[Διαστάσεις] Συνήθεις ύποπτοι – ή όχι τόσο

Μέχρι τώρα η απόδοση ευθυνών ήταν απλή υπόθεση. Εφταιγαν βέβαια οι «συνήθεις ύποπτοι» – οι Γερμανοί, οι Ολλανδοί, λιγότερο οι Αμερικανοί, οπωσδήποτε οι Βρυξέλλες, καθόλου οι Ρώσοι και οι Κινέζοι -, κυρίως όμως έφταιγαν η Μέρκελ και ο Σόιμπλε, η «χωριάτισσα» και ο «σακάτης». Αυτοί είναι οι νέοι κατακτητές, αυτοί θέλουν το κακό μας, αυτοί δεν θέλουν τα ευρωομόλογα, αυτοί προσπαθούν να διαμορφώσουν την Ευρώπη κατ’ εικόνα και ομοίωση δική τους, μια Ευρώπη όπου θα κυριαρχεί η στρατιωτική πειθαρχία και όπου η αλληλεγγύη θα είναι μια άγνωστη λέξη. Επρεπε λοιπόν να φύγουν από τη μέση, και ο μόνος τρόπος να συμβεί αυτό ήταν οι εκλογές του Σεπτεμβρίου. Η μόνη μας ελπίδα ήταν να νικήσουν οι φίλοι μας οι Σοσιαλδημοκράτες και να βρουν έναν τρόπο να κυβερνήσουν χωρίς τη Μέρκελ. Η έστω να έχουν αυτοί το πάνω χέρι.

Τα εθνικά αντανακλαστικά λειτούργησαν, όπως είναι φυσικό, και αυτή τη φορά. Ο Σόιμπλε φταίει για όλα, αυτός – με εντολή, φυσικά, της Μέρκελ – έθεσε την Παρασκευή τον κύπριο ομόλογό του στο Eurogroup προ τετελεσμένου, ή φορολογείτε τις καταθέσεις ή χρεοκοπείτε, καμιά διαλλακτικότητα, καμιά επιείκεια, καμιά αλληλεγγύη. Παρασυρμένοι από τις ιδεοληψίες μας, χάσαμε έτσι τη μεγάλη είδηση: ότι τούτη τη φορά οι πιο φανατικοί υπέρμαχοι του μέτρου που αναστάτωσε την Ευρώπη δεν ήταν αυτοί που κυβερνούν στο Βερολίνο, αλλά εκείνοι που τους αντιπολιτεύονται. Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι κατέστησαν σαφές ότι για να ψηφίσουν τη βοήθεια στην Κύπρο θα πρέπει προηγουμένως η τελευταία να εγκαταλείψει το αναπτυξιακό μοντέλο στο οποίο στηρίχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, δηλαδή τη μετατροπή της σε φορολογικό παράδεισο για πλούσιους ρώσους καταθέτες. Η ιδέα για τη φορολόγηση των «ανασφάλιστων καταθέσεων» (άνω των 100.000 ευρώ) ήταν του SPD.

Η στάση αυτή υπαγορεύεται ασφαλώς σε έναν βαθμό από εκλογικές σκοπιμότητες: η γερμανική Κεντροαριστερά θέλει να δώσει διαβεβαιώσεις στους ψηφοφόρους ότι δεν θα πληρώσουν εκείνοι προκειμένου να διασφαλιστούν τα κεφάλαια των ρώσων ολιγαρχών. Κατά περίεργη σύμπτωση, όμως, την ίδια στάση κράτησε και η γαλλική Κεντροαριστερά (οι Ιταλοί έχουν τα δικά τους ζόρια). Η επιμονή όλων των μεγάλων κομμάτων της Ευρώπης σε ένα μέτρο που μπορεί να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου αντανακλά ασφαλώς μια γενικότερη κόπωση των δανειστών. Δείχνει όμως και τη βαθιά δυσπιστία απέναντι σε μια χώρα που – όπως πιστεύουν – θέλει να ανήκει στην ευρωπαϊκή οικογένεια χωρίς να εκπληρώνει τις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις. Που ζητάει λύση του εθνικού της ζητήματος, αλλά απορρίπτει το σχέδιο Αναν. Που ζητάει βοήθεια για τις τράπεζές της, αλλά δεν δίνει εξηγήσεις για την προέλευση των κεφαλαίων της.  

Και πίσω απ’ όλα αυτά, βέβαια, κρύβεται η αδυναμία της Ευρώπης να προχωρήσει σε μια πραγματική πολιτική και οικονομική ένωση.