[Αγιογραφίες] Λέξεις

ΚΑΘΕ πολιτική κουλτούρα έχει τον δικό της όρο που να δηλώνει τον ρόλο του Δημήτρη Σταμάτη. Καθώς ο Αντώνης Σαμαράς είναι, κυρίως, αμερικανοτραφής, θα προτιμούσε μάλλον μια λέξη από το πολιτικό λεξιλόγιο της Ουάσιγκτον: «wise man».

ΤΙ είναι ο wise man; Είναι κάποιος που έχει πολλά χρόνια – δεκαετίες – στην πολιτική. Το δίκτυο επαφών του υπερβαίνει την κομματική του ταύτιση. Και είναι αποδεκτός, αν όχι από όλες, πάντως από τις περισσότερες πλευρές. Οι «wise men» δεν είναι αναγκαστικά άνθρωποι του παρασκηνίου. Ξέρουν όμως πώς να είναι διακριτικοί. Ούτε είναι αναγκαστικά άνθρωποι του συμβιβασμού. Ξέρουν όμως ότι οι λύσεις περνούν τις περισσότερες φορές από την οδό της συνεννόησης. Και για να τελειώνουμε: αν οι «wise men» είναι πρόσωπα εμπιστοσύνης του αρχηγού, είναι εξίσου σημαντικό ότι θεωρούνται άνθρωποι με λόγο από όλους τους υπόλοιπους.

ΑΥΤΟ θα μπορούσε να είναι, λίγο ώς πολύ, το σκιαγράφημα του υπουργού Επικρατείας. Με μια σημαντική επισήμανση: σε κυβέρνηση τριών εταίρων, ένας τέτοιος ρόλος είναι πολύ πιο σημαντικός. Δεν θα έλεγε κανείς ότι είναι πολύ πιο δύσκολος. Αν έχεις την προδιαγραφή που απαιτούν αυτές οι αποστολές, ένα τρικομματικό σχήμα σού δίνει πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες. Οχι να φανείς. Ο «wise man» – είτε είναι από την Ουάσιγκτον, είτε από τη Θεσσαλονίκη – ξέρει ότι κομμάτι της δουλειάς του δεν είναι να φαίνεται. Ισα ίσα, δεν πρέπει να φαίνεται. Η δουλειά του είναι σαν το φιλμ στις παλιές φωτογραφικές μηχανές: αν έμπαινε φως, πριν αυτό εμφανιζόταν, τότε απλώς καιγόταν. Αρα η θέση από μόνη της δεν οδηγεί πουθενά. Και ο καλός «wise man» αυτό το ξέρει. Οπως όμως ξέρει ότι όσο πιο καλά κάνει τη δουλειά του, τόσο βαθαίνει η σημασία και ισχυροποιείται ο ρόλος του. Αν και αυτό δεν είναι κάτι που τον ενδιαφέρει. Στην αγγλο-αμερικανική παράδοση ο «wise man» δεν είναι όπως η «eminence grise» στη γαλλική πολιτική ζωή – τότε που οι καρδινάλιοι γίνονταν μαριονετίστες της εξουσίας ή ακόμη και επικεφαλής ενός δεύτερου μυστικού κράτους.  

ΓΛΥΚΟΜΙΛΗΤΟΣ, νηφάλιος και χαμογελαστός, ο Σταμάτης είναι ο άνθρωπος που κρατάει τα μπόσικα της κυβέρνησης των τριών. Αυτός που λειαίνει εκ των προτέρων κάποιες από τις γωνίες και προσαρμόζει απόψεις και διαφορές ώστε να επέλθει σύνθεση. Αποτελεί ιστορικό ατύχημα ότι προέρχεται από τον πολιτικό χώρο της Θεσσαλονίκης και έτσι λειτούργησε ως αμορτισέρ ανάμεσα σε δύο πολιτικούς που, από ένα καπρίτσιο της Μεταπολίτευσης, δεν γνωρίζονταν καλά, τον Αντώνη Σαμαρά και τον Βαγγέλη Βενιζέλο. Ο Σταμάτης είναι επίσης αυτός που βοήθησε στο συμμάζεμα του εσωτερικού μετώπου σε μια φάση, την πρώτη και κρίσιμη φάση, της διακυβέρνησης των τριών όταν ο Πρωθυπουργός ήταν υποχρεωμένος να έχει τον νου στο εξωτερικό. Η φάση αυτή δεν έχει περάσει εντελώς. Οπως και τα εσωτερικά προβλήματα συνεννόησης δεν έχουν λυθεί εντελώς – ούτε θα λυθούν ποτέ! – όπως φαίνεται από τη σημερινή συνάντηση των τριών – Σαμαρά, Βενιζέλου και Κουβέλη – για το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο. Ενα θέμα που και μ’ αυτό έχει ασχοληθεί – αναπόφευκτα – ο Σταμάτης, αν και χωρίς τυμπανοκρουσίες.