[Ιστορίες] Σε κόσμο μονίμως άγνωστο

Ο Χένρι Γκούσταβ Μόλεσον έγινε διάσημος από λάθος. Γεννημένος στο Κονέτικατ το 1926, είχε τα συνήθη αγορίστικα ενδιαφέροντα και ευφυΐα ανώτερη του μέσου όρου. Στα 10 του χρόνια άρχισε να υποφέρει από επιληπτικές κρίσεις, σταδιακά αυτές χειροτέρεψαν. Θέλοντας να τον ανακουφίσει, ο χειρουργός Ουίλιαμ Μπίτσερ Σκόβιλ τον υπέβαλε το 1953 σε μια πειραματική επέμβαση, αφαιρώντας αρκετά εκατοστά ιστού και από τις δύο πλευρές του εγκεφάλου του.

Η λειτουργία των διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου δεν είχε κατανοηθεί ακόμα επαρκώς. Οταν ο Χένρι συνήλθε, αποκαλύφθηκε πως ο Σκόβιλ είχε καταστρέψει την ικανότητά του να σχηματίζει νέες μνήμες. Του είχε απομείνει μόνο βραχεία μνήμη διάρκειας 15 δευτερολέπτων. Για 55 χρόνια, μέχρι τον θάνατό του το 2008, ο Χένρι ζούσε σε ένα αέναο παρόν. Και χίλιες φορές να συναντούσε έναν άνθρωπο, νόμιζε πως τον έβλεπε πρώτη φορά. Δεν μπορούσε να ανακαλέσει ούτε μία κοινή εμπειρία με τους γονείς του. Δεν μπορούσε να θυμηθεί πως οι νεκροί είχαν πεθάνει και κάθε που του το έλεγαν γινόταν απαρηγόρητος. Οι σχέσεις ήταν αδύνατες. Το μέλλον δεν σήμαινε τίποτα. Οταν τον ρωτούσαν αν πεινούσε, αδυνατούσε να απαντήσει. Του άρεσε να βλέπει ταινίες, να διαβάζει περιοδικά και να λύνει σταυρόλεξα, χρησιμοποιώντας την αποθήκη λέξεων που είχε χτίσει πριν από το 1953 και καθώς τα ξεχνούσε όλα αμέσως, μπορούσε να τα απολαμβάνει ξανά και ξανά. Συνήθως ήταν «ευγενικός και ήσυχος», ενίοτε όμως είχε εκρήξεις οργής, μια φορά απείλησε να πηδήξει στο κενό.

^«Μόνιμος ενεστώτας. Ο άνδρας χωρίς μνήμη και όλα όσα δίδαξε στον κόσμο». Είναι ένα νέο βιβλίο (Εκδ. Allen Lane) με την υπογραφή της Σουζάν Κόρκιν, καθηγήτριας συμπεριφορικής νευροεπιστήμης στο MIT. H Κόρκιν πρωτογνώρισε τον «ασθενή ΧΜ» – έτσι αναφερόταν πάντα ο Χένρι Γκούσταβ Μόλεσον στην ιατρική λογοτεχνία – το 1962. Συνέχισε να τον μελετά για 46 χρόνια, κρατώντας τον συχνά στο ερευνητικό κέντρο της για εβδομάδες. Χαρακτηρίζει την απώλεια της μνήμης του «ανεκτίμητο κέρδος» για τη δουλειά της. Χαρακτηρίζει το θέαμα του εγκεφάλου του μέσα σε ένα μπολ, μετά τον θάνατό του, «όμορφο φινάλε στις παντοτινές συνεισφορές του». Περιγράφει ατελείωτα πειράματα, τεστ και μετρήσεις, δεν προσπαθεί όμως ποτέ να φανταστεί πώς πρέπει να ένιωθε ο Χένρι, παγιδευμένος σε έναν κόσμο μονίμως άγνωστο. Ο Τζον Κάρεϊ των «Times» έχει δίκιο, αυτό μόνο ένας ποιητής θα μπορούσε να το κάνει.