[Προεκτάσεις] Ευρωπαίοι

Ο καθηγητής  Π. Κ. Ιωακειμίδης – ίσως ο καλύτερος γνώστης των ευρωπαϊκών θεμάτων στην  Ελλάδα – έγραφε προ ημερών στα «ΝΕΑ»: «Καθώς πλησιάζουν οι ευρωεκλογές, καλό θα ήταν να ανοίξει τουλάχιστον μια συζήτηση πάνω στο πώς θα μπορούσε μετά τη «δημιουργία της Ευρώπης» να «δημιουργηθούν» και οι Ευρωπαίοι (πολίτες)».

Είναι μεγάλο κεφάλαιο, ανοικτό για την κοινοτική Ευρώπη, και εν πολλοίς άγνωστο κεφάλαιο. Αλλά όχι στην Ελλάδα. Εδώ στη νότια πλευρά της Βαλκανικής η έννοια του  ευρωπαίου πολίτη δεν είναι άγνωστη, είναι εχθρική. Είναι μια έννοια την οποία ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας  αποστρέφεται πλέον.

 Πολλοί από όσους δήλωναν παλαιότερα οπαδοί της ευρωπαϊκής ιδέας σήμερα θεωρούν την Ευρώπη αντίπαλό τους, υπαίτιο δεινών και θέλουν να την εκδικηθούν. Το απέδειξαν οι κάλπες του περασμένου θέρους, συνεχίζουν να το δείχνουν οι δημοσκοπήσεις.  

Ευθύνονται πολλοί γι’ αυτό. Π.χ., όσοι αντιμετώπιζαν την Ευρωπαϊκή Ενωση μόνο ως πρυτανείο για να σιτίζονται οι ψηφοφόροι τους. Ή όσοι έβαζαν τα «πιστόλια πάνω στο τραπέζι» και πήγαν τη χώρα άκριτα σε διεθνή οικονομικό έλεγχο. Μαζί με όσους  αρλουμπολογούν κατά της Ευρώπης, στρώνουν τον δρόμο σε όσους βάζουν στο τραπέζι το θέμα της σύγκρουσης ή ακόμη και της αποχώρησης από την ευρωζώνη. Δίπλα τους κάποιοι καλλιεργούν ακόμη και το μίσος για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Και πολλοί κάνουν καριέρα στην πολιτική ή κτίζουν κόμματα πάνω σε ανατριχιαστικές αντιευρωπαϊκές θεωρίες.

Πλην του ΚΚΕ, που έχει συνεπή και έντιμη στάση σε αυτό το θέμα, πολλοί Συριζαίοι, οι Καμμένοι και οι «εγέρθητοι», ακόμη και ορισμένοι από το ΠΑΣΟΚ, συγκροτούν ένα άτυπο μέτωπο από τις γραμμές του οποίου προβάλλει ένας κίνδυνος εθνικών διαστάσεων: στις επόμενες ευρωεκλογές να αποδειχθούν οι Ελληνες οι χειρότεροι αντιευρωπαίοι. Δηλαδή, να επικρατήσουν οι δυνάμεις που αντιστρατεύονται την κοινή ευρωπαϊκή προοπτική. Δεν μιλάμε για ευρωσκεπτικιστές: στην Ελλάδα ακμάζει το πιο σκληρό είδος πολέμιων της  Ευρώπης.

Eχει δίκιο ο καθηγητής Ιωακειμίδης: δεν αρκεί μια συζήτηση για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής πολιτείας. Πρέπει μιλήσουμε και για τη δημιουργία συνείδησης του ευρωπαίου πολίτη ως θεμελιώδη προϋπόθεση της μελλοντικής πολιτικής ενοποίησης.

Στην Ελλάδα όσοι συνειδητοποιούν τη γεωπολιτική αξία της ελληνικής συμμετοχής στην Ευρώπη οφείλουν να δράσουν τώρα προτού τους πάρουν φαλάγγι οι εξελίξεις. Οσο δύσκολο κι αν είναι να μιλήσεις για «ευρωπαίο πολίτη» σε μια χώρα η σχέση της οποίας με την κοινοτική Ευρώπη είναι σαν τη σχέση του Κολόμβου με την Αμερική, όπως την περιέγραφε ο Τσόρτσιλ: «Οταν ξεκίνησε, δεν ήξερε πού πήγαινε και, όταν έφτασε, δεν ήξερε πού βρισκόταν».