«Ο κύβος ερρίφθη» σε σχέση με τις πληγές που άφησαν στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους και οι επιπτώσεις της ύφεσης που πλήττει την οικονομία από το 2008. Με βάση την τελική έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδος, οι κεφαλαιακές ανάγκες για όλο το σύστημα διαμορφώνονται σε 40,54 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 27,5 δισ. ευρώ αφορούν τους τέσσερις συστημικούς ομίλους (Εθνική, Alpha Bank, Eurobank, Τράπεζα Πειραιώς). Τα νούμερα αυτά απέχουν ελάχιστα από τις ανακοινώσεις που συνόδευαν τις οικονομικές καταστάσεις εννεαμήνου του 2012, που δόθηκαν την περασμένη εβδομάδα στη δημοσιότητα.
Με βάση τις εκτιμήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος, η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης διασφαλίζει ότι οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας θα βρίσκονται πάνω από τα ελάχιστα όρια τουλάχιστον έως και το 2014. Η πρόβλεψη αυτή στηρίχθηκε σε δύο μακροοικονομικά σενάρια, τα οποία αντανακλούσαν τη διαφαινόμενη για την περίοδο 2012 – 2014 εξέλιξη βασικών οικονομικών δεικτών (π.χ. ρυθμός μεταβολής πραγματικού ΑΕΠ, ποσοστό ανεργίας, πληθωρισμός, τιμές κατοικιών και λοιπών ακινήτων).
τΑ ΠΛΑΝΑ. Πλέον, τα βλέμματα της αγοράς στρέφονται στα πλάνα ανακεφαλαιοποίησης που θα πρέπει να δημοσιοποιήσουν στις αρχές του 2013 οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες, από τα οποία θα εξαρτηθεί το ύψος των εκδόσεων νέων μετοχών, το 10% των οποίων θα πρέπει να καλυφθεί από τον ιδιωτικό τομέα για να αποφευχθεί η πλήρης κρατικοποίησή τους. Στο πλαίσιο αυτό, οι διοικήσεις τους θα παρουσιάσουν τον τρόπο με τον οποίο θα καλυφθούν οι κεφαλαιακές ανάγκες με τη χρήση νέων κοινών μετοχών, μετατρέψιμων ομολόγων (CoCos), του αναβαλλόμενου φόρου για συμψηφισμό των ζημιών από το PSI και των προνομιούχων μετοχών που έχουν εκδοθεί υπέρ του ελληνικού Δημοσίου, στο πλαίσιο του πρώτου πακέτου στήριξης του κλάδου που ενεργοποιήθηκε στο τέλος του 2008.
Με βάση το Μνημόνιο, ο Core Tier 1 θα πρέπει να φτάσει στο 6% με τις εκδόσεις μετοχών, στις οποίες θα κληθεί να συμμετάσχει ο ιδιωτικός τομέας και από εκεί και πέρα θα χρησιμοποιηθούν τα υπόλοιπα εργαλεία που προαναφέρθηκαν για τη διαμόρφωσή του στο ελάχιστο επίπεδο που έχει ορίσει η Τράπεζα της Ελλάδος. Η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των συστημικών τραπεζών, οι οποίες έχουν λάβει 18 δισ. ευρώ ήδη από τον περασμένο Απρίλιο για τη διατήρηση των δεικτών τους σε βιώσιμα επίπεδα, περιλαμβάνει τρία βήματα:
n Μεταβατική ανακεφαλαιοποίηση (bridge recapitalisation) από το ΤΧΣ. Πρόκειται για προκαταβολή έναντι των μελλοντικών αυξήσεων κεφαλαίου που έχουν προγραμματιστεί να υλοποιηθούν μέχρι το τέλος Απριλίου του 2013. Η προκαταβολή ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2012.
n Εκδοση υπό αίρεση μετατρέψιμων χρηματοδοτικών μέσων (contingent convertible bonds – CoCos) έως το τέλος Ιανουαρίου του 2013. Τα ποσά θα καθοριστούν από τις τράπεζες, σύμφωνα με το πλαίσιο ανακεφαλαιοποίησης. Αυτά τα χρηματοδοτικά μέσα θα καλυφθούν εξ ολοκλήρου από το ΤΧΣ.
n Ολοκλήρωση των αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου έως το τέλος Απριλίου του 2013, στις οποίες το ΤΧΣ θα αναλάβει τον ρόλο του εγγυητή κάλυψης.
Η εκτίμηση των αναγκών. Για την εκτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών χρησιμοποιήθηκε ως σημείο εκκίνησης ο Δεκέμβριος του 2011. Πάνω στα Κύρια Βασικά Ιδια Κεφάλαια Αναφοράς εκείνου του χρονικού σημείου έγιναν όλες οι προσθαφαιρέσεις για τον υπολογισμό του ελλείμματος για κάθε τράπεζα.
Συγκεκριμένα, ελήφθησαν υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:
n Ζημιές 37,7 δισ. ευρώ από τη συμμετοχή στην ανταλλαγή ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου και επιλεγμένων δανείων που ήταν στην περίμετρο του PSI, μετά την αφαίρεση των ήδη σχηματισμένων για τον λόγο αυτό ειδικών προβλέψεων.
n Αναμενόμενες ζημιές 4,68 δισ. ευρώ πιστωτικού κινδύνου (Credit Loss Projections – CLPs) από δάνεια που έχουν χορηγηθεί σε Ελλάδα, εξωτερικό και ελληνικό Δημόσιο.
n Εκτιμώμενη εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου 11,4 δισ. ευρώ κατά την περίοδο 2012-2014, όπως προκύπτει από τη συντηρητική θεώρηση των βασικών στοιχείων λειτουργικής κερδοφορίας που προέβλεπαν τα υποβληθέντα από τις τράπεζες τριετή επιχειρησιακά σχέδια.