«Ο πατέρας μου, ο Ναζί»

Σε μία εκ βαθέων συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Ντι Τσάιτ», ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ περιγράφει τη μαρτυρική συμβίωση με έναν αυταρχικό πατέρα, που έμεινε αμετανόητα πιστός μέχρι τον θάνατό του στη ναζιστική ιδεολογία. Συγκλονιστικές είναι οι εκμυστηρεύσεις του γερμανού πολιτικού, ότι οφείλει ευγνωμοσύνη στη μητέρα του επειδή τον βοήθησε με την αγάπη της να ξεπεράσει τα τραυματικά βιώματα του παρελθόντος, να παλέψει και να φτάσει ώς την κορυφή του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος.

Ο 53χρονος πολιτικός έμαθε σε ηλικία 18 ετών ότι ο πατέρας του, Βάλτερ Γκάμπριελ, ήταν ένας αμετανόητος Ναζί. Από τότε διέκοψε κάθε επαφή μαζί του και ξανασυναντήθηκαν το 2005, όταν ο Ζίγκμαρ θέλησε  να συζητήσει με τον πατέρα του για το παρελθόν. Η συνάντηση εξελίχθηκε σε φιάσκο και έληξε έπειτα από λίγα λεπτά καθώς ο Βάλτερ Γκάμπριελ δεν έδειξε ίχνος μεταμέλειας για τη σαδιστική συμπεριφορά του και παρέμενε πεισματικά προσκολλημένος στις φασιστικές ιδέες του. Τα επόμενα επτά χρόνια επικρατεί σιγή ασυρμάτου στις σχέσεις γιου και πατέρα, ο οποίος είχε γεννηθεί το 1921 στη Σιλεσία (σήμερα ανήκει στην Πολωνία) και μετακινήθηκε στα τέλη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου ως πρόσφυγας στο Γκόσλαρ της τότε Δυτικής Γερμανίας όπου εργάστηκε επί χρόνια στον δήμο. Η ειρωνεία της τύχης ήταν ότι ο φανατικός Ναζί δεν μπόρεσε να καταταχθεί στον γερμανικό στρατό εξαιτίας των συνεπειών μιας σοβαρής ασθένειας στα παιδικά του χρόνια. Αφησε όμως στο γιο του κληρονομιά εκατοντάδες επιστολές με ύβρεις και κατηγορίες προς τη μητέρα του και προς άλλους «αντιφρονούντες», ένα αρχείο με ομοϊδεάτες του, αλλά και κούτες γεμάτες με έντυπα και βιβλία ακροδεξιού περιεχομένου, όπως εκείνο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Αουσβιτς – Ο Μύθος».

Τα παιδικά χρόνια του Ζίγκμαρ θυμίζουν το γνωστό μυθιστόρημα του Κάρολου Ντίκενς «Ολιβερ Τουίστ». Στη συνέντευξή του λέει ότι ένιωθε σαν φυλακισμένος και ότι ο πατέρας του τον κακοποιούσε σωματικά και ψυχικά. Οι γονείς του χώρισαν, όταν ήταν μόλις τριών ετών, οπότε ξεκίνησε ένας δικαστικός αγώνας επτά ετών στη διάρκεια του οποίου ο μικρός Ζίγκμαρ μένει με τον πατέρα του και τη μητριά του, που πρέπει να την προσφωνεί «μητέρα». Οποτε δεν το κάνει, εκείνος τού αφαιρεί 10 πφένιχ από το χαρτζιλίκι των 50 πφένιχ (μισό γερμανικό μάρκο), ενώ κάποτε που έφερε σε ένα μάθημα κακό βαθμό, μάζεψε όλα τα παιχνίδια του και τα δώρισε για τιμωρία σε έναν παιδικό σταθμό. Από την εκδικητικότητα του αυταρχικού πάντρε παντρόνε γλίτωσε μόνο ένα λούτρινο αρκουδάκι, δώρο της μητέρας του σε πανηγύρι, το οποίο συντρόφευε και παρηγορούσε επί χρόνια τον τρομοκρατημένο μικρό.

Το 1969  η μητέρα κερδίζει τελεσίδικα τη γονική επιμέλεια, όμως ο Βάλτερ Γκάμπριελ μετακομίζει από το Γκόσλαρ στο Αρενσμπουργκ και εγγράφει τον γιο του στο εκεί σχολείο. Τον υποχρεώνει να τηλεφωνήσει στη μητέρα του από έναν θάλαμο και να της ζητήσει να τον αφήσει να μείνει με τον πατέρα του. Από εκείνη την εποχή τού έχει μείνει μια «ασυγκράτητη οργή» εναντίον κάθε μορφής αδικίας, ωστόσο σήμερα δεν νιώθει θυμό για τον πατέρα του ούτε πληγωμένος από τις πράξεις του.

ΚΛΟΠΕΣ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ. Μετά την επιστροφή του δεκάχρονου στη μητέρα του ακολουθεί μία φάση στη ζωή του την οποία ο σημερινός πρόεδρος του SPD θα προτιμούσε να σβήσει από τη μνήμη του. Τις ώρες που η μητέρα του δουλεύει βάρδιες ως νοσοκόμα για να του εξασφαλίσει κάποιες υποφερτές συνθήκες ζωής, το μάθημα ακορντεόν και τα φροντιστήρια για το σχολείο, ο Ζίγκμαρ σκίζει λάστιχα στους δρόμους και επιδίδεται σε μικροκλοπές. Οι δάσκαλοι προτείνουν τη μετάθεση του δύστροπου αγοριού σε ειδικό σχολείο-αναμορφωτήριο, όμως η εφηβεία φέρνει στο κάδρο του τις κοπέλες και την πολιτική – με αυτή τη σειρά, όπως λέει χαρακτηριστικά -, γίνεται μέλος αρχικά στην παιδική οργάνωση Ντι Φάλκεν και αργότερα στη Νεολαία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Ακόμη και σήμερα δεν μπορεί να εξηγήσει τη μεγάλη αλλαγή στη ζωή του, νιώθει όμως ντροπή για τα παιδικά του «κατορθώματα» και ταυτόχρονα ευγνωμοσύνη για την αυτοθυσία της μητέρας του: «Μου έσωσε τη ζωή και παρ’ όλα αυτά την έβλεπα συχνά να κλαίει», δηλώνει χαρακτηριστικά. «Πάλεψε πολύ καιρό για μένα και μετά είχε τόσες δυσκολίες εξαιτίας μου. Μέχρι σήμερα νιώθω γι’ αυτόν τον λόγο κάτι σαν ενοχή απέναντί της».

Η περίοδος της πατρικής καταπίεσης έκανε τον εύσωμο Ζίγκμαρ συναισθηματικό· σήμερα συνεχίζει να αντιδρά ακραία όταν βλέπει αδικίες και οργίζεται με τις ρατσιστικές διακρίσεις ενώ απολαμβάνει τις βόλτες στο Γκόσλαρ όπου η γυναίκα του οδηγεί το παιδικό καροτσάκι της κόρης τους κι εκείνος το αναπηρικό καροτσάκι της μητέρας του.

Ακροδεξιοί τίτλοι
Ο πατέρας του Γκάμπριελ είχε πάντα πρόσβαση στις ακροδεξιές εφημερίδες, όπως η «Νάτσιοναλ Τσάιτουνγκ» (κάτω), η οποία τον Μάιο του 2012 δημοσίευσε συνέντευξή του με τίτλο «Οταν ο Ζίγκμαρ γίνει καγκελάριος». Λίγο πριν από τον θάνατό του, τον Ιούνιο της ίδια χρονιάς, ο 91χρονος έγινε πρωτοσέλιδο σε άλλο ακροδεξιό έντυπο («Χαμπούργκερ Μόργκενποστ»), σύμφωνα με το οποίο ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ είχε εγκαταλείψει στο έλεος του Θεού τον βαριά άρρωστο πατέρα του.
Ο Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός είχε αποφύγει τότε τις δηλώσεις και λίγο αργότερα ο πατέρας του πέθανε, έχοντας «σπαταλήσει όλη του τη ζωή» όπως αναλογίζεται ο Ζίγκμαρ στον τελευταίο αποχαιρετισμό στην κηδεία του.