Η πολιτική ως μάρκετινγκ
«No». Ο Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ στη Χιλή του Πινοτσέτ
Στις 11 Σεπτεμβρίου, όχι του 2001 αλλά του 1973, ο Πινοτσέτ, με τις ευλογίες των ΗΠΑ, πήρε την εξουσία από τον δημοκρατικώς εκλεγμένο πρόεδρο της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε, που αυτοκτόνησε την ίδια ημέρα.
Ηταν ένα πραξικόπημα σύντομο αλλά συντριπτικό. Χιλιάδες δολοφονήθηκαν. Σαράντα χιλιάδες «κομμουνιστές» βασανίστηκαν για χρόνια στις φυλακές του νέου καθεστώτος. Και παράλληλα οι διαδικασίες για την ένταξη της χώρας στην ελεύθερη αγορά επιταχύνθηκαν, με την άμεση συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, των ΗΠΑ, της Βραζιλίας και της Ιαπωνίας.
Οι διαδηλώσεις, όμως, των αντιφρονούντων δεν σταμάτησαν. Το 1988 οι υποστηρικτές του Πινοτσέτ δεν μπορούν να αγνοούν άλλο την κατακραυγή κι έτσι, με τη σειρά τους, πιέζουν για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Και ο χιλιανός λαός έχει έπειτα από δεκαπέντε χρόνια δικαίωμα ψήφου. Να επιλέξει, δηλαδή, ανάμεσα στο «Ναι» ή «Οχι».
Η, να το πούμε εξαρχής, υπέροχη ταινία του Πάμπλο Λαρέν (υποψήφια φέτος για Οσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας) καταπιάνεται με την πιο ενδιαφέρουσα πτυχή του συγκεκριμένου αγώνα: αυτήν του μάρκετινγκ. Γιατί, βλέπετε, κάθε πλευρά είχε ημερησίως 15 λεπτά τηλεοπτικού χρόνου προσπαθώντας να «πλασαριστεί» όσο γίνεται καλύτερα. Εστω και αν, αρχικά, όλα έδειχναν υπέρ της νομιμοποίησης του δικτάτορα!
Και γιατί όχι; Το «κράτος» λειτουργούσε, οι δημόσιοι υπάλληλοι πειθαρχούσαν, τα παιδιά διορίζονταν, οπότε τι θα μπορούσε να κλονίσει τη «θαλπωρή» των νοικοκυραίων; Μόνο μια καλή διαφημιστική καμπάνια! Ετσι, ο Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ, κορυφαίος στο δουλειά του, αναλαμβάνει να στήσει το διαφημιστικό κόνσεπτ της Αριστεράς, κι εκεί αρχίζουν τα σοβαρά προβλήματα: οι αναφορές στη δυστυχία είναι «out», τα χαμογελαστά πρόσωπα είναι «in» και οι αναφορές στην «ταξική πάλη» είναι ντεμοντέ. Οι διαφωνίες, πολλές. Μα είναι για «πούλημα» τα ιδανικά του κινήματος;
Φιλμαρισμένο σε παλιομοδίτικο βίντεο, διανθισμένο με ραφιναρισμένο, εξαίσιο χιούμορ και αριστοτεχνικά σκηνοθετημένο, το «Νο» του Πάμπλο Λαρέν απαντά με μια υπενθύμιση: η πολιτική, όπως και η διαφήμιση, δεν βασίζεται στην αλήθεια αλλά στο σερβίρισμα. Και οι επιλογές σου, αν θες να κερδίσεις σε οποιοδήποτε από τα δύο τερέν, δεν είναι πολλές: ή παίζεις ξεκινώντας από εκεί ή έχεις ηττηθεί πριν καν από την έναρξη ενός αγώνα όπου οι διαιτητές δείχνουν, ούτως ή άλλως, πάντα πρόθυμοι να λαδωθούν.
Βαθμοί: 9