Η γούβα που έγινε λόφος

^«Το ύψος της γούβας, του παλιού λατομείου δηλαδή, ήταν μέχρι εκεί που είναι οι πέτρες. Βλέπετε; Με τις επιχωματώσεις όμως που γίνονταν όλα αυτά τα χρόνια για να καλύπτεται το σκουπίδι δείτε πού έχει φτάσει. Εγινε λόφος».

Με αυτά τα λόγια περιγράφει στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος Τρίπολης Γιάννης Σμυρνιώτης πώς η χωματερή στη θέση Πλάτωμα από γούβα μετετράπη σε λόφο  ύψους 40 μέτρων. Η ανεξέλεγκτη χωματερή (ΧΑΔΑ) έκλεισε πέρυσι με δικαστική απόφαση έπειτα από διαμαρτυρίες ετών των κατοίκων, κυρίως από τις συνοικίες Φιλικών και Αγ. Αικατερίνη που βρίσκονται πολύ κοντά της.

Η περίπτωση του Δήμου Τρίπολης είναι ενδεικτική του τρόπου με τον οποίο δήμοι και κοινότητες στη χώρα μας διαχειρίζονταν για δεκαετίες τα σκουπίδια. Χρησιμοποιούσαν τη μέθοδο «τα κρύβω κάτω απ’ το χαλί», ενώ οι προτάσεις χωροθέτησης ΧΥΤΑ συναντούσαν κατά κανόνα τεράστιες αντιδράσεις.

Επί τριάντα χρόνια οδηγούνταν στο Πλάτωμα σκουπίδια κάθε είδους, και όχι μόνο από την Τρίπολη: οικιακά, νοσοκομείων, του Στρατού, ακόμη και λυματολάσπη. Απλά σκεπάζονταν με χώμα. Στο μεταξύ, οι αρμόδιες Αρχές αδρανούσαν για τη δημιουργία χώρου υγειονομικής ταφής στην περιοχή.

ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ. Το αποτέλεσμα ήταν πριν από περίπου δυόμισι μήνες λόγω των σκουπιδιών η Τρίπολη να οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Αδυνατούσε να βρει χώρο υγειονομικής ταφής εντός Πελοποννήσου. Τα σκουπίδια έμειναν για ημέρες στους δρόμους και ο δήμος κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η λύση που δόθηκε από την Πολιτεία ήταν η μεταφορά των απορριμμάτων για έξι μήνες στη χωματερή της Φυλής.

Περπατάμε με τον δήμαρχο στην κλειστή πλέον χωματερή. Τα σημάδια από την κακή διαχείριση των απορριμμάτων είναι ακόμη εμφανή: σκουπίδια έχουν κατρακυλήσει από το λοφάκι και έχουν καλύψει μέρος του δρόμου. Οσο για την πόλη, σήμερα είναι πεντακάθαρη αφού τα σκουπίδια από τα τέλη Απριλίου μεταφέρονται στον ΧΥΤΑ της Φυλής. Τώρα ο δήμος κάνει αγώνα δρόμου προκειμένου να δημιουργήσει μονάδα διαλογής, ανακύκλωσης, κομποστοποίησης μέχρι να υλοποιηθεί η λύση της Περιφέρειας για ΧΥΤΑ στην περιοχή. Στις 11 Ιουλίου αναμένεται να κατατεθούν στην Περιφέρεια οι τελικές προσφορές των υποψηφίων αναδόχων για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων.

Στην ερώτηση γιατί φτάσαμε εδώ ο δήμαρχος  απαντά πως «ολόκληρη η Πελοπόννησος σήμερα δεν έχει ΧΥΤΑ. Ολα τα σκουπίδια έπεφταν σε ανεξέλεγκτες χωματερές. Και όμως θα μπορούσαν εύκολα να μετατρέψουν έναν ΧΑΔΑ σε ΧΥΤΑ».
Από την πλευρά του ο δημοτικός σύμβουλος της αντιπολίτευσης, πρόεδρος του Πολιτιστικού και Εξωραϊστικού Συλλόγου της περιοχής Φιλικών Παμπροσφυγική Ενωση, που πρωτοστάτησε για το κλείσιμο της παράνομης χωματερής, Νικόλαος Τσιαμούλος σημειώνει πως η εύκολη λύση των επιχωματώσεων στο παρελθόν εξυπηρετούσε οικονομικά τις προηγούμενες δημοτικές Αρχές. «Οι επιχωματώσεις είχαν κόστος 250-300 χιλιάδες ευρώ. Και τα ανταποδοτικά που έπαιρνε ο δήμος από τα σκουπίδια ήταν 1,5 εκατ. ευρώ».

Ο δήμαρχος εκτιμά ότι η οριστική λύση θα καθυστερήσει. Γι’ αυτό καταβάλλει προσπάθειες για την υλοποίηση μιας μεταβατικής λύσης διαχείρισης απορριμμάτων προκειμένου να μην ξαναγεμίσει η πόλη σκουπίδια. Αλλωστε, λέει, το κόστος της μεταφοράς στη Φυλή είναι μεγάλο. Γι’ αυτό έχουμε δρομολογήσει τη λειτουργία ενός Κέντρου Διαλογής Ανακύκλωσης Υλικών (ΚΔΑΥ), μονάδα κομποστοποίησης και δεματοποίησης σε χώρους εντός της πόλης.

Ο αγώνας των κατοίκων
Ο παράνομος σκουπιδότοπος στο Πλάτωμα βρίσκεται σε απόσταση 500 μέτρων από τα σπίτια και τα σχολεία της συνοικίας Φιλικών. Οι κάτοικοι στο παρελθόν ανησυχούσαν έντονα για τις συνέπειες που μπορεί να προκαλούνταν στην υγεία τους και στο περιβάλλον. 
«Ανεβαίναμε στη χωματερή και ψάχναμε τα σκουπίδια. Διαπιστώναμε ότι εδώ ρίχνονταν απορρίμματα απ’ όλη την Πελοπόννησο», λέει στα «ΝΕΑ» ο δημοτικός σύμβουλος της αντιπολίτευσης Νικόλαος Τσιαμούλος, πρόεδρος του Πολιτιστικού και Εξωραϊστικού Συλλόγου περιοχής Φιλικών Παμπροσφυγική Ενωση, επικεφαλής της Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα για το κλείσιμο της χωματερής. 
«Το 2005 προσφύγαμε στο Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας να ακυρωθεί η παράλειψη του τότε νομάρχη και του υπουργείου Περιβάλλοντος να διακόψουν τη λειτουργία της χωματερής και να τη σφραγίσουν», λέει ο κ. Τσιαμούλος. Το ΣτΕ τους δικαίωσε 5 χρόνια μετά.

Η ταυτότητα του προβλήματος
– 1982: Με απόφαση της Νομαρχίας ξεκινάει η λειτουργία της χωματερής στο πρώην λατομείο Καγιάννη. Δεν υπάρχει μέριμνα για υγειονομική ταφή. Τα σκουπίδια καλύπτονται με χώμα.
– 2005: Προσφυγή των κατοίκων της περιοχής Φιλικών στο ΣτΕ 
– 2008: Αυτοψία Νομαρχίας Αρκαδίας: διαρροή στραγγισμάτων και υπερκορεσμός του σκουπιδότοπου
– Νοέμβριος 2011 : Απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρίπολης για κλείσιμο της χωματερής
– Ιανουάριος 2012: Τα σκουπίδια μεταφέρονται σε άλλες παράνομες χωματερές.
– Μάρτιος 2013: Η πόλη της Τρίπολης γεμίζει σκουπίδια
– Απρίλιος 2013: Αρχίζει η μεταφορά των απορριμμάτων στη Φυλή