[Ιστορίες] «Κόντρα σε αυτό που είσαι»

«Ηθελα να γίνω συγγραφέας, έγινα διορθώτρια», λέει μία· «γιατρός, έγινα φαναρτζής», ομολογεί ένας δεύτερος· «δικηγόρος, έγινα σοφέρ», λέει ένας τρίτος· «ήθελα να γίνω κλόουν, έγινα δημόσιος υπάλληλος», ομολογεί ο τέταρτος. Είναι μικρά φιλμάκια γυρισμένα σε διάφορες πόλεις. Ανώνυμοι άνθρωποι μιλούν και εκφράζονται γι’ αυτό που σημαίνει σήμερα, για τους ίδιους, η λέξη «δουλειά».

Πολλοί αναγνωρίζουν ότι βρέθηκαν να εργάζονται σε έναν τομέα πολύ διαφορετικό από εκείνον που ονειρεύονταν. «Εργάζομαι για να ζήσω», λέει ένας. «Δουλειά σημαίνει ικανοποιώ τις ανάγκες μου, νιώθω δημιουργικός, πρέπει να έχει κάποιο νόημα», σχολιάζει ένας δεύτερος. «Ως άνεργος ένιωθα άχρηστος, η απραξία δεν είναι για μένα»· «ανήκω σε μια γενιά που διεκδικούσε το δικαίωμα στην τεμπελιά, αυτά έχουν αλλάξει πια»· «ακόμα και αν είναι για να μαζεύω κακά σκύλων, δέχομαι»· «τη χρειάζομαι, η δουλειά θα έπρεπε να είναι δικαίωμα»· «είναι ένας παράγοντας προόδου και προσωπικής ισορροπίας, σου προσφέρει αυτοεκτίμηση»· «η δουλειά μου δεν είναι μια δουλειά, απολαμβάνω αυτό που κάνω»· «δουλεύω πολύ, ένα μέρος της ζωής μου ξοδεύεται στη δουλειά».

Σε ρόλο φάλτσας επαναλαμβανόμενης νότας, η ανασφάλεια: «κάνουμε τα πάντα για να κρατήσουμε τη δουλειά μας»· «είμαστε μιας χρήσης, μας αντιμετωπίζουν σαν πιόνια»· «ο εργαζόμενος χρησιμοποιείται αδίστακτα»· «η δουλειά είναι ένας χώρος όπου φοβάσαι». Ανώνυμοι άνθρωποι αναπαράγουν με τα χέρια και τα πόδια τις κινήσεις της εργασίας τους. «Η δουλειά είναι αφόρητη, ο ένας σκέπτεται πώς να ρίξει τον άλλο»· «δεν υπάρχει χώρος για όλους»· «υποφέρεις γιατί δουλεύεις κόντρα σε αυτό που είσαι».

Γυρίστηκαν στο Παρίσι, το Βαλ-ντε-Μαρν, το Σερ, το Πα-ντε-Καλέ. Μικρά φιλμάκια τα οποία χρησίμευσαν ως βάση για μια χορογραφία – του Φιλίπ Ζαμέ. Θεατές και παρατηρητές, στο θρυλικό Σπίτι των Μεταλλουργών στο Παρίσι, συζητούσαν πόσο συχνά, ολοένα και συχνότερα, χρησιμεύει η καθημερινότητα των ανθρώπων στη «δουλειά», ή στην ανεργία, ως βάση για καλλιτεχνικά σχέδια. Το πρόγραμμα της παράστασης τους υπενθύμιζε πως η λέξη «travail», «δουλειά», προέρχεται από το λατινικό «tripalium», που περιγράφει ένα όργανο βασανιστηρίων. Το βασανιστήριο της ύπαρξης και εκείνο, ακόμα χειρότερο, της ανυπαρξίας.