Οι σαμουράι της Φουκουσίμα

Ηταν ένας από τους «50 της Φουκουσίμα», τους εργαζομένους που ζήτησαν να επιστρέψουν στον πυρηνικό σταθμό Fukushima Daiichi μετά τη ζημιά που υπέστη από το καταστροφικό τσουνάμι της 11ης Μαρτίου 2011, αντιμετωπίζοντας μεγάλο κίνδυνο να προσβληθούν από θανάσιμη δόση ραδιενέργειας.

Ηταν, όπως θυμάται ο ίδιος στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στον Ντέιβιντ ΜακΝιλ του «Ιντιπέντεντ», μια αποστολή αυτοκτονίας και καθώς έλεγε αντίο στους συναδέλφους του, εκείνοι του απηύθυναν στρατιωτικό χαιρετισμό. Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης τον περιέγραψαν, μαζί με τους άλλους εργαζομένους που επέστρεψαν πίσω στον πυρηνικό σταθμό, σαν καμικάζι, σαμουράι ή – πιο απλά – ως έναν από τους ήρωες της Φουκουσίμα.

Ο Ατσουφούμι Γιοσιζάουα όμως δεν αισθάνεται και πολύ άνετα με τους χαρακτηρισμούς αυτούς. «Δεν είμαι ήρωας, απλώς έκανα τη δουλειά μου», λέει στον «Ιντιπέντεντ».

Ο 54χρονος μηχανικός, ντυμένος με την μπλε φόρμα εργασίας που φέρει το σήμα του εργοδότη του, της Tokyo Electric Power Company (Tepco), δυσκολεύεται ακόμη να μιλήσει ελεύθερα για τη μάχη που δόθηκε πριν από δύο χρόνια ώστε να αποφύγει ο κόσμος μια τεράστια πυρηνική καταστροφή.

Ισως να φταίει γι’ αυτό το γεγονός ότι η δημόσια αναγνώριση για τις προσπάθειες που έκανε ο ίδιος και οι συνάδελφοί του δεν ήταν παρά ελάχιστη. Ισως πάλι να οφείλεται στην ιαπωνική νοοτροπία που βάζει το καθήκον πάνω από όλα, ακόμη και πάνω από την οικογένεια. Το γεγονός είναι ότι χρειάστηκε να περάσουν 18 μήνες μετά την καταστροφή για να αναγνωρίσει επίσημα η κυβέρνηση της Ιαπωνίας τις προσπάθειες του Γιοσιζάουα και των συναδέλφων του, αφού ο Πρωθυπουργός Γιοσιχίκο Νόντα δεν τους ευχαρίστησε παρά τον περασμένο Οκτώβριο.

Οι περισσότεροι από όσους επέστρεψαν τότε στο εργοστάσιο εξακολουθούν να εργάζονται σήμερα για την Tepco, μια εταιρεία που έχει ντροπιαστεί από τις αποκαλύψεις πως πριν από τον Μάρτιο του 2011 είχε αγνοήσει επανειλημμένες προειδοποιήσεις για τους κινδύνους που υπήρχαν από μια φυσική καταστροφή. Τώρα το λογαριασμό τον πληρώνουν οι ιάπωνες φορολογούμενοι, αφού η Tepco χρειάστηκε να κρατικοποιηθεί για να σωθεί, ενώ δεν έχει διωχθεί για τυχόν ευθύνες ούτε ένα της διοικητικό στέλεχος.

Ο Ατσουφούμι Γιοσιζάουα εκτέθηκε σε 50 millisieverts που είναι το ανώτερο ετήσιο όριο για όσους εργάζονται σε πυρηνικούς σταθμούς στις ΗΠΑ.

Ο Γιοσιζάουα λέει ότι νιώθει «βαθιά ευθύνη» για την κρίση που προκάλεσε η εταιρεία του. Ο ίδιος ήταν επικεφαλής των αντιδραστήρων πέντε και έξι, οι οποίοι την ώρα του τσουνάμι ήταν εκτός λειτουργίας για συντήρηση. Οταν όμως τα νερά πλημμύρισαν το εργοστάσιο και έθεσαν εκτός τις 12 από τις 13 γεννήτριες και τις μπαταρίες τους, όλοι φοβήθηκαν ότι ήρθε το τέλος, αφού δεν ήξεραν πώς να αντιδράσουν. Στις 15 και 16 Μαρτίου 2011 η κατάσταση στον σταθμό είχε φτάσει σε κρίσιμο σημείο ύστερα από απανωτές εκρήξεις και οι φόβοι για μαζική διαρροή ραδιενέργειας που θα κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος της Ιαπωνίας, πριν ταξιδέψει στον υπόλοιπο πλανήτη, ήταν μεγάλοι.

«Ποτέ δεν σκεφτήκαμε να εγκαταλείψουμε τις δουλειές μας», λέει ο ίδιος αρνούμενος ότι η Tepco έδωσε ποτέ εντολή να εγκαταλειφθεί ο σταθμός. «Οταν κυκλοφορούσε η φήμη αυτή, δήλωσα εθελοντής να πάω πίσω», λέει συγκινημένος αναφερόμενος στο πώς γεννήθηκαν στα ΜΜΕ οι «50 της Φουκουσίμα», οι οποίοι στην πραγματικότητα ήταν αρχικά 70 άτομα – όλοι μεσήλικοι – και μετά ακόμη περισσότεροι.