«Barbaren», αυτοσαρκασμός και αισιοδοξία

Η αίθουσα της Φιλαρμονικής του Μονάχου έχει τη δική της σημειολογία. Από εκεί εξάλλου έχουν περάσει αστέρες μαέστροι και αρχιμουσικοί τύπου Μπερνστάιν ή Κάραγιαν.

Και αν ο Καβάφης ήταν από μόνος του ένας λόγος για να εκδράμουν ακόμη και από άλλες πόλεις της Γερμανίας εκατοντάδες ομογενείς το βράδυ του Σαββάτου, ο Γιώργος Νταλάρας ήταν ο δεύτερος. Ο τραγουδιστής χειροκροτούνταν θερμά κάθε φορά που τελείωνε την ερμηνεία ενός μελοποιημένου ποιήματος του Καβάφη, ενώ στεκόταν όρθιος και ακίνητος πλάι στον διευθυντή της ορχήστρας Στέφαν Βλαντάρ.

Από την άλλη πλευρά στεκόταν ο γνωστός γερμανός ηθοποιός Λάμπερτ Χάμελ, που απήγγειλε ποιήματα του αλεξανδρινού ποιητή στα γερμανικά. Πίσω τους 137 άνθρωποι, μουσικοί της Wiener Kammer Orchester και η χορωδία της Wiener Singakademie σχημάτιζαν ένα συμπαγές συμφωνικό σύνολο.

Ο Γιώργος Νταλάρας κατέφθασε στη Φιλαρμονική του Μονάχου (συνοδεία της συζύγου του Αννας) τέσσερις ώρες πριν από τη συναυλία και ξεδίπλωσε τον παροιμιώδη επαγγελματισμό του, δοκιμάζοντας ακόμη και τον ήχο του πιάνου. Λίγο προτού αρχίσει η συναυλία μια ελληνίδα ομογενής τον πλησίασε και του είπε: «Μου έχετε χαρίσει ίσως την ομορφότερη βραδιά στη ζωή μου. Μια συναυλία παλαιότερα στην Κυλλήνη». Η Σέττυ Προκόπη έφτασε ώρες πριν στον χώρο της συναυλίας. Οδήγησε με την κόρη της 165 χιλιόμετρα, αφού διαμένει στη Νυρεμβέργη και έδειχνε συγκινημένη: «Ηλθα στη Γερμανία το 1969. Εργάζομαι ως μηχανολόγος και ήλθα σήμερα εδώ αφού δίνει το «παρών» ένας μεγάλος έλληνας καλλιτέχνης. Είναι σημαντικό που ακούγεται ο λόγος του Καβάφη εδώ και λόγω της πίεσης που δεχθήκαμε ως έλληνες εξαιτίας της δυσφήμησης που προκάλεσε η κρίση».

Λίγο αργότερα, κατά τη διάρκεια της συναυλίας ο Λάμπερτ Χάμελ είχε απαγγείλει – ανάμεσα στα άλλα ποιήματα – το «Περιμένοντας τους Βαρβάρους». Στην κάθε φορά τονισμένη λέξη «Barbaren» από τον γερμανό ηθοποιό διέκρινα το αυτοσαρκαστικό του μειδίαμα. Και το μακρύ χειροκρότημα του «βαρβαρικού» – για εμάς τους έλληνες – κοινού ή, αλλιώς, το γεγονός πως και ο Γερμανός θέλει τον… Καβάφη του, ήταν μια γερή ένεση αισιοδοξίας για το τι μπορεί να καταφέρει ο ελληνικός πολιτισμός.