[Ανάλυση] Eνα ακόμη κάτεργο λιτότητας

Η «Επόμενη ημέρα» ήταν τίτλος ταινίας της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Απεικόνιζε όσο γινόταν πιο ρεαλιστικά τις συνθήκες που θα επικρατούσαν την επαύριον μιας πυρηνικής καταστροφής. Δυστυχώς, εξίσου δυσοίωνη είναι η κατάσταση που επικρατεί στην Κύπρο μετά το δεκαήμερο διαπραγματεύσεων με την ΕΕ και την ΕΚΤ για το πακέτο οικονομικής βοήθειας. Ομολογουμένως, στα διεθνή χρονικά δεν υπάρχει προηγούμενο χώρας που, ενώ ξεκίνησε να ανατρέψει μια συμφωνία, βρέθηκε όσο περνούσαν οι ημέρες με όλο και χειρότερο ντιλ.

Με αυτά τα δεδομένα, δεν ξέρει κανείς τι είναι πιο κακό. Είναι η ολοσχερής καταστροφή του κυπριακού τραπεζικού συστήματος; Διότι εκτιμάται ότι τόσο οι συνεταιριστικές τράπεζες όσο και η Ελληνική Τράπεζα δεν θα αποφύγουν το κούρεμα καταθέσεων, παρά τις προσπάθειες του ΑΚΕΛ και της Αρχιεπισκοπής που ενδιαφέρονται για δικούς τους λόγους. Ή μήπως είναι η βύθιση σε ύφεση της κυπριακής οικονομίας που μένει χωρίς μοντέλο; Διότι μια απώλεια του ΑΕΠ σε τάξη μεγέθους πάνω από 20% εκτιμάται ότι θα επέλθει όχι σε μερικά χρόνια, όπως στην Ελλάδα, αλλά σε μερικούς μήνες. Ή άραγε, τελικά, το πιο κακό από τα κακά είναι η μετατροπή της Κύπρου σε ακυβέρνητη πολιτεία; Διότι με τις δημοσκοπήσεις να δίνουν δύο στους τρεις Κυπρίους να επιθυμούν την έξοδο από την ευρωζώνη, αναρωτιέται κανείς αν το πολιτικό κλίμα είναι πλέον διαχειρίσιμο.

«Ungovernable» (ελληνιστί, μη κυβερνήσιμη): αυτή είναι η ευρωπαϊκή εκτίμηση για την Κύπρο. Με τον κόσμο στους δρόμους, τους καταθέτες να κάνουν ουρά στα ATM, τον Αρχιεπίσκοπο να συναντά ρώσους επιχειρηματίες και το ΑΚΕΛ να αρνείται τις ευθύνες Χριστόφια, αναρωτιέται κανείς πώς μπορεί να κινηθεί ο Νίκος Αναστασιάδης. Ο κύπριος Πρόεδρος, παρότι εκλεγμένος εδώ και λιγότερο από έναν μήνα, βλέπει τον κίνδυνο. Και ξεκινά έρευνα για να βρεθούν οι υπεύθυνοι. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει χρόνος για όλα αυτά. Και, κυρίως, αν υπάρχει η δυνατότητα να ομαλοποιηθεί η κατάσταση στον κυπριακό τραπεζικό τομέα. Πώς θα ανοίξουν ξανά οι τράπεζες; Ποιος θα συγκρατήσει τους καταθέτες; Με τι τρόπο θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη; Ακόμη χειρότερα, τι ακριβώς κερδίζει η Κύπρος υποτασσόμενη στο πακέτο που συμφωνήθηκε τα ξημερώματα της Δευτέρας; Τις τράπεζές της επί της ουσίας τις χάνει. Σε βαθιά ύφεση μπαίνει. Και γίνεται οικονομία χωρίς κατεύθυνση. Ακόμη και η περίφημη ΑΟΖ με το αέριο έχει εντόνως προεξοφληθεί. Εκεί, περί το 2019, θα αρχίσει η εξόρυξη. Επτά χρόνια είναι ένας αιώνας στην πολιτική – πόσω μάλλον στις παρούσες συνθήκες.

Το χειρότερο είναι ότι η Ευρώπη λέει πως έσωσε την Κύπρο, ενώ την κατέστρεψε. Φυσικά, ευθύνη της Λευκωσίας για το πού έφθασαν τα πράγματα υπάρχει. Αλλά το να εμφανίζεται η καταστροφή ως διάσωση έχει σοβαρούς κινδύνους. Ο μεγαλύτερος είναι η υποτροπή. Αλλά και η άρνηση για ουσιαστική αναπτυξιακή βοήθεια στο νησί. Ή για στήριξη της Ελλάδας που θα υποστεί και τις παρενέργειες. Από τουριστικός και οφσόρ παράδεισος της Νοτιοανατολικής Μεσογείου η Κύπρος μετατρέπεται σε ένα ακόμη κάτεργο λιτότητας. Ωστόσο στις δημοκρατίες η τιμωρία δεν συνιστά μοντέλο διαχείρισης ενός λαού. Το κυνήγι ενόχων από την κυπριακή κυβέρνηση δεν αλλάζει την αλήθεια αυτής της διαπίστωσης.