Το ταξίδι μας στην «κοιλιά του κήτους»

Η ΑΦΙΞΗ. Η αποστολή του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Αλέξη Τσίπρα, έφθασε στην Ουάσιγκτον αργά το βράδυ της Δευτέρας, 21ης Ιανουαρίου. Στην παγωμένη (-5 βαθμούς Κελσίου) πρωτεύουσα τα μέτρα ασφαλείας ήσαν φανερά λόγω της προηγηθείσης τελετής ορκωμοσίας του Μπαράκ Ομπάμα. Μπροστά μας είχαμε ένα βαρύ πρόγραμμα συναντήσεων, επαφών και ομιλιών σε κέντρα λήψης αποφάσεων και παραγωγής πολιτικής καθώς και με ομογενείς, με διανοούμενους, με συνδικαλιστές, με δημοσιογράφους.

ΑΠΛΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Ετσι, η Τρίτη, 22α Ιανουαρίου άρχισε με τη συνάντησή μας με ερευνητές του Center of Strategic and International Studies (CSIS), εξειδικευμένους στα ζητήματα της Ευρώπης, με επικεφαλής την υπεύθυνη του αντίστοιχου προγράμματος Χέδερ Κόνλεϊ. Το CSIS θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά think tanks παγκοσμίως – επικεφαλής του Διοικητικού Συμβουλίου του είναι ο πρώην γερουσιαστής που ξεχώρισε για τις δράσεις του κατά των πυρηνικών όπλων, ο μετριοπαθής Δημοκρατικός Σαμ Ναν. Η συζήτησή μας περιστράφηκε γύρω από δύο άξονες: την οικονομική κρίση αλλά και το φαινόμενο της ανόδου της Χρυσής Αυγής. Αρκετές ήσαν επίσης οι ερωτήσεις των αμερικανών ερευνητών σχετικά με τις κινήσεις του Αλ. Τσίπρα στην περίπτωση που τους ερχόμενους μήνες αναλάβει τα ηνία της χώρας.

ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΣΤΟ BROOKINGS. Ο δεύτερος σταθμός μας το μεσημέρι της ίδιας ημέρας ήταν ένα από εγκυρότερα Ινστιτούτα ανάλυσης των διεθνών σχέσεων, το Brookings, όπου ο managing director Γουίλιαμ Ανθόλις παρουσίασε τον επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ ενώπιον ενός πολυπληθούς ακροατηρίου που περιλάμβανε επιστήμονες, ερευνητές, κανάλια (μεταξύ τους το C-Span που εξειδικεύεται στη μετάδοση πολιτικών γεγονότων). Μεταξύ των ακροατών και δύο πρέσβεις: της χώρας μας στην Ουάσιγκτον, Χ. Παναγόπουλος, και των ΗΠΑ στην Ουγγαρία, Ελένη Τσακόπουλος. «Το Μνημόνιο είναι νεκρό», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας, ενώ ο χρόνος αποδείχθηκε λίγος για να απαντήσει σε όλες τις ερωτήσεις του ακροατηρίου. Η συνάντηση συνεχίστηκε αργότερα, σε πιο στενό κύκλο, με στελέχη του Brookings στο πλαίσιο συζήτησης στρογγυλής τραπέζης με την ίδια θεματολογία και με ανταλλαγή απόψεων με προσωπικότητες όπως ο Κεμάλ Ντερβίς, πρώην υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας και σήμερα αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου, που φάνηκε απολύτως ενήμερος για τα της ελληνικής και ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Την Τετάρτη κυριάρχησε η συνάντησή μας στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ με τον βοηθό υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιο για ευρωπαϊκές υποθέσεις, Ερικ Ρούμπιν και τον υφυπουργό Οικονομικών, αρμόδιο για θέματα Ευρώπης και Ευρασίας, Κρίστοφερ Σμαρτ. Ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε μεταξύ των άλλων την ανάγκη απόρριψης της λιτότητας που αποσταθεροποιεί την παγκόσμια οικονομία, υπογράμμισε ότι τα μνημόνια τροφοδοτούν την ακραία φτώχεια, την εξάπλωση του φασισμού και του αντισημιτισμού. Αναφέρθηκε επίσης στο κυριαρχικό δικαίωμα αξιοποίησης της ΑΟΖ προς όφελος της ελληνικής κοινωνίας, αποκλείοντας κάθε ιδέα συμψηφισμού με το χρέος της χώρας. Ηταν μια συνάντηση που έγινε σε κλίμα χωρίς αιχμές, «παγίδες» ή υπονοούμενα. Το σημαντικό, κατά τη γνώμη μου, ήταν η δυνατότητα άμεσης, χωρίς διαμεσολάβηση, ανταλλαγής απόψεων για το πώς αντιλαμβανόμαστε μια πολυεπίπεδη εξωτερική πολιτική, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει σύμπτωση των απόψεων αυτών.

