Εξ όνυχος τον λέοντα. Το έκαναν και οι αρχαίοι. Γενίκευαν. Αρπάζονταν από ένα περιστατικό, από ένα χαρακτηριστικό, από μια λεπτομέρεια για να διαγνώσουν τα χαρακτηριστικά ενός συνόλου. Από χθες, δειλά στην αρχή, όλο και πιο εκτεταμένα στη συνέχεια, έπειτα από τη δολοφονία του βρετανού στρατιώτη άρχισε να παίρνει έκταση μια συζήτηση που έχει γίνει και στο παρελθόν. Επειδή οι δύο δράστες είναι ισλαμιστές και επειδή αμέσως μετά την πράξη τους προέβησαν σε κήρυγμα μίσους, φούντωσε το φάντασμα του πολέμου των πολιτισμών, που βρισκόταν σε καταστολή: αλίμονο, τρόμος, κινδυνεύουμε από τον φανατισμό του Ισλάμ.
Οι πιο τολμηροί (και στην Ελλάδα όχι μόνο οι χρυσαυγίτες, από τους οποίους είναι αναμενόμενο), ανάμεσά τους και οπαδοί φιλελεύθερων ιδεών και της ανοιχτής κοινωνίας, θυμήθηκαν πολύ γρήγορα την πολιτική του Τζορτζ Μπους μετά την 11η Σεπτεμβρίου και άρχισαν να ονειρεύονται τείχη: όχι τζαμί στην Αθήνα, όχι ανοιχτή κοινωνία… Για μια ακόμα φορά, η φοβία μπήκε μπροστά από τις ιδέες και τις αρχές.
Οπως προκύπτει από τις μαρτυρίες και τις δηλώσεις του βρετανού Πρωθυπουργού, βεβαίως, οι δράστες είναι φανατικοί ισλαμιστές. Δεν το αρνιέται ούτε ο παρεμβατικός συγγραφέας Ταρίκ Αλί, ο οποίος αποδίδει σε ψυχοπαθογένεια τα εγκλήματα. Αντίστοιχα κίνητρα μπορεί να είχαν και οι βομβιστές στον Μαραθώνιο της Βοστώνης. Ο ισλαμοφασισμός (όπως και κάθε είδους φασισμός), ως εχθρός της ανοιχτής κοινωνίας, είναι πάντα κίνδυνος, στη σημερινή παγκόσμια συνθήκη. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι όσοι θρησκεύονται μουσουλμάνοι πρέπει να μπουν στη θέση αυτών που απεργάζονται την καταστροφή του δυτικού μοντέλου.
Οι δυτικές κοινωνίες δεν είναι δυνατόν να οργανώνουν πογκρόμ. Αρκούν ο νόμος, η πολιτική βούληση και οι μηχανισμοί που θα αποτρέπουν (στο πλαίσιο του νόμου), θα συλλαμβάνουν και θα τιμωρούν την παραβατικότητα. Αν, βεβαίως, έπαυαν τα περιστατικά να είναι μεμονωμένα, προφανώς θα χρειαζόταν ένταση της εγρήγορσης από τα κράτη. Αλλά και πάλι, για να αποτραπούν ο εξτρεμισμός και οι απόπειρες εκτροπής, όχι για να καούν μαζί με τα ξερά και τα χλωρά.
Τα παραπάνω, ασφαλώς, δεν σημαίνουν ότι το μοντέλο της πολυπολιτισμικότητας, απότοκο της παγκοσμιοποίησης, μπορεί να είναι λειτουργικό. Ηδη, όπως συνέχεια επισημαίνει ο Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ, υπονομεύεται από τους ιεροδιδάσκαλους σε μεγάλα τζαμιά της Δύσης, που κηρύσσουν την αντιπαλότητα. Εχει επίσης υπονομευθεί από την άνοδο της ξενοφοβικής και της εξτρεμιστικής Δεξιάς. Η παρουσία, ο ρόλος και η ταυτότητα των φανατικών είναι συνεχής στην ιστορική εξέλιξη. Δυστυχώς.