«Εθνικός θησαυρός» για την Αμερική ο «Βρώμικος Χάρι»

Ο «Βρώμικος Χάρι» του 1971, το «Matrix», το «Πρόγευμα στο Τίφανις» που ο Μπλέικ Εντουαρντς σκηνοθέτησε βασισμένος σε σενάριο του Τρούμαν Καπότε, παραγωγής 1961, και άλλες 22 ταινίες, ανάμεσά τους και κάποιες βουβές που γυρίστηκαν το 1897, αλλά και ακόμη λιγότερο γνωστά ντοκιμαντέρ, προτάθηκαν φέτος προς «διάσωση» από το National Film Registry (NFR – Εθνικό Κινηματογραφικό Αρχείο, σε ελεύθερη μετάφραση) ως «εθνικοί θησαυροί».

Βλέπετε, κάποιοι στο αμερικανικό Κογκρέσο ασχολούνται με την εξωτερική πολιτική, κάποιοι άλλοι με τις πολεμικές δαπάνες, κάποιοι με τα όπλα, κάποιοι με τα θύματα. Και κάποιοι… με το σινεμά. Το NFR έχει την έδρα του μέσα στο Κογκρέσο και σκοπός του είναι η διατήρηση των σημαντικότερων αμερικανικών ταινιών για λόγους είτε καλλιτεχνικούς είτε καθαρά πολιτιστικούς.

Ιδρύθηκε το 1988 και μετά τα πρώτα 1.000 φιλμ που διασώθηκαν την πρώτη χρονιά λειτουργίας του, προσθέτει έκτοτε 25 κόπιες φιλμ ετησίως στην πλούσια ταινιοθήκη του. Η δε γκάμα της, τεράστια: από τη «Φαντασία» του Ντίσνεϊ μέχρι τη «Νύχτα των ζωντανών νεκρών», όλο το αμερικανικό σινεμά βρίσκεται υπό την προστασία του NFR – πέρσι μάλιστα γυρίστηκε και ένα ντοκιμαντέρ ονόματι «These amazing shadows» («Αυτές οι συναρπαστικές σκιές») για τη σημαντική του δράση, δράση που χρηματοδοτείται, όχι από το κράτος αλλά από ιδιώτες. Μοναδική προϋπόθεση, το φιλμ που προτείνεται να είναι τουλάχιστον δέκα ετών – η διάρκεια δεν παίζει ρόλο.

Οπως συμβαίνει σε κάθε κρατικό μηχανισμό, έτσι και σ’ αυτόν, υπάρχει και μια υποψία «λαδιάς». Γιατί το NFR ιδρύθηκε με πρωταρχικό στόχο την προστασία των λεγόμενων «ορφανών» ταινιών. Δηλαδή ταινιών από χρεοκοπημένα στούντιο, αλλά και πειραματικών ταινιών που σπανίως προβλήθηκαν μπροστά σε κάποιο ακροατήριο. Ο δε οργανισμός λαμβάνει περίπου μισό εκατομμύριο δολάρια γι’ αυτόν τον σκοπό. Να όμως που βρίσκεται στη φετινή λίστα και το «Matrix» αλλά και… «Το δικό τους παιχνίδι», μια ταινία για το μπέιζμπολ στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με τον Τομ Χανκς και τη Μαντόνα, παραγωγής 1999. Βλέπετε, τα «πολιτιστικά» όρια ξεχειλώνουν εύκολα. Και η σχέση των χολιγουντιανών στούντιο με το Κογκρέσο παραμένει ιδιαιτέρως στενή. Θα μου πείτε, ποιο είναι το κέρδος; Μα, το πρεστίζ μιας ταινίας που αξίζει να διατηρηθεί εις τους αιώνας των αιώνων!