ΣΤΗΝ… ΚΟΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΗΤΟΥΣ. Η δεύτερη, κομβικής σημασίας συνάντηση έγινε στην «κοιλιά του κήτους», στα γραφεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου το πρωί της Πέμπτης, 24ης Ιανουαρίου. Ηταν η συνάντηση που πήρε ίσως τη μεγαλύτερη δημοσιότητα. Συνομιλήσαμε με τον κ. Ντέιβιντ Λίπτον,
Νο 2 του οργανισμού και σύμφωνα με όσους γνωρίζουν σε βάθος τα θέματα αυτά, του ιθύνοντος νου του ΔΝΤ, παρουσία και του Π. Τόμσεν. Στην παρατήρησή μου σχετικά με το γιατί ο εκπρόσωπος του οργανισμού στη χώρα μας δεν πίεσε προκειμένου να μην του αποδίδονται από την κυβέρνηση μέτρα που αυτός δεν ζήτησε και που βαθαίνουν την κρίση, η απάντηση του κ. Λίπτον ήταν χαρακτηριστική: «Ο κ. Τόμσεν είναι καλό παιδί»… Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, στη Νέα Υόρκη όπου φθάσαμε σιδηροδρομικώς, πήραμε μέρος στην εκδήλωση που είχε διοργανώσει το Πανεπιστήμιο Κολούμπια μαζί με το οικονομικό ινστιτούτο Levy. Ενώπιον ενός απαιτητικού ακροατηρίου ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για την Ευρώπη, την Ελλάδα και την οικονομική κρίση, ενώ μαζί με τον Γιάννη Μηλιό πήραμε μέρος σε δύο διαδοχικά πάνελ με θέμα την αρχιτεκτονική της ΕΕ και μια προοδευτική οικονομική ατζέντα. Η ανταλλαγή απόψεων με το ακροατήριο, που αποτελούνταν από καθηγητές, φοιτητές, δημοσιογράφους, διανοουμένους, είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον καθώς οι πολύπλευρες ερωτήσεις / τοποθετήσεις κάλυψαν πραγματικά πολλές πτυχές των θεμάτων, αποδεικνύοντας ότι η Ευρώπη βρίσκεται στο επίκεντρο των αναλύσεων της αμερικανικής διανόησης, η οποία φάνηκε επίσης ότι ενδιαφέρεται πολύ για τις σχετικές απόψεις ενός αριστερού κόμματος όπως ο ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ.

ΠΟΙΟΥΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΑΜΕ. Ηταν ακριβώς το ίδιο ενδιαφέρον που θα βιώναμε την επόμενη ημέρα, την Παρασκευή το μεσημέρι στο City University of New York κατά τη συνάντησή μας με διανοούμενους, συνδικαλιστές, οικονομολόγους υπό τον καθηγητή Κοινωνικής Θεωρίας Στάνλεϊ Αρόνοβιτς. Ηταν το ίδιο ενδιαφέρον που συναντήσαμε στις πολλές και εγκάρδιες επαφές που είχαμε με τους ομογενείς. Ηταν το ίδιο ενδιαφέρον που έδειξαν κατά τις συναντήσεις μας δημοσιογράφοι και μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων ΜΜΕ, όπως η «Wall Street Journal», οι «New York Times» ή το «Nation».

ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. Το ταξίδι στις ΗΠΑ όπως και στη Γερμανία λίγο πριν, αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας: εκείνης της διεθνοποίησης, μέσω των προτάσεων του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, όχι απλώς του «ελληνικού ζητήματος» αλλά μιας κρίσης που μπορεί να αποσταθεροποιήσει την Ευρώπη και να επηρεάσει αρνητικά την παγκόσμια οικονομία.