[Ιστορίες] Εκκρεμεί ένας εσπρέσο

Κανείς δεν ξέρει ποιος ήταν ο πρώτος Ναπολιτάνος που μπήκε σε ένα μικροσκοπικό καφέ της πόλης, παρήγγειλε έναν εσπρέσο και πλήρωσε για δύο, τον δικό του και έναν ακόμα για κάποιον λιγότερο τυχερό συμπολίτη του τον οποίο πιθανότατα δεν θα συναντούσε ποτέ. Κανείς δεν έχει καταγράψει τη μαρτυρία του πρώτου Ναπολιτάνου που στάθηκε στο κατώφλι ενός καφέ χωρίς να έχει χρήματα και άκουσε ξαφνικά τον υπεύθυνο να του λέει πως υπάρχει για εκείνον ένας εσπρέσο ήδη πληρωμένος από κάποιον πιο τυχερό συμπολίτη του, τον οποίο πιθανότατα δεν θα συναντούσε ποτέ. Κανείς δεν ξέρει πότε ακριβώς ξεκίνησε στη Νάπολι αυτή η παράδοση του caffé sospeso, του «καφέ σε αναμονή» ή «καφέ σε εκκρεμότητα» – λένε πως πάνε κοντά 100 χρόνια.

Λένε επίσης πως η παράδοση γρήγορα επεκτάθηκε, «σε αναμονή» άρχισαν καμιά φορά να μπαίνουν πέραν των εσπρέσο και των καπουτσίνο πανίνι και γλυκίσματα. Αυτός που ήθελε να προσφέρει στον άλλον πρόσφερε ό,τι αγόραζε και για τον εαυτό του, έτσι ο αποδέκτης έπαυε να είναι παιδί ενός κατώτερου θεού που αντιμετωπιζόταν με αφ’ υψηλού φιλευσπλαγχνία και γινόταν ένα alter ego, ένας άλλος εαυτός λιγότερο προνομιούχος. Ο καφετζής καρφίτσωνε τις αποδείξεις των ροφημάτων και των εδώδιμων που «εκκρεμούσαν» σε έναν πίνακα από φελλό, δεν διανοούνταν να τσεπώσει απλώς τα χρήματα χωρίς να σερβίρει. Οι δωρητές συναγωνίζονταν μεταξύ τους ποιος θα άφηνε πίσω περισσότερους «εκκρεμείς» καφέδες. Οι αποδέκτες αντιμετωπίζονταν πάντα με σεβασμό. Και μετά, σιγά σιγά, η παράδοση έσβησε. Αρχικά περιορίστηκε στις ημέρες των Χριστουγέννων. Με τον καιρό σχεδόν εξέλιπε.  

Δύσκολα μπορεί να πει κανείς αν είναι απόλυτη πραγματικότητα ή και λίγο αστικός μύθος αυτό που κυκλοφορεί στο Ιντερνετ, ότι η παράδοση του caffé sospeso έχει επιστρέψει εν μέσω κρίσης δριμύτερη όχι μόνο στη Νάπολι αλλά και αλλού· ότι στη Βουλγαρία, τη φτωχότερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, 150 καφέ της Σόφιας και άλλων πόλεων συμμετέχουν ήδη επισήμως στη σχετική πρωτοβουλία και ότι στη Γαλλία δεν είναι πια απίθανο να ακούσεις ένα ζευγάρι στο διπλανό τραπέζι ενός μπιστρό να παραγγέλνει πέντε καφέδες, δυο για αυτούς και τρεις «σε αναμονή». Ούτως ή άλλως, αν δεν υπήρχε η αλληλεγγύη, θα έπρεπε να την εφεύρουμε.