[Διαστάσεις] Η πολιτική απάντηση δεν αρκεί

Σκόπευα να ξεκινήσω το σημερινό σημείωμα με μερικές σκέψεις για τη λέξη «εχθροπάθεια» που συνάντησα σε χθεσινά ρεπορτάζ εφημερίδων για το υπό συζήτηση νομοσχέδιο του Αντώνη Ρουπακιώτη κατά του ρατσισμού. Η λέξη δεν μου ήταν οικεία, στον Μπαμπινιώτη δεν τη βρήκα, στον Τριανταφυλλίδη διάβασα ότι είναι σπάνια και σημαίνει «πάθος εναντίον του εχθρού», ενώ από την πολύτομη εγκυκλοπαίδειά μου πληροφορήθηκα ότι μαρτυρείται στον Ευγένιο Βούλγαρι. Αυτά τα αποτελέσματα της μικρής μου έρευνας ήθελα λοιπόν να παρουσιάσω, ώσπου έκανα αυτό που αυθορμήτως κάνει σε τέτοιες περιπτώσεις η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων του πλανήτη: γκουγκλάρισα τη λέξη. Και διαπίστωσα έκπληκτος ότι η ίδια συζήτηση έγινε στην Ελλάδα πριν από δύο ακριβώς χρόνια, με αφορμή πάλι ένα νομοσχέδιο κατά του ρατσισμού που είχε εκπονήσει ο αλήστου μνήμης Χάρης Καστανίδης.

Η συζήτηση ήταν γόνιμη. Και το νομοσχέδιο που κατατέθηκε τελικά δεν περιείχε ούτε την περίφημη «εχθροπάθεια» (αντικαταστάθηκε από το μίσος) ούτε τον «γενετήσιο προσανατολισμό», έναν όρο που παραπέμπει μάλλον στο Κατηχητικό παρά σε ένα σύγχρονο κείμενο. Δεν θέλω να πιστέψω λοιπόν ότι τέτοια λεκτικά κατασκευάσματα επανέρχονται στο σημερινό νομοσχέδιο. Ούτε ότι θα εμπλακούμε πάλι στη συζήτηση για το ποιες είναι οι «πραγματικές» γενοκτονίες, αυτές που αναγνωρίζει η Χάγη ή εκείνες που υιοθέτησε το ελληνικό Κοινοβούλιο. Το πραγματικά ανησυχητικό γεγονός, πάντως, είναι άλλο. Οτι τώρα, όπως και τότε, το νομοσχέδιο αποσύρθηκε – ή «πάγωσε» – ύστερα από απαίτηση της Νέας Δημοκρατίας. Ποιος να είναι άραγε ο λόγος; Η ανάγκη να γίνουν ορισμένες αποσαφηνίσεις; Ή οι «επικίνδυνες σχέσεις» αυτού του κόμματος με τον ακροδεξιό χώρο; Οι επόμενες ημέρες θα το δείξουν. Το σίγουρο είναι ότι αυτό που βάρυνε δεν ήταν οι φόβοι του ΚΚΕ ότι το νομοσχέδιο θα χρησιμοποιηθεί «ενάντια στους λαϊκούς αγώνες»…

Από την απόσυρση του προηγούμενου νομοσχεδίου μέχρι σήμερα έχει συντελεστεί στην Ελλάδα ένα γεγονός θεμελιώδους σημασίας: η εκτόξευση της Χρυσής Αυγής. Τα λόγια και οι πράξεις της, τόσο μέσα όσο και έξω από το Κοινοβούλιο, έχουν καταδείξει την ανεπάρκεια του υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου και την ανάγκη αναπροσαρμογής του, αφού ληφθεί υπόψη και η διεθνής εμπειρία. Στενός συνεργάτης του Πρωθυπουργού φέρεται να είπε στην «Καθημερινή» ότι η απάντηση στα φαινόμενα ρατσισμού πρέπει να είναι πολιτική. Σωστό – αλλά όχι αρκετό. Οι πράξεις βίας με ρατσιστικό κίνητρο, όπως και η απλή παρότρυνση σε βία ή μίσος εναντίον ανθρώπων με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία ή τον σεξουαλικό (και όχι γενετήσιο) προσανατολισμό, πρέπει να τιμωρούνται και νομικά. Δεν είναι δυνατόν η αντιμετώπιση των ελλήνων νεοναζί να επαφίεται στις μοναχικές πρωτοβουλίες κάποιων γενναίων γιατρών ή ενός πεισματάρη δημάρχου.