[Προεκτάσεις] Οπισθοδρόμηση

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν αρμοδίως, η κυβέρνηση αποφάσισε να αντικαταστήσει την επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας στον ΟΟΣΑ Τίνα Μπιρμπίλη. Λέγεται μάλιστα ότι η ιδέα της αντικατάστασης προήλθε από το πρωθυπουργικό γραφείο και δεν προκλήθηκε από το αρμόδιο υπουργείο. Αυτό, όμως, είναι άλλη υπόθεση.

Ολοι γνωρίζουν ότι γι’ αυτές τις θέσεις οι κυβερνήσεις έχουν ευχέρεια αποφάσεων. Οπως η κυβέρνηση Παπανδρέου όρισε την πρώην υπουργό Περιβάλλοντος πρέσβειρα, έτσι η κυβέρνηση Σαμαρά έχει δικαίωμα να ορίσει κάποιον άλλον. Το προφίλ του αντικαταστάτη της, άλλωστε, δείχνει επαρκές για τη θέση.

Ολα θα ήταν φυσιολογικά αν δεν έλειπε κάτι: η εξήγηση για τους λόγους που διακόπτεται πρόωρα μια θητεία που είναι συνήθως πενταετής – και ευλόγως: αν αντικαθιστάς τους ανθρώπους που στελεχώνουν αυτές τις θέσεις κάθε χρόνο καλύτερα να μην υπάρχουν οι θέσεις. Ειδικά στον ΟΟΣΑ, ο κανόνας τηρήθηκε έως τώρα από τις κυβερνήσεις. Ο αναπληρωτής της Μπιρμπίλη, π.χ., βρίσκεται στη θέση του πάνω από δεκαπέντε χρόνια! Ο προκάτοχός της συμπλήρωσε πενταετία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος τοποθετείται σε μια τέτοια θέση ρίχνει άγκυρα. Κάθε άλλο. Αλλά για να στείλεις κάποιον άλλον πρέπει να συμβαίνουν τα εξής: ή να έχει λήξει η θητεία του και να μην κρίνεις σκόπιμη την ανανέωσή της ή να υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος, όπως π.χ. η αξιολόγηση ότι δεν κάνει για τη δουλειά.

Εν προκειμένω δεν προκύπτει κανένα από τα δύο. Η Μπιρμπίλη δεν συμπλήρωσε στο πόστο ούτε δύο χρόνια και ουδείς αρμόδιος παράγων επικαλείται ότι απέτυχε σε αυτό που ανέλαβε για λογαριασμό της χώρας. Αν μη τι άλλο, η συχνότητα των θετικών δηλώσεων για την Ελλάδα που κάνει διαρκώς ο επικεφαλής του ΟΟΣΑ Ανχέλ Γκουρία δεν είναι ανεξάρτητη από την απόδοση της κυρίας.

Εφόσον, λοιπόν, δεν υπάρχει θέμα ανεπάρκειάς της ως πρέσβειρας, τι ακριβώς είναι αυτό που επιβάλλει την πρόωρη αντικατάστασή της; Τιμωρείται, ενδεχομένως, στο πρόσωπό της «σύστημα Παπανδρέου» στο Κράτος, όπως πρόσφατα τιμωρήθηκε και στο κόμμα; Ή απλώς ασκείται η παλαιά πρακτική, κατά την οποία το δικαίωμα της κυβέρνησης να απονέμει και να αφαιρεί αξιώματα μπορεί να ασκείται χωρίς κριτήρια και αξιολογήσεις;

Και στις δύο περιπτώσεις η απόφαση δείχνει ότι κάποια πράγματα δεν αλλάζουν στη χώρα. Ο τροχός λειτουργίας του Κράτους γυρίζει προς τα πίσω – αν είχε γυρίσει ποτέ μπροστά. Είναι μια αντικατάσταση για την αντικατάσταση. Και, από μια άποψη, θυμίζει περισσότερο αυτό που έλεγε ο Αϊζενχάουερ: «Το πιο εύκολο κυνήγι είναι το κυνήγι του αποδιοπομπαίου τράγου».