Σοκ στην Κύπρο δέος στην Ευρώπη

Οδύσσεια αρχίζει για την Κύπρο την επόμενη ημέρα της επώδυνης συμφωνίας των Βρυξελλών: μένει εντός ευρωζώνης και αποφεύγει την άτακτη χρεοκοπία ­- αλλά με βαθιές πληγές που δύσκολα θα επουλωθούν στην οικονομία της και ειδικότερα στο τραπεζικό της σύστημα.  Αλλά και η συνοχή της ευρωζώνης συνολικά κινδυνεύει να κλονιστεί, με την πλήρη επικράτηση της σκληρής γραμμής Γερμανίας – ΔΝΤ, την ώρα που ο ευρωπαϊκός Νότος δοκιμάζεται στο σύνολό του. Μάλιστα, οι χθεσινές δηλώσεις του  επικεφαλής του Eurogroup ότι το «μοντέλο Κύπρου» θα χρησιμοποιηθεί σε όλη την ευρωζώνη πύκνωσαν τα σύννεφα της ανασφάλειας σε όλο τον ευρωπαϊκό Νότο.Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, τραπεζικές και κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα και αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες εκτιμούσαν ότι θα γίνει ταχύτατα πολύ φτωχότερη, με το ΑΕΠ της να υποχωρεί άμεσα κατά διψήφιο ποσοστό, όπως ανέφεραν. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης στο διάγγελμά του φρόντισε να μιλήσει για «αναζήτηση ευθυνών» για τα αίτια της οικονομικής κρίσης.

Μαύρη προδιαγράφεται η επόμενη ημέρα για την Κύπρο, ακόμη και από τους εμπνευστές του σχεδίου για τη σωτηρία της οικονομίας της. Οι μετριοπαθέστερες εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν μεταξύ εμπειρογνωμόνων του Eurogroup την περασμένη εβδομάδα μιλούσαν για μείωση του κυπριακού ΑΕΠ κατά 13%-14% την επόμενη διετία, αλλά άλλο υψηλόβαθμο στέλεχος της Κομισιόν ανέφερε ότι η μείωση θα είναι πολύ υψηλότερη και ορισμένοι αποτολμούσαν εκτιμήσεις ακόμη και για πτώση 20%-25%. «Εξαρτάται από το πόσο γρήγορα θα φύγουν οι ρωσικές καταθέσεις», σχολίαζε πηγή του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης. Ακόμη, άλλωστε, δεν έχει γίνει γνωστό και το περιεχόμενο του Μνημονίου που περιμένει την Κύπρο.

Οπως είναι γνωστό, Τράπεζα Κύπρου και Λαϊκή αντιπροσωπεύουν το 70% του τραπεζικού τομέα, ο οποίος με τη σειρά του, μαζί με τις υπόλοιπες δραστηριότητες του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αντιπροσωπεύει το 40% του κυπριακού ΑΕΠ.

ΟΙ ΑΠΩΛΕΙΕΣ. Στην κορυφή των αρνητικών συνεπειών της χθεσινής απόφασης των Βρυξελλών βρίσκονται βεβαίως οι απώλειες των καταθετών άνω των 100.000 ευρώ, που κυριολεκτικά καταστρέφονται στη Λαϊκή Τράπεζα, ενώ θα υποστούν ευρείας έκτασης κούρεμα – έως 40% – στην Τράπεζα Κύπρου. Ανάμεσα σε αυτούς περιλαμβάνονται επιχειρήσεις, κυπριακές, αλλά και κάποιες ελληνικές, που χάνουν τις αποταμιεύσεις τους και ίσως οδηγηθούν σε διακοπή δραστηριοτήτων και απολύσεις υπαλλήλων, αλλά και ασφαλιστικά ταμεία, οι ασφαλισμένοι των οποίων θα υποστούν τις συνέπειες.

Οι περιορισμοί, εξάλλου, στη διακίνηση κεφαλαίων, με άγνωστο χρονικό ορίζοντα, θα κοστίσουν ακριβά στην επιχειρηματική δραστηριότητα του νησιού, αλλά και σε μια σειρά από άλλου είδους συναλλαγές. Επίσης, χιλιάδες τραπεζοϋπάλληλοι θα κινδυνεύσουν να χάσουν τη δουλειά τους με τη συγχώνευση των δύο τραπεζών – όπως και μια σειρά από συνδεδεμένα επαγγέλματα, όπως το δικηγορικό και το λογιστικό.

«Η Κύπρος θα χρειαστεί να αλλάξει επιχειρηματικό μοντέλο», σχολίαζε χθες υψηλόβαθμο στέλεχος του τραπεζικού τομέα στην Ελλάδα. Αυτό όμως δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη.

Από την άλλη πλευρά, όσοι βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο, επισημαίνουν ότι διασώθηκαν οι καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ, οι καταθέτες των άλλων τραπεζών, εκτός των δύο μεγάλων και οι καταθέτες – όπως και το σύνολο των τραπεζικών δραστηριοτήτων των δύο τραπεζών – στην Ελλάδα.

ΟΙ ΦΟΒΟΙ. Ωστόσο, φόβοι για φυγή καταθέσεων υπάρχουν και στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες, κυρίως του ευρωπαϊκού Νότου. Η χθεσινή δήλωση του υπουργού Οικονομικών της Ολλανδίας και προέδρου του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ ότι θα δοθεί ανάλογο «φάρμακο» και σε άλλα προβληματικά τραπεζικά συστήματα προκάλεσε ρίγη στις αγορές, καθώς έφεραν στην επιφάνεια τον φόβο ότι ίσως το κούρεμα των κυπρίων καταθετών να μην είναι μεμονωμένο ατύχημα.

Ως πιο ευάλωτες οι τράπεζες του ευρωπαϊκού Νότου ανησυχούν για την αποκεφαλαιοποίησή τους, εις όφελος των τραπεζών του Βορρά, όπως παρατηρούν πηγές του οικονομικού επιτελείου. Με αυτή την έννοια, η ίδια η συνοχή της ευρωζώνης αναμένεται να περάσει από δοκιμασία.