσι, «η γενιά-μετά-την-κρίση δεν θα εκδηλώσει απλώς την οργή της. Θα μας μισήσει».

Ανάλογα δραματικούς τόνους χρησιμοποιούν αυτές τις ημέρες πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες. Πώς άλλαξε έτσι ξαφνικά το κλίμα; Πώς αποφάσισε η Ευρώπη να ξεχάσει τους αριθμούς και να ασχοληθεί με τους ανθρώπους; «Αν ήμουν σήμερα είκοσι ετών», έλεγε στις αρχές του μήνα ο γάλλος συγγραφέας και οικονομολόγος Ζακ Αταλί, «θα δίσταζα ανάμεσα στην εξορία, στην πολιτική και στην επανάσταση». Οι πρώτες δύο επιλογές δεν απασχολούν και τόσο τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο με την τρίτη.

Η Γερμανία βρίσκεται στην ιδιόρρυθμη θέση της υπερδύναμης-που-δεν-της-αρέσει-να-είναι-υπερδύναμη. Οι αξιωματούχοι της υποστηρίζουν ότι αναγκάστηκαν να παρουσιάσουν οι ίδιοι τις ιδέες τους κατά της ανεργίας επειδή αδιαφορούσε η Κομισιόν, στην οποία τις έχουν υποβάλει εδώ και μήνες. Οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών απαντούν ότι όποτε αναλάμβαναν δράση προσέκρουαν στα εμπόδια που έθετε το Βερολίνο. Εν μέσω αυτής της κακοφωνίας, που παρατηρείται κάθε φορά που η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια μεγάλη κρίση, ανέλαβε την πρωτοβουλία ο Ολάντ. Ευπρόσδεκτος – αρκεί να φροντίσει τα λόγια να γίνουν πράξεις. Δεν έχει άλλωστε και άλλη επιλογή.

Το κίνημα του Μπέπε Γκρίλο δεν πείθει. Ο ΣΥΡΙΖΑ χάνει έδαφος στις δημοσκοπήσεις. Οι ψηφοφόροι φαίνεται να δίνουν ακόμη μία ευκαιρία στις κυβερνήσεις τους. Ισως να είναι η τελευταία.