[Ενστάσεις] Μια ώρα ποιότητα

Εκτός από την αναφορά του στην ποιότητα, στην ανάγκη της τηλεόρασης να έχει ποιοτικά προγράμματα, να λειτουργεί ως φάρος του πολιτισμού και της ποιότητας, τίποτα άλλο δεν με ξάφνιασε από τη χθεσινή ομιλία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ για τα ΜΜΕ. Αντίθετα, όσο να ‘ναι, είναι εξιταριστικό να σου μένει χρόνος για να προωθείς, εκτός από τον μπολσεβικισμό ή την κοινωνική τηλεόραση, και την ποιότητα.

Τι εστί, όμως, ποιότητα; Πώς ορίζεται η ποιότητα και στα ΜΜΕ και οπουδήποτε αλλού; Ποιος την ορίζει, με ποια κριτήρια, πόσο αλάθητα είναι αυτά τα κριτήρια; Ενα ρούχο, ας πούμε, εύκολα μπορεί να κριθεί ως ποιοτικό: έχει φίνο ύφασμα, φίνο κόψιμο, φίνο ράψιμο, αναδεικνύει το σώμα… Αλλά ένα σίριαλ, μια ταινία, ένα ντοκιμαντέρ, ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα;

Τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, π.χ., ποιότητα θεωρούνταν τραγούδια όπως τα «Ζαβαρακατρανέμια». Το ίδιο διάστημα, η Αριστερά ήταν επιφυλακτική ακόμα και με τα ρεμπέτικα, τα θεωρούσε χασικλίδικα, τραγούδια της παρακμής, άσε που δεν είχαν και μήνυμα για την αλλαγή του κόσμου – κι ας τα είχαν απενοχοποιήσει ο ελληνικός κινηματογράφος κι ο Χατζιδάκις (κι ο Ηλίας Πετρόπουλος, αλλά κι αυτός εκείνα τα χρόνια θεωρούνταν θιασώτης του περιθωρίου). Σήμερα ένα τμήμα της Αριστεράς θεωρεί ποιοτικό το τραγούδι μιας κοπέλας που θα ενωθεί με τους εργάτες, θα πει τον πόνο της στις γάτες. Ο κινηματικός ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί ποιοτική τη Ναόμι Κλάιν, ο αρχηγός τη Ναόμι Κάμπελ. Ποιανού η αντίληψη θα υπερισχύσει;

Θέλω να πω ότι δεν υπάρχει ασφαλές κριτήριο για το τι είναι ποιότητα. Αν, ας πούμε, μια ενδεχόμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ καταφέρει και δώσει συχνότητες στις κοινωνικές οργανώσεις και στους φορείς, τα κριτήρια της ποιότητας θα τα ορίζουν ο κύριος Φωτόπουλος, ας πούμε, ή ο κύριος Μπαλασόπουλος; Και σε σχέση με τις σημερινές εμφανίσεις τους στα κανάλια, τι θα κάνει τις μελλοντικές παρουσίες τους στα κανάλια ποιοτικές; Θα περιστοιχίζονται από μπαλέτα συνδικαλιστριών;

Εχω λοιπόν την αίσθηση ότι, αν ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ δεν λέει μια κουβέντα παραπάνω, οι θέσεις του για την ποιότητα αφορούν έναν βαθύτατο υποκειμενισμό. Ποιότητα είναι ο Ζίζεκ, αλλά δεν είναι, πιθανόν, ο Χάμπερμας, που «αντικειμενικά» ταυτίζεται με τις απόψεις των αφεντικών των ΜΜΕ. Αλλά αν η ποιότητα επιβάλλεται, αυτό προϋποθέτει αυταρχισμό. Μετατρέπεται, δηλαδή, με την ορολογία του κυρίου Μουλόπουλου, σε «εξαρτημένη μεταβλητή του αριστερού ριζοσπαστισμού». Ο Στάλιν το έλεγε και το έκανε πιο απλά.