[Διαστάσεις] Eνα τηλεφώνημα στην Αθήνα

Τη Μαρούχα Τόρες την παρακολουθώ εδώ και τριάντα χρόνια. Μαχητική αρθρογράφος στην «Ελ Παΐς», πολεμική ανταποκρίτρια στη Βηρυτό, στον Παναμά – όπου έχασε τον σύντροφό της από πυρά αμερικανού στρατιώτη – και στο Ισραήλ, διατηρούσε τα τελευταία χρόνια μια πολύ δημοφιλή στήλη στο κυριακάτικο περιοδικό με τον τίτλο «Με συγχωρείτε που δεν σηκώνομαι». Εχει ξεσηκώσει σάλο κατά καιρούς με την αρθρογραφία της, όπως όταν αποκάλεσε το 2006 Ναζί τον αντιπρόεδρο της ισραηλινής κυβέρνησης. Είναι χωρίς αμφιβολία μια από τις καλύτερες πένες της ισπανικής δημοσιογραφίας και μια συναρπαστική προσωπικότητα.

Στις 8 Απριλίου, και ενώ βρισκόταν για διακοπές στην Αθήνα, η Τόρες δέχθηκε ένα τηλεφώνημα από την εφημερίδα της. Καθώς γιόρταζε τον θάνατο της Θάτσερ – όπως γράφει στο μπλογκ της -, δεν απάντησε. Το βράδυ βρήκε ένα e-mail ότι τη ζητά ο διευθυντής. Του τηλεφώνησε, κι εκείνος της ζήτησε να στραφεί σιγά σιγά προς το ρεπορτάζ. «Είναι λίγο αργά, είμαι 70 ετών», του απάντησε. Εδωσαν ραντεβού στο γραφείο του για το απόγευμα της περασμένης Πέμπτης. Εκεί, ο Χαβιέρ Μορένο την ενημέρωσε ότι η στήλη της σταματά στο πλαίσιο μιας ευρείας αναδιάρθρωσης των σχολιογραφικών σελίδων. Την ίδια ημέρα δημοσιευόταν στην εφημερίδα η τακτική της – και, όπως αποδείχθηκε, τελευταία – στήλη με τίτλο «Ατίμωση», που κατέληγε: «Υπάρχει μεγαλύτερη αξιοπρέπεια στο νύχι του μικρού δάκτυλου ενός καταδικασμένου απ’ ό,τι σε όλα τα υψηλά κλιμάκια που μας συσκοτίζουν».

Η Τόρες υπέβαλε στον Μορένο την παραίτησή της χωρίς να τον αφήσει να πει περισσότερα. Το ίδιο βράδυ έγραψε την είδηση στο twitter. Οι αντιδράσεις των αναγνωστών ήταν άμεσες – και τις παραθέτει ίδιος ο Συνήγορος του Αναγνώστη στο χθεσινό φύλλο της «Ελ Παΐς». Πολλοί υποστήριξαν ότι η αρθρογράφος πληρώνει για την υποστήριξή της προς τους συναδέλφους της στην εφημερίδα που απολύθηκαν πριν από λίγους μήνες. Αλλοι επισήμαναν ότι αυτό που διαβάζουν στην εφημερίδα είναι τα άρθρα, όχι οι ειδήσεις. «Η εφημερίδα δεν είναι μια επιχείρηση, είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο», έγραψε κάποιος. Ο Συνήγορος απευθύνθηκε στον Μορένο. Κι εκείνος, αφού διέψευσε ότι υπάρχει οποιαδήποτε ιδεολογική στροφή στην εφημερίδα, τόνισε ότι υπεύθυνος για τους αρθρογράφους είναι ο διευθυντής. «Οι στήλες δεν αποτελούν ιδιοκτησία εκείνων που τις υπογράφουν», είπε. «Υπάρχουν πρότζεκτ που εξαντλούνται ή που πρέπει να αλλάξουν, δεν είναι πάντα εύκολη η ισορροπία ανάμεσα στην ανανέωση και τη συνέχεια».

Το επεισόδιο αυτό δεν αφορά μόνο την «Ελ Παΐς» ή την Ισπανία, γιατί η κρίση του Τύπου δεν αφορά μόνο την Ισπανία, αφορά όλους εμάς που γράφουμε κι όλους εκείνους από τους οποίους ζητάμε να πληρώνουν για να μας διαβάζουν. Το τοπίο είναι ρευστό, η ανάγκη για διαφάνεια μεγαλύτερη από ποτέ.