[Ενστάσεις] Τιμημένο βελουτέ

Υπάρχουν καλά και κακά γιαούρτια ή όλα είναι αρίστης ποιότητος όταν χρησιμοποιούνται για να συμβολίσουν τη διαφωνία κάποιων κινημάτων με επιλογές κυβερνήσεων ή με τον δημόσιο λόγο και την πολιτεία πολιτικών; Πότε το «τιμημένο βελουτέ» του παλαιού συνθήματος παύει να είναι τιμημένο και γίνεται αισχρό και αντιλαϊκό;

Ας ξανασυζητήσουμε για την πολιτική βία, στην ελληνική εκδοχή της – και ιδίως στις εκφάνσεις της μετά τον Δεκέμβριο του 2008 και αργότερα, μετά το ξέσπασμα της κρίσης χρέους. Ας ξαναδούμε, δηλαδή, υπό το πρίσμα των εξελίξεων το δίλημμα που έχει τεθεί και παλαιότερα: «υπάρχει καλή και κακή βία στο πλαίσιο της δημοκρατίας;».

Η αλήθεια είναι ότι σε γενικές γραμμές η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ φρόντιζε να κρατά μια διφορούμενη στάση: «καταδικάζουμε τη βία, αλλά αντιλαμβανόμαστε την αγανάκτηση όλων εκείνων που αντιδρούν βίαια απέναντι στη βία του Μνημονίου», δήλωνε ο Αλέξης Τσίπρας τον προπέρσινο Ιούλιο, όταν αναπτυσσόταν στην Πλατεία Συντάγματος η κίνηση των Αγανακτισμένων ως γενικώς και αορίστως αντιμνημονιακή δύναμη. Ωστόσο, μια σειρά από ενέργειες, από το «χτίσιμο» των καθηγητών που δεν συναινούν στις πρακτικές των κινημάτων στα πανεπιστήμια μέχρι την υποστήριξη του «αγώνα» (ακόμα και με όπλα;) όσων αντιτάσσονται στα μεταλλεία στις Σκουριές της Χαλκιδικής, αποδεικνύουν ότι, έστω και αλληθωρίζοντας, η βία που βαπτίζεται λαϊκή διαμαρτυρία και αντισυστημική πράξη αντιμετωπίστηκε με συγκατάβαση.

Το προχθεσινό επεισόδιο στο Τυμπάκι Ηρακλείου Κρήτης, όταν πολίτες της περιοχής έριξαν γιαούρτια με κατεύθυνση την αντιπροσωπεία του ΣΥΡΙΖΑ, μέλη της οποίας συζητούσαν δημοσίως για τα υπό συζήτηση αναπτυξιακά σχέδια στην περιοχή, παίρνει οριστικά τη συζήτηση από το πεδίο της θεωρίας. Το απολύτως καταδικαστέο αυτό συμβάν, ωστόσο, δείχνει κάτι το οποίο αγνόησε σοβαρά ένα τμήμα της ελληνικής Αριστεράς: ότι αν δείξεις ανοχή στις νησίδες ανομίας που δεν σε ενοχλούν, υπάρχει βάσιμη πιθανότητα σ’ αυτές τις νησίδες, κάποια στιγμή, να βρεθείς στη θέση του αμυνόμενου. Αν μπορείς να αμυνθείς.

Εκών άκων, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει βρεθεί σε μια κομβική θέση: είναι ενδεχόμενο να κληθεί να παίξει κυβερνητικό ρόλο, να διαχειριστεί δηλαδή τις τύχες της χώρας. Του προέκυψε. Το πολιτικό κενό στο οποίο κινήθηκε, με την έκλειψη του ΠΑΣΟΚ, ήταν μεγαλύτερο από το πολιτικό κενό στο οποίο κινήθηκε το νεοναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής, το οποίο επίσης είχε εντυπωσιακή άνοδο. Η γιγάντωση του ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο, που είναι πιθανόν να οδηγήσει και σε κυβερνητικές ευθύνες, ενδέχεται να αφήσει χωρίς πολιτική κάλυψη δυνάμεις ο ριζοσπαστισμός των οποίων εύκολα μετατρέπεται σε εξτρεμισμό, εύκολα τροφοδοτεί πρακτικές βίας. Και τότε;

Οταν ήμουν παιδί, κάποιες φορές απειλούσα χαριεντιζόμενος την αυστηρή γιαγιά μου κραδαίνοντας το μπαστούνι της. «Πρόσεχε, γιατί έχει δυο άκρες», μου απαντούσε. Αν ζούσε σήμερα, θα έλεγε ότι το μόνο τιμημένο βελουτέ είναι αυτό που τρώγεται